Ανασφάλεια, ματαιοδοξία, νυστέρι

Η Αγκέλικα Τάσεν, επιμελήτρια των βιβλίων τέχνης στον εκδοτικό οίκο Taschen, ήρθε στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2005 για να παρουσιάσει έναν τόμο για την ιστορία της αισθητικής χειρουργικής. Η γερμανίδα ιστορικός τέχνης μοιράστηκε με «ΤΑ ΝΕΑ» πληροφορίες, αριθμούς και παράξενες ιστορίες ανθρώπινης ματαιοδοξίας.

«Για πολλά χρόνια έζησα στο Λος Αντζελες και τα μάτια μου είδαν πολλά περίεργα πρόσωπα. Βρισκόμουν εκεί την εποχή που ξεκίνησε η μανία με τις πλαστικές επεμβάσεις. Μου έκανε εντύπωση πόσο εύκολα οι άνθρωποι ρίσκαραν το σώμα και το πρόσωπό τους, για να δείχνουν νεότεροι και ίδιοι. Αυτό που ήταν προνόμιο και συνήθεια του τζετ σετ σήμερα έχει γίνει τάση της μεσαίας αστικής τάξης. Παντού σε όλον τον κόσμο όλοι ακολουθούν τον ίδιο κανόνα ομορφιάς».

Η Αγκέλικα Τάσεν έφτασε την έρευνά της σε βάθος χρόνου και τόπου, έψαξε μέσα σε αρχεία ιατρικών βιβλιοθηκών και σε δημοπρασίες ιδιωτικών συλλογών με παλιά ιατρικά βιβλία, για να εξηγήσει το παγκόσμιο φαινόμενο της αισθητικής χειρουργικής που απασχολεί όλες τις γυναίκες ανεξάρτητα από ηλικία, χρώμα και εθνικότητα. «Η Αμερική είναι μία χώρα όπου έχει καλλιεργηθεί αυτή η βιομηχανία των επεμβάσεων. Διαχωρίζω την πλαστική χειρουργική από την αισθητική, γιατί η πρώτη θεραπεύει τραύματα, πληγές, δυσπλασίες, γενετικές παραμορφώσεις, ενώ η δεύτερη γίνεται μόνο για λόγους ματαιοδοξίας. Είναι εκπληκτικό όμως πόσο έχει διαδοθεί η ιδέα ενός συγκεκριμένου προτύπου ομορφιάς.

Τα στοιχεία που δίνουν οι εταιρείες πλαστικών χειρουργών από όλον τον κόσμο δείχνουν ότι όλες οι γυναίκες θέλουν να έχουν λεπτή μύτη, γεμάτο στόμα, μεγάλο στήθος, στενή περιφέρεια και αμυγδαλόσχημα μάτια. Είναι τρομακτικό αυτό που συμβαίνει στην Κίνα. Οτι δηλαδή οι γυναίκες περνάνε τρεις μήνες στο νοσοκομείο για να μακρύνουν τις γάμπες τους σταδιακά κατά 10 εκατοστά. Αυτή η επέμβαση έχει να κάνει με την ανάγκη τους να τις αντιμετωπίσουν ως ερωτικές και όμορφες γυναίκες». Το πάθος των κινέζων γυναικών αγγίζει τις κοντές μύτες. Η διόρθωση, εξηγεί η Αγκέλικα Τάσεν, γίνεται με την αφαίρεση μέρους από το οστό των πλευρών ή της λεκάνης που προστίθεται στη γέφυρα της μύτης. Και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των κινέζων γιατρών, με το να δείχνουν πιο Δυτικές έχουν περισσότερες πιθανότητες να αυξήσουν το εισόδημά τους ή τις πιθανότητες γάμου, επομένως να εξασφαλίσουν την προσωπική τους ευτυχία. Στη Βραζιλία, οι γυναίκες και οι άνδρες έχουν εξοικειωθεί με τις βελτιώσεις των πλαστικών επεμβάσεων που είναι συνηθισμένο – αλλά και ευπρόσδεκτο – δώρο γενεθλίων μία εγχείρηση μείωσης όγκου του στήθους για κορίτσια που κλείνουν τα δεκαέξι. Σε αυτήν τη μανία προσθέστε την ανόρθωση των γλουτών και την λιποαναρρόφηση και αμέσως αποκαλύπτεται στα μάτια σας μία εθνική εμμονή ηλικίας 150 ετών: οι Βραζιλιάνοι και οι Βραζιλιάνες πασχίζουν να αλλάξουν τις αναλογίες των σωμάτων τους για να ξεφύγουν από τις επιμειξίες με την Αφρική που τους κανόνισε η Ιστορία. Ενα νέο σώμα εξασφαλίζει μία νέα ταυτότητα. Και στη Βραζιλία, το υγιές και ερωτικό σώμα δεν είναι το ευκίνητο και μυώδες των μαύρων προγόνων. Και στη δεκαετία του ’90 οι επεμβάσεις αφαίρεσης στήθους ήταν τόσο διαδεδομένες, αφού έγιναν το μέσο, κυρίως για τις μεσοαστικές τάξεις, προκειμένου να ξεχωρίσουν τα κορίτσια καλών οικογενειών από εκείνα των κατώτερων κοινωνικά στρωμάτων – που θεωρούνται μαύρες – για να γίνουν μέλη μιας κλειστής ομάδας, η οποία διεκδικεί ανάλογους συντρόφους.

«Σήμερα οι αισθητικές επεμβάσεις έχουν επιφανειακό κίνητρο. Οι άνθρωποι δεν θέλουν να αποκλίνουν από τον μέσο όρο κι έχουν ανασφάλεια στην ιδέα της διαφορετικής ομορφιάς. Προτιμούν να δείχνουν συνηθισμένοι παρά να τονίζουν την προσωπικότητά τους». Η συγγραφέας του βιβλίου «Αισθητική Χειρουργική» πιστεύει ότι η τελειότητα της εξωτερικής εμφάνισης καλλιεργεί την ψευδαίσθηση ότι η ομορφιά φέρνει την ευτυχία.