Οταν οι αστυνομικοί γονατίζουν μαζί{LF} με τους διαδηλωτές

Πρώτα ήταν μια νεαρή αστυνομικός. Εκανε ένα βήμα μπροστά από τους συναδέλφους της που στέκονταν απέναντι σε μια ομάδα διαδηλωτών και γονάτισε. Ενας συνάδελφός της στάθηκε δίπλα της και γονάτισε κι αυτός. Μετά, άλλοι αστυνομικοί έκαναν το ίδιο. Μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα, τη Δευτέρα, αυτοί οι τέσσερις αστυνομικοί από τη Φιλαδέλφεια έφτιαξαν έναν κύκλο αλληλεγγύης με τους νεαρούς που ήταν γονατισμένοι απέναντί τους. «Σας αγαπάμε», φώναξαν οι διαδηλωτές που είχαν συγκεντρωθεί διαμαρτυρόμενοι για τη δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ μία εβδομάδα νωρίτερα από λευκό αστυνομικό που του πατούσε τον λαιμό με το γόνατό του επί 8 λεπτά.

Λευκοί και μαύροι, εκατοντάδες αστυνομικοί και μέλη της εθνοφρουράς επιλέγουν να τηρήσουν αυτή τη στάση εδώ και μέρες, προχωρώντας σε επίδειξη αλληλεγγύης με τους διαδηλωτές και καταδίκης για τη συμπεριφορά των τεσσάρων αστυνομικών της Μινεάπολης που κατηγορούνται για τον θάνατο του Φλόιντ. Ενα κίνημα που μπορεί να μην είναι μαζικό, έχει όμως μεγάλη συμβολική σημασία.

Δεν είναι λίγοι οι αστυνομικοί που σοκαρίστηκαν όπως και οι άλλοι πολίτες από το βίντεο που κατέγραψε την εγκληματική βία του αστυνομικού Ντέρεκ Σόβιν και των τριών συναδέλφων του που έπεσαν επάνω στο σώμα του Φλόιντ προκαλώντας του ασφυξία. Από την πρώτη ημέρα των διαδηλώσεων, οι διαμαρτυρόμενοι αναγνωρίζοντας τη δύναμη αυτής της συμβολικής εικόνας ταπεινότητας γονατίζουν ζητώντας από τους αστυνομικούς που έχουν απέναντί τους να πράξουν το ίδιο.

Η γονυκλισία έγινε το σύμβολο των ειρηνικών διαδηλώσεων εναντίον της αστυνομικής βίας και του ρατσισμού από το 2016, όταν ο παίκτης του αμερικανικού ποδοσφαίρου Κόλιν Κέπερνικ γονάτισε μόνος του την ώρα της ανάκρουσης του εθνικού ύμνου, λίγο πριν από την έναρξη ενός αγώνα. Το έκανε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη δολοφονία ενός 26χρονου Αφροαμερικανού, του Μάριο Γουντς, στο Σαν Φρανσίσκο. Οι αστυνομικοί, όταν αρνήθηκε να παραδοθεί, του έριξαν 21 σφαίρες – δύο στο κεφάλι και έξι στην πλάτη. Μετά τη διαμαρτυρία του ο Κέπερνικ τέθηκε στο περιθώριο. Πολλοί Ρεπουμπλικανοί θεώρησαν προσβολή για τη σημαία την κίνηση αυτή, που όμως σύντομα μιμήθηκαν πολλοί αθλητές. Ο πρόεδρος Τραμπ, μάλιστα, τους χαρακτήρισε «π… γιοι».

Η κίνηση πια είναι απολύτως αναγνωρίσιμη. Ο Τζο Μπάιντεν, ο Δημοκρατικός υποψήφιος για την προεδρία στις εκλογές του Νοεμβρίου, το κατανοεί απόλυτα. Τη Δευτέρα, έπειτα από συζήτηση σε εκκλησία με ηγέτες οργανώσεων των Αφροαμερικανών, γονάτισε και τους κάλεσε να προσευχηθούν μαζί. Για πολλούς από τους αστυνομικούς που συντάσσονται με τους ειρηνικούς διαδηλωτές, η γονυκλισία συχνά συνοδεύεται και από δηλώσεις. Στη Μινεσότα, όπου ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες, αξιωματικός της εθνοφρουράς διαβεβαίωσε τους διαδηλωτές ότι «υποφέρει ως άνθρωπος» και δεσμεύθηκε εκείνος και οι άνδρες του να παραμείνουν «αόρατοι» στη διάρκεια των διαδηλώσεων στο Σεν Πολ. Στο Φλιντ του Μίσιγκαν, ο σερίφης Κρις Σουάνσον ενώθηκε με τους διαδηλωτές: «Θέλουμε να είμαστε μαζί σας. Βγάζω το κράνος μου, οι άνδρες μου αφήνουν τα κλομπ τους. Θέλω να κάνουμε τη διαμαρτυρία, παρέλαση». Αργότερα εξήγησε στους δημοσιογράφους ότι αυτή η κίνηση του φάνηκε πολύ λογική και δεν αισθάνθηκε καθόλου ότι έδειξε αδύναμος.

Επειτα από 8 ημέρες μεγάλης έντασης, οι αξιωματικοί έχουν καταλάβει πως τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχίσουν έτσι. Μόλις χθες, ο επικεφαλής της αστυνομίας στη Νέα Υόρκη Τέρενς Μόναχαν ζήτησε να μιλήσει στους διαδηλωτές. «Ακούστε με, σας παρακαλώ», τους είπε. «Αυτό το κακό πρέπει να τελειώσει. Ολοι ξέρουμε ότι αυτό που έγινε στη Μινεσότα είναι λάθος. Αυτοί που το έκαναν έχουν συλληφθεί – και αυτό έπρεπε να γίνει. Δεν υπάρχει ούτε ένας αστυνομικός ανάμεσά μας που να πιστεύει ότι υπήρχε δικαιολογία για το περιστατικό της Μινεσότα. Αλλά δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι, να πολεμάμε στους δρόμους. Πρέπει να ζήσουμε εδώ πέρα. Εδώ είναι το σπίτι μας». Στη συνέχεια, ο αρχηγός της αστυνομίας και οι διαδηλωτές έγιναν μια αγκαλιά.

Ορισμένοι αμφιβάλλουν για την ειλικρίνεια της κίνησης της γονυκλισίας, θεωρώντας πως είναι άλλη μια τεχνική αποκλιμάκωσης της έντασης που διδάσκεται στις αστυνομικές σχολές των ΗΠΑ. «Το να στηρίζεις τους διαδηλωτές είναι ένας τρόπος εκτόνωσης της έντασης. Είναι συνεργασία με την κοινότητα», εξηγεί ο Τζόζεφ Γουσόκι, επικεφαλής της αστυνομίας στο Κάμντεν του Νιου Τζέρσεϊ, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι μαύροι και  ισπανόφωνοι. Εδώ και χρόνια έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση των αστυνομικών: οι καταγγελίες για υπερβολική βία μειώθηκαν κατά 95% σε πέντε χρόνια, ενώ μειώθηκε και το έγκλημα.

Βέβαια, σε άλλες περιπτώσεις οι αστυνομικοί δεν έδειξαν διατεθειμένοι να γονατίσουν. Στην πρωτεύουσα Ουάσιγκτον, όταν ένας αξιωματικός γονάτισε μπροστά στους διαδηλωτές, δέχθηκε κατσάδα από τον προϊστάμενό του. Πάντως, όσοι αστυνομικοί κι αν ταχθούν στο πλευρό των διαδηλωτών με αυτή την κίνηση, το βασικό αίτημα είναι να προωθηθούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην αστυνομία ώστε να αλλάξουν η νοοτροπία και η χρήση υπερβολικής βίας.