Δίψα… για αίμα με αντισώματα της COVID-19

Το αίμα είναι ο νέος χρυσός στην εποχή του κορωνοϊού. Ειδικότερα, μάλιστα, το αίμα όσων έχουν ασθενήσει από την COVID-19 και έχουν θεραπευθεί, το οποίο είναι περιζήτητο από εργαστήρια δοκιμών και φαρμακευτικές. Εταιρείες ζητούν τέτοια δείγματα αίματος στο πλαίσιο ερευνών για την ανάπτυξη αντισωμάτων, αλλά και για τη χρήση τους σε τεστ που δείχνουν εάν κάποιος έχει προσβληθεί από την πανδημία. Για τους λόγους αυτούς, αλλά και εξαιτίας της παρέμβασης μεσαζόντων που αγοράζουν το αίμα και το μεταπωλούν σε εταιρείες του χώρου, οι τιμές έχουν φτάσει ή ακόμα και ξεπεράσει τα 1.000 δολάρια για κάθε δείγμα αίματος του ενός χιλιοστόλιτρου (milliliter). Εχουν μάλιστα αναφερθεί και πολλαπλάσια ποσά από αυτό, για ένα και μόνο σπάνιο δείγμα, από έναν δότη.

Εκρηξη τιμών. Αυτή η τεράστια αύξηση της ζήτησης για αίμα και το άλμα των τιμών προκαλεί, ήδη, μεγάλα προβλήματα στη δημιουργία προσιτών τεστ για όλον τον κόσμο. Το πρόβλημα φαίνεται να είναι μεγαλύτερο στις ΗΠΑ, όπου η συγκεκριμένη αγορά είναι πιο ελεύθερη. Ωστόσο, παρόμοια φαινόμενα έχουν αρχίσει να εμφανίζονται και σε χώρες της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα στη Βρετανία.

Το αίμα των ασθενών από COVID-19 που έχουν θεραπευθεί είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και πώληση αξιόπιστων τεστ αντισωμάτων. Αυτό έχει γίνει πολύ σημαντικό από τη στιγμή που η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) προχώρησε στην ανάκληση και στην καταστροφή πολλών ανακριβών τεστ που είχαν πλημμυρίσει την εγχώρια αγορά μετά την εξάπλωση του ιού παγκοσμίως, όπως αναφέρει η «Wall Street Journal». Οι αμερικανικές αρχές ξεκίνησαν να απαιτούν την έγκριση των τεστ αυτών από κρατικές υπηρεσίες, προτού αυτά διατεθούν στο κοινό, συνήθως προς πώληση.

Ο μόνος τρόπος για να προσδιοριστεί η ακρίβεια ενός τέτοιου τεστ είναι να γίνει σύγκριση των αποτελεσμάτων τους με δείγματα που είναι αποδεδειγμένο ότι περιέχουν αντισώματα έναντι της COVID-19. Τα δείγματα αυτά είναι που έχουν και τη μεγαλύτερη έλλειψη. Πλέον, η FDA απαιτεί από τις εταιρείες κατασκευής τέτοιων τεστ να συγκρίνουν τα αποτελέσματά τους με τουλάχιστον 30 θετικά και 75 αρνητικά δείγματα, προτού λάβουν έγκριση για να προχωρήσουν. Ουσιαστικά οι εταιρείες αυτές μπορεί να χρειαστεί να αποκτήσουν ακόμα και εκατοντάδες τέτοια δείγματα αίματος η καθεμία προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα τεστ τους είναι ακριβή.

Πειραματικές θεραπείες. Το αίμα που δωρίζουν ασθενείς της πανδημίας οι οποίοι θεραπεύθηκαν σε νοσοκομεία και μη κερδοσκοπικές τράπεζες αίματος, όπως ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός, προορίζεται γενικά για χρήση σε πειραματικές θεραπείες. Αυτό κάνει τις εταιρείες κατασκευής τεστ να αναζητούν αλλού τέτοια δείγματα αίματος. Οπως αναφέρει η «Wall Street Journal» όμως, εκεί είναι που παρεμβαίνουν οι μεσίτες αίματος. Μερικοί εμφανίζονται ως κέντρα εθελοντικής χορήγησης δειγμάτων όπου πληρώνουν δότες για πλάσμα. Αλλοι τέτοιοι μεσίτες αγοράζουν υπολείμματα από εξετάσεις αίματος που εκτελούνται σε διάφορα εργαστήρια, υπολείμματα τα οποία, υπό άλλες συνθήκες, θα πήγαιναν στον κάδο απορριμμάτων. Τα εργαστήρια συνηθίζουν να χρεώνουν ένα στάνταρντ ποσό για αυτά τα υπολείμματα, ανεξάρτητα από το πόσο σπάνια είναι, καθώς το βασικό τους μέλημα είναι να απαλλαγούν από το κόστος καταστροφής τους. Μερικές φορές οι συμφωνίες δεν περιλαμβάνουν καθόλου μετρητά, αλλά ανταλλαγή εργαστηριακών δειγμάτων και άλλων προμηθειών, σύμφωνα με μεσίτες και στελέχη κλινικών εργαστηρίων που μίλησαν στην αμερικανική εφημερίδα. Οι μεσίτες που καταφέρουν να αποκτήσουν τέτοια δείγματα στη συνέχεια τα πωλούν σε άλλες εταιρείες, συχνά σε υψηλές τιμές.

Οι «New York Times» αναφέρουν ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο κινείται πολλές φορές η αγορά αυτή. Αναφέρονται σε ασθενή από COVID-19 η οποία άκουσε για εταιρεία στην Καλιφόρνια η οποία ζητούσε δείγματα αίματος από όσους ασθένησαν από τον κορωνοϊό και θεραπεύθηκαν, ώστε αυτά να διοχετευθούν σε ερευνητές που προσπαθούν να φτιάξουν τεστ για αντισώματα. Η ασθενής αυτή δεν ήξερε όμως ότι η εταιρεία πωλούσε τα δείγματα αυτά σε εργαστήρια με τιμές από 350 έως και 40.000 δολάρια εάν το δείγμα ήταν πολύ σπάνιο, ανέφεραν οι «New York Times».

Ευκαιρία για κέρδη. Αναγνωρίζοντας μια σπάνια ευκαιρία, ορισμένες εταιρείες προσπαθούν να βγάλουν πολλά χρήματα από δείγμα αίματος τα οποία τα πωλούν έπειτα σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Πρόκειται για πρακτική που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από μέλη του ιατρικού επαγγέλματος, που την χαρακτηρίζουν τουλάχιστον ανήθικη.

Παρόμοιες πρακτικές έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν. Αίμα που περιέχει αντισώματα για τροπική ασθένεια και μπορεί να βρεθεί σε πολύ μικρές ποσότητες και μόνο σε απομακρυσμένο μέρος του κόσμου κοστίζει για παράδειγμα πολύ περισσότερο από το αίμα για πιο κοινές ασθένειες. Ωστόσο μέχρι τώρα οι τιμές δεν είχαν ξεπεράσει τα 1.000 δολάρια ανά δείγμα, παρά μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες καταστάσεις, σύμφωνα με διαγνωστικές εταιρείες.

Την ίδια στιγμή, σε όλον τον κόσμο οι επιστήμονες κάνουν αγώνα δρόμου για να αναπτύξουν και να βγάλουν σε μαζική παραγωγή αξιόπιστα τεστ για την πανδημία. Τα τεστ αυτά, λένε οι ειδικοί, είναι κρίσιμος παράγοντας για να πάψουν να ισχύουν απαγορεύσεις στις συναθροίσεις και στις μετακινήσεις, που έχουν προκαλέσει μεγάλα οικονομικά και όχι μόνο προβλήματα σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Ωστόσο, αυτή η προσπάθεια γίνεται ακόμα πιο δύσκολη λόγω ακριβώς αυτής της έλλειψης δειγμάτων αίματος που περιέχουν αντισώματα της COVID-19.

Οπως εξηγούν οι επιστήμονες, οποιοδήποτε φάρμακο ή εμβόλιο ή τεστ για ασθένεια που αναπτύσσεται πρέπει πρώτα να υποβληθεί σε εξαντλητικές δοκιμές. Για να γίνει αυτό, οι εταιρείες που τα παράγουν πρέπει να έχουν πολλά θετικά δείγματα. Πρόκειται για κρίσιμο παράγοντα στην όλη διαδικασία που δεν μπορεί να παρακαμφθεί. Η μεγαλύτερη ζήτηση για τέτοια δείγματα από μεσάζοντες καταγράφεται σήμερα από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία.