Ενα τσουνάμι λαϊκισμού {CR}γεμάτο ακροδεξιό μίσος

Η τρομερή οικονομική κρίση του 2008 είχε γεννήσει στην Ισπανία το κίνημα της «15ης Μαΐου» και τους Podemos, ένα κίνημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς που συμμετέχει σήμερα στην κυβέρνηση ως εταίρος των Σοσιαλιστών. Η τρομερή πανδημία του 2020 μοιάζει να φέρνει στην επιφάνεια στη χώρα ένα κύμα ακροδεξιού λαϊκισμού, γεμάτου μίσος για την «παράνομη», «εγκληματική», «κομμουνιστική» κυβέρνηση, που αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορμή. Το πιο γνωστό του πρόσωπο είναι ο επικεφαλής του ακροδεξιού Vox, ο Σαντιάγο Αμπασκάλ: η διαδήλωση που οργάνωσε το Σάββατο στη Μαδρίτη και δεκάδες ακόμα πόλεις της Ισπανίας έβγαλε στους δρόμους χιλιάδες αυτοκινητιστές – 6.000 ήταν μόνο στην ισπανική πρωτεύουσα, άλλοι τόσοι στη Σεβίλλη. Τις τελευταίες ημέρες έχει κάνει όμως την εμφάνισή της από το πουθενά και μια «πασιονάρια» της Ακροδεξιάς, η 57χρονη Μαρία Λουίσα Φερνάντες, για να δηλώσει «πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατικής Αντίστασης» και συντονίστρια των καθημερινών διαμαρτυριών στη Μαδρίτη κατά της κυβέρνησης Σάντσεθ.

«Caceroladas», έτσι τις αποκαλούν. Ενα καθημερινό τελετουργικό που λάμβανε χώρα γύρω στις 9 το βράδυ, μία ώρα δηλαδή μετά το χειροκρότημα από τα παράθυρα για τους γιατρούς και τους νοσηλευτές, στις πιο εύπορες γειτονιές της Μαδρίτης: μια κακόηχη συναυλία από χτυπήματα σε κατσαρολικά, μια διαδήλωση οργής από πολίτες οι οποίοι κατηγορούν την κυβέρνηση για «καταστροφική διαχείριση» της πανδημίας που έχει κοστίσει στην Ισπανία περισσότερες από 29.000 ζωές. Η απόφαση των Αρχών να χαλαρώσουν το lockdown σε τέσσερα στάδια, αφήνοντας τη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη στο πρώτο ενώ η υπόλοιπη χώρα προχωρούσε στο δεύτερο, ενέτεινε την πεποίθηση κάποιων ότι «θέλουν να μετατρέψουν τη χώρα σε Βόρεια Κορέα» και την οδηγούν στην υγειονομική, κοινωνική και οικονομική καταστροφή της.

Στις 11 Μαΐου, οι κάτοικοι της οδού Νουνιέθ ντε Μπαλμπόα, στη Σαλαμάνκα, μία από τις πιο σικάτες περιοχές της Μαδρίτης, έκαναν ένα βήμα πιο πέρα: κατέβηκαν στους δρόμους παραβιάζοντας τα περιοριστικά μέτρα, συχνά ακόμα και τις απαιτούμενες αποστάσεις, ώστε να απαιτήσουν με τις caceroladas τους την παραίτηση αυτού του «μπολιβαριανο-κομμουνιστή» που έχει πρωθυπουργό η Ισπανία. Τότε πρωτοέκανε την εμφάνισή της η Μαρία Λουίσα Φερνάντες, κι ας μη μένει στη Σαλαμάνκα αλλά στην] Λας Ρόθας, 28 χιλιόμετρα βορειοδυτικά, για να δηλώσει συντονίστρια του «κινήματος», που έχει έκτοτε επεκταθεί σε πολλές προνομιούχες συνοικίες της ισπανικής πρωτεύουσας αλλά και άλλων μεγάλων πόλεων, με τακτικές μίνι-διαδηλώσεις κατά του Πέδρο Σάντσεθ.

H «El Pais» ρώτησε τη Φερνάντες πώς οργανώνονται οι κινητοποιήσεις. «Δεν μπορώ να πω» απάντησε εκείνη. Αυτό που μπορούσε να πει είναι πως είναι «μια γυναίκα αρχών», που στήριζε νεότερη το Λαϊκό Κόμμα αλλά πλέον στηρίζει το «κόμμα του μέλλοντος, το πατριωτικό κόμμα». Με σπουδές Νομικής, η Φερνάντες εγκατέλειψε τη δουλειά της σε μια κλωστοϋφαντουργία για να δοκιμάσει την τύχη της, ανεπιτυχώς από ό,τι φαίνεται, ως αναλύτρια πληροφοριών και γεωστρατηγικών θεμάτων. Η θορυβώδης παρουσία της επιτρέπει στο Vox να μένει επισήμως μακριά από αυτές τις «αυθόρμητες» πράξεις πολιτικής ανυπακοής, που παραβιάζουν ενίοτε τους (έκτακτους) νόμους.

«Ας μην ξεχάσουμε ποτέ τι μας έκαναν» διακήρυξε ο Σαντιάγο Αμπασκάλ το Σάββατο, από την κορυφή ενός διώροφου, ανοιχτού λεωφορείου, στους χιλιάδες αυτοκινητιστές οι οποίοι συμμετείχαν στη Μαδρίτη στη διαδήλωση που οργάνωσε επίσημα το κόμμα του. «Μην έχετε αμφιβολία ότι θα τους πάμε στα δικαστήρια. Το ξέρουν και φοβούνται την ελευθερία μας, για αυτό προσπαθούν να μας εκφοβίσουν». Σε αυτό το κλίμα ετοιμάζονται να επαναλειτουργήσουν σήμερα κάποιες (όσες μπορούν να «σηκώσουν» τους όρους και τις προϋποθέσεις) από τις 5.323 terrazas (οι υπαίθριοι χώροι καφέ και εστιατορίων) της Μαδρίτης και τις 5.500 terrazas της Βαρκελώνης, με τον Σάντσεθ να προαναγγέλλει ότι η χώρα θα ανοίξει από τον Ιούλιο στους τουρίστες.