«Ευκαιρία και πρόκληση {CR}η γερμανική προεδρία»

«Μαζί. Κάνουμε την Ευρώπη ξανά ισχυρή» είναι το σύνθημα της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, μία κορδέλα – σύμβολο της ενότητας και των δεσμών των χωρών – μελών. Αυτή θα είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση που θα αντιμετωπίσει η γερμανική προεδρία που θα έχει τη σφραγίδα της κρίσης κορωνοϊού.

Οι τεράστιες οικονομικές συνέπειες του lockdown αγγίζουν τον πυρήνα ύπαρξης του ευρώ και της εσωτερικής αγοράς, λέει η Ντανιέλα Σβάρτσερ, πρόεδρος της Γερμανικής Εταιρείας Εξωτερικής Πολιτικής (DGAP). Το πολιτικό «μομέντουμ» για τη μετά κορωνοϊό εποχή ξεκινά ήδη με τη διαπραγμάτευση του χρηματοδοτικού πλαισίου της ΕΕ για την επόμενη επταετία και τον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθεί σ’ αυτόν το Ταμείο Ανασυγκρότησης της ΕΕ. Αυτό θα είναι το καθοριστικό θέμα της γερμανικής προεδρίας. Οι χώρες της περιφέρειας της Ευρώπης έχουν πολύ λιγότερες δυνατότητες να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού, τα υγειονομικά τους συστήματα είναι ανεπαρκή, δεν διαθέτουν ικανές ποσότητες τεστ, είναι ασταθείς πολιτικά. Θα χρειαστούν τη βοήθεια της Ευρώπης που πρέπει να προνοήσει για τη διάθεση εμβολίου και φαρμάκου όταν βρεθούν. Μιλώντας στους ανταποκριτές ξένου Τύπου στη Γερμανία, η Σβάρτσερ προδικάζει άσχημες αντιπαραθέσεις και διαμάχες στο ζήτημα αυτό.

«Καλός οιωνός» για τη γερμανική προεδρία, λέει η Σβάρτσερ, είναι η σαφής αλλαγή της γερμανικής γραμμής, που εκφράστηκε στο Ταμείο Ανασυγκρότησης της ΕΕ. Η Γερμανία συστρατεύτηκε με τη Γαλλία, η οποία βρίσκεται στον αντίποδα της παραδοσιακής γερμανικής θεώρησης. «Ο τόνος στο Βερολίνο είναι συνειδητά, ιδιαίτερα ευρωπαϊκός» διαπιστώνει η Σβάρτσερ. Πού οφείλεται η μεταστροφή; Δεν είναι μόνον η εξάρτηση της εξαγωγικής γερμανικής οικονομίας από την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Η Γερμανία συνειδητοποιεί ότι η κατάσταση στην Ευρώπη είναι πολύ εύθραυστη, ότι πρέπει να αποτραπεί η δημιουργία ρηγμάτων, μοιραίων για τη συνοχή της ΕΕ των 27 είτε της ευρωζώνης των 19 χωρών – μελών. «Η συνειδητοποίηση αυτής της ευθραυστότητας εξηγεί γιατί η Γερμανία αυτή τη φορά δεν είναι στην ομάδα με τις τέσσερις, λεγόμενες “εγκρατείς” χώρες» (Αυστρία, Ολλανδία, Δανία, Σουηδία).

Ηταν ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών Ολαφ Σολτς και ο γάλλος ομόλογός του Μπρουνό Λε Μερ που ετοίμασαν τη γαλλογερμανική πρόταση για το Ταμείο Ανασυγκρότησης. Το Παρίσι το ήθελε αρχικά μόνο με ένα μέρος των χωρών της ΕΕ, αλλά το Βερολίνο δεν μπορούσε να το δεχτεί. Καθοριστικό προκειμένου να μπουν στη βάρκα και οι τέσσερις «εγκρατείς» είναι η συμφωνία αφενός στον τρόπο κατανομής επιδοτήσεων και δανείων και αφετέρου οι όροι και προϋποθέσεις σύνδεσης των κονδυλίων με μεταρρυθμιστικές υποχρεώσεις.

Η πλειοψηφία στη γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή για το Ταμείο Ανασυγκρότησης είναι διασφαλισμένη, παρά την γκρίνια κάποιων ευρωσκεπτικιστών στα δεξιά της συντηρητικής Χριστιανικής Ενωσης. Αλλά το μήνυμα πρέπει είναι σαφές, λέει η Σβάρτσερ: «Εάν δεν σταθεροποιήσουμε την εσωτερική αγορά και το ευρώ, η Γερμανία θα είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες απώλειες». Το βάρος αυτό πέφτει στη Μέρκελ. Αν τα καταφέρει, στο τέλος της θητείας της θα είναι η ευρωπαία καγκελάριος της Γερμανίας.