Αυτό το Κέντρο ποιος θα το πάρει;{CR}

Είναι ένας βασικός κανόνας της πολιτικής γεωγραφίας. Και λέει πως μπορεί κανείς να απλωθεί όσο μπορεί δεξιά ή αριστερά. Οι μάχες εξουσίας όμως θα δίνονται πάντα στο Κέντρο. Οποιος, με άλλα λόγια, πάρει το Κέντρο, τα παίρνει όλα.

Ο κανόνας δεν υπακούει μόνο στην πολιτική γεωγραφία. Υπακούει και στην εκλογική. Το Κέντρο είναι η πιο ρευστή μάζα του εκλογικού σώματος. Είναι εκείνο το κρίσιμο ποσοστό των μετακινούμενων ψηφοφόρων που ανεβάζει και κατεβάζει κυβερνήσεις. Είναι ο «μεσαίος χώρος» που έδωσε δύο νίκες στον Κώστα Καραμανλή και εκείνος που τον καταδίκασε σε μια ήττα με διαφορά δέκα ολόκληρων μονάδων από τον Γιώργο Παπανδρέου. Από αυτήν την άποψη, το Κέντρο ανήκει σε όλους – τόσο ώστε στην πραγματικότητα να μην ανήκει σε κανέναν. Και είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο επαναδιατυπώνεται το ερώτημα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση: Αυτό το Κέντρο ποιος θα το πάρει;

Είναι ένα ερώτημα που αξίζει να επαναδιατυπωθεί ακόμη και αν η απάντηση θεωρείται δεδομένη. Το Κέντρο, σε αυτή τη φάση, είναι του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο Πρωθυπουργός κατέκτησε το Κέντρο πριν κατακτήσει την εξουσία. Και, τουλάχιστον σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το Κέντρο παραμένει σε αυτόν κάτω από συνθήκες πλήρους κυριαρχίας.

Αν όμως αξίζει να επαναδιατυπωθεί το ερώτημα, δεν είναι μόνο επειδή η επαναδιατύπωση επιβάλλεται από τη ρευστότητα του χώρου. Είναι και επειδή, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, συντηρείται η εκλογολογία – και όπως κάθε εκλογολογία, συντηρείται κυρίως διά της διαψεύσεως. Εκλογές, λένε και ξαναλένε οι κυβερνητικοί, δεν υπάρχει λόγος να γίνουν. Αλλά ακόμη και αν η διάψευση δεν είναι ο καπνός που μαρτυρά πως υπάρχει φωτιά, μπορεί ο μαρτυριάρης καπνός να γίνει η κατάσταση της οικονομίας. Πού μπορεί να εκβάλει πολιτικά μια δραματική αλλαγή των οικονομικών όρων; Στις κάλπες για μια νέα εκλογική νομιμοποίηση. Η διαχείριση μιας μεγάλης ύφεσης θα μπορούσε θεωρητικά να χρειαστεί μια νέα εντολή.

Το Κέντρο είναι πάντα ρευστό. Αλλά σε περιόδους ύφεσης είναι ακόμη λιγότερο δεδομένο. Για να το διαπιστώσει κανείς, αρκεί να θυμηθεί τον πολιτικό σεισμό που προκάλεσε η οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας. Δεν ήταν ο ριζοσπαστισμός που έκανε τον ΣΥΡΙΖΑ κόμμα εξουσίας, ούτε τον εκτόξευσε ο ριζοσπαστισμός από εκεί στην κυβέρνηση. Ηταν και πάλι το Κέντρο – το Κέντρο που πείστηκε πως ο «αντιμνημονιακός αγώνας» ήταν κάτι περισσότερο από μια όψιμα ομολογημένη αυταπάτη.

Δεν είναι καθόλου βέβαιο πως αυτή η οικονομική κρίση θα παράγει τα ίδια πολιτικά αποτελέσματα με την προηγούμενη. Αντίθετα, είναι μάλλον απίθανο να προκαλέσει έναν σεισμό που θα αναδιατάξει το πολιτικό σκηνικό, όπως συνέβη πριν από λίγα χρόνια. Ακόμη κι έτσι, όμως, το Κέντρο υπάρχει για να μοιραστεί. Και ανεξάρτητα από το ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι, οι υποψήφιοι της μοιρασιάς είναι τρεις. Η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη που εξακολουθεί να κυριαρχεί δημοσκοπικά στον χώρο. Ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα που «σοσιαλδημοκρατικοποιείται» – καμιά φορά ή και συχνά με ένα βήμα μπρος και δύο πίσω. Και το ΚΙΝΑΛ της Φώφης Γεννηματά που προσπαθεί να μη συντριβεί στις συμπληγάδες αυτού του νέου και μάλλον ακόμη ατελούς δικομματισμού.

Η μάχη δεν μοιάζει ακριβώς ανοικτή. Ακόμη κι έτσι όμως αυτή είναι μια μάχη επιβίωσης. Το ΚΙΝΑΛ θέλει αλλά δεν εκπροσωπεί ακριβώς με επιτυχία αυτόν που θεωρητικά είναι ο φυσικός του χώρος – η στάμπα του «ΚΚΕ του Κέντρου» είναι μάλλον δείγμα της αποτυχίας του να απλωθεί περισσότερο από τα μονοψήφια ποσοστά του στον φυσικό του χώρο. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πάλι, δείχνει να παλινδρομεί ανάμεσα στην ανάγκη μιας δαρβινικής μετάλλαξης που εκπροσωπεί ο αρχηγός του και η οποία θα του εξασφαλίσει την επιβίωσή του και εκείνη της επιστροφής στην ιδεολογική ορθοδοξία που εκφράζουν οι πιο «αρχηγήσιμοι» από τους πρωτοκλασάτους του κόμματος.

Με το ΚΙΝΑΛ υπό περιορισμό στον φυσικό του χώρο και τον ΣΥΡΙΖΑ να μην πείθει ακόμη ούτε τον εαυτό του πως είναι αυτός είναι νέα πληθυντική Κεντροαριστερά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μοιάζει να παίζει χωρίς αντίπαλο. Και είναι αυτή η έλλειψη που κάνει τον πειρασμό των εκλογών ακόμη μεγαλύτερο. Αυτός όμως δεν είναι ένας πειρασμός που μπορεί να απλωθεί για πολύ στον χρόνο. Οσο πιο γρήγορα στηθούν οι κάλπες, τόσο πιο βέβαιη θα είναι η απάντηση στο αρχικό ερώτημα. Αυτό το Κέντρο θα το πάρει αυτός που το είχε.

Με την πάροδο του χρόνου, όμως, μπορεί να αλλάξουν και οι όροι. Αυτό το Κέντρο ποιος θα το πάρει; Ποιος θα το πάρει όχι αυτό το φθινόπωρο αλλά σε ένα, δύο ή τρία χρόνια; Θα είναι πάντα η φυσική ρευστότητα του χώρου που θα θέτει τους όρους του παιχνιδιού. Που μπορεί να κάνει κάποιον, ακόμη και όταν λέει ξανά και ξανά πως δεν υπάρχει λόγος για να κάνει εκλογές, να βιαστεί.