Ελπίδα από ένα «όπλο» κατά της πανδημίας

Ελπιδοφόρες είναι οι εξελίξεις σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της χρήσης πλάσματος αίματος από αναρρώσαντες ασθενείς με λοίμωξη Covid-19 σε βαριά πάσχοντες, με στόχο να ωφεληθούν από τα αντισώματά τους. Και καθώς αντίστοιχη έρευνα εκτυλίσσεται και στην Ελλάδα, η παγκόσμια ιατρική κοινότητα ελπίζει σε ένα σημαντικό «όπλο» κατά του SARS-CoV-2.

Ηδη, στη χώρα μας 193 δότες έχουν ελεγχθεί για την ύπαρξη αντισωμάτων έναντι του κορωνοϊού και 51 από αυτούς έχουν δωρίσει το πλάσμα τους για χορήγηση σε ασθενείς που νοσηλεύονται. Επτά έλληνες ασθενείς έχουν λάβει τη σχετική θεραπεία, με τους επιστήμονες να έχουν βάλει στο μικροσκόπιο την πορεία της υγείας τους ώστε να διαπιστώσουν εάν η μέθοδος αυτή αποτελεί… διαβατήριο ζωής έναντι της πανδημίας.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η επιτυχία της θεραπευτικής αυτής προσέγγισης – που εξετάζεται στην πολυκεντρική μελέτη φάσης ΙΙ που ξεκίνησε στις 28 Απριλίου και λαμβάνει χώρα σε έξι νοσοκομεία – θα καθοριστεί από την επιβίωση των ασθενών στις τρεις εβδομάδες, στον έναν μήνα και στους δύο μήνες από την ένταξη στη μελέτη.

Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ. Παρ’ όλα αυτά, μια δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι έλληνες επιστήμονες είναι το γεγονός ότι η καλή επιδημιολογική πορεία της χώρας μας συρρικνώνει τις πιθανότητες εύρεσης βαριά πασχόντων που πληρούν τα αυστηρά κριτήρια του πρωτοκόλλου, με τον αριθμό τους να έχει κλειδώσει συνολικά στους 60.

Ωστόσο, η θετική ανταπόκριση των δοτών δίνει την ευκαιρία της δημιουργίας μιας «δεξαμενής» πλάσματος αίματος για τον νέο κορωνοϊό, που με τη μέθοδο της κρυοσυντήρησης θα μπορεί να παραμείνει αποθηκευμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεδομένου, δε, ότι η διάρκεια της μελέτης είναι 20 μήνες, είναι πιθανόν να συμπεριληφθούν ασθενείς, εκτός από την περίοδο που διανύουμε, και κατά τη διάρκεια δεύτερου πιθανού κύματος τον επόμενο χειμώνα.

Εν τω μεταξύ, τα τελευταία 24ωρα είδαν το φως της δημοσιότητας τα αποτελέσματα μεγάλων μελετών, τα δεδομένα των οποίων ανασκόπησαν οι καθηγητές Αιματολογίας του ΕΚΠΑ Ευάγγελος Τέρπος, Βασιλική Παππά, Μαριάννα Πολίτου και Θάνος Δημόπουλος (πρύτανης ΕΚΠΑ).

Πιο συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τη μεγαλύτερη έως σήμερα έρευνα, που παρουσιάστηκε σαν προδημοσίευση, αναφέρθηκε η ασφάλεια της μεθόδου σε 5.000 ασθενείς με σοβαρή μορφή της νόσου, οι οποίοι νοσηλεύθηκαν σε νοσοκομεία των ΗΠΑ.

Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 66% αυτών ήταν άρρωστοι που νοσηλεύονταν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Η εμφάνιση παρενεργειών τις πρώτες τέσσερις ώρες μετά τη χορήγηση του πλάσματος ήταν μικρότερη του 1%, «κάτι που επιβεβαιώνει και στους ασθενείς με Covid-19 την ασφάλεια της θεραπείας», υπογραμμίζουν οι έλληνες καθηγητές.

Η δεύτερη μελέτη, παρότι μετείχαν μόνο 39 ασθενείς, αποτελεί σημείο αναφοράς καθώς ανοίγει το «παράθυρο στη γνώση» για την επιστημονική κοινότητα σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με πλάσμα.

Ειδικότερα, οι άρρωστοι αυτοί, που νοσηλεύθηκαν στο νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης, ήταν κατά 54% παχύσαρκοι (BMI>30) και κατά 18% καπνιστές. Η μέση διάρκεια των συμπτωμάτων πριν οι ασθενείς λάβουν το πλάσμα ήταν επτά ημέρες, 87% των ασθενών λάμβαναν οξυγονοθεραπεία και 10% ήταν διασωληνωμένοι. Το αποτέλεσμα της θεραπείας συγκρίθηκε με ασθενείς του ίδιου νοσοκομείου που δεν είχαν λάβει πλάσμα.

Οπως προκύπτει από τα δεδομένα, η χορήγηση πλάσματος οδήγησε σε σταθεροποίηση ή βελτίωση της κατάστασης των ασθενών όσον αφορά την ανάγκη τους για οξυγονοθεραπεία. Ομως το σημαντικότερο στοιχείο της μελέτης είναι ότι το πλάσμα οδήγησε το 81% των ασθενών, που δεν ήταν διασωληνωμένοι, σε μεγαλύτερη επιβίωση σε σχέση με τους ασθενείς που δεν έλαβαν πλάσμα.