Χρήμα στην αγορά

Οσο το πρώτο κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού ελέγχεται, τόσο επιστρέφει η εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ενωση που φαινόταν ότι θα διαταραχθεί. Η γαλλογερμανική πρόταση για το ταμείο ανάκαμψης είναι ένα σημείο καμπής και ήδη πάνω στην ιδέα του έχει αρχίσει να επενδύεται το «παγωμένο» όραμα για «περισσότερη Ευρώπη». Είναι εύλογο. Η οικονομική επιτυχία είναι προϋπόθεση για τη στερέωση του ευρωπαϊκού ονείρου.

Μήπως εμείς, στην Ελλάδα, πώς γίναμε Ευρωπαίοι; Χάρη στις παροχές και στο επενδυτικό χρήμα, που άλλαξε την καθημερινότητα της χώρας. Για πολλά χρόνια, οι σατιρικοί ταύτιζαν την Ευρώπη με το περίφημο «πακέτο Ντελόρ». Κι αν είχαμε ζήσει λιγότερο ταραγμένα τα τελευταία χρόνια, θα μιλούσαμε με την ίδια ζέση για το Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης, το ΕΣΠΑ, που στηρίζει την επιχειρηματικότητα. Στις ειδικές συνθήκες που δημιουργήθηκαν μετά την καραντίνα, το ΕΣΠΑ χρηματοδότησε μεγάλο μέρος των κυβερνητικών μέτρων, δεσμεύοντας έως σήμερα 4 δισ. ευρώ – με δραστηριότητα που συνεχίζεται και επεκτείνεται. Από το ΕΣΠΑ χρηματοδοτήθηκε, στον μεγαλύτερο βαθμό, και η προσπάθεια ενδυνάμωσης των δομών της δημόσιας υγείας. Μαθαίνω ότι σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση του υπάρχοντος πλαισίου κρατικών ενισχύσεων έπαιξαν δυο αφανή στελέχη του κυβερνητικού επιτελείου, ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννης Τσακίρης και ο (παλιός γνωστός μου, τακτικός αρθρογράφος στα «ΝΕΑ» όλη την περίοδο της κρίσης, με μεγάλη συμβολή στην απομυθοποίηση της αντιμνημονιακής φενάκης) γενικός γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ, Δημήτρης Σκάλκος.

Αναζήτησα τον Σκάλκο επειδή συντονίζει αυτόν τον, συχνά υποτιμώμενο, μηχανισμό εξεύρεσης ρευστότητας στον χώρο της επιχειρηματικότητας, που δοκιμάζεται ακόμα μια φορά λόγω της ύφεσης που έφερε η καραντίνα. Εφεραν λεφτά στην αγορά; Πήρα ενδιαφέρουσες απαντήσεις και την τεκμηρίωσή τους. Συνοψίζω μερικές επιπλέον δραστηριότητες:

• Το τελευταίο δεκάμηνο έγινε προσπάθεια να μπουν μπροστά διάφορα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ. Εξευρέθηκαν έτσι πρόσθετοι πόροι ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ.
• Η απολιγνιτοποίηση της περιοχής της Πτολεμαΐδας, αλλά και της Μεγαλόπολης, και η χρηματοδότηση της επιχειρηματικότητας που θα κρατήσει ζωντανές τις περιοχές περνάει σε μεγάλο βαθμό από το ΕΣΠΑ.
• Συμβάλλει στην ενεργοποίηση Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με συγχρηματοδοτούμενους πόρους, για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
• Συνδέει το ΕΣΠΑ με το υπό εκπόνηση Εθνικό Αναπτυξιακό Σχέδιο, για να εξουδετερωθεί μια από τις χρόνιες αδυναμίες της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας, αυτή της ολοκληρωμένης προσέγγισης.

Ως γνωστόν, το ήδη υπάρχον ΕΣΠΑ ολοκληρώνεται στο τέλος του χρόνου. Ξέρω καλά ότι η κυβέρνηση εργάζεται για το επόμενο, διάρκειας έως το 2027. Τις προτεραιότητες του νέου σχεδίου τις έθεσε ο Πρωθυπουργός στο Αναπτυξιακό Συνέδριο του περασμένου Ιανουαρίου και έχουν σχέση με έναν παραγωγικό μετασχηματισμό της οικονομίας, σε τομείς που θα υπερβαίνουν το σημερινό μοντέλο της μονοκαλλιέργειας του τουρισμού. Ο Σκάλκος εξηγεί με λίγες λέξεις το σχέδιο: ψηφιακές υποδομές, καινοτόμα επιχειρηματικότητα, «πράσινες επενδύσεις» και ενέργεια, ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, αυξημένοι πόροι για την ελληνική Περιφέρεια. Προσθέτει ότι ο σχεδιασμός έχει προχωρήσει, ότι σ’ αυτόν έχουν εμπλακεί ενεργά εκπρόσωποι της αγοράς και της κοινωνίας κι ότι η έκτακτη κατάσταση που έφερε η πανδημία δεν θα επηρεάσει τη στρατηγική και τους στόχους.

Μένει να φανεί αν αυτή η μεθοδικότητα θα έχει αντίκρισμα που θα το δούμε να καθρεφτίζεται στην κοινωνία και να επηρεάζει τις ζωές μας.