ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ {LF}ΤΗΣ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ

Μετά την επιτυχημένη αντιμετώπιση της πανδημίας στην πρώτη επιθετική εισβολή της, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με το στοίχημα της επόμενης ημέρας στο μέτωπο της οικονομίας. Το lockdown απέτρεψε την ανεξέλεγκτη μετάδοση του κορωνοϊού και έδωσε πολύτιμες ανάσες στο υγειονομικό σύστημα, με μεγάλο όμως οικονομικό κόστος για τη χώρα. Η καραντίνα ανέστειλε τη λειτουργία δεκάδων χιλιάδων επιχειρήσεων, κυρίως στις υπηρεσίες, εξαφάνισε πωλήσεις και τζίρους, διέκοψε την απασχόληση σε εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους, μείωσε κάθετα τα έσοδα του Δημοσίου και αύξησε σημαντικά τις δαπάνες κρατικής στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επαναφέροντας «εν μιά νυκτί» τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό. Η πανδημία έφερε απίστευτες ανατροπές στην πιο κρίσιμη στιγμή και ενώ η χώρα έδειχνε να οδεύει σταθερά σε αναπτυξιακή τροχιά.

Τώρα, καθώς η οικονομία ανεβάζει ρολά από την κατάσταση «γενικής αναισθησίας», το στοίχημα είναι ένα: Πώς θα ανακτήσει τις δυνάμεις της το συντομότερο δυνατόν. Πώς με τις λιγότερες δυνατές απώλειες θα αφήσει πίσω της τη δεύτερη, δύσκολη και επώδυνη, φάση της ανάταξης. Πρόκειται για το διάστημα των επόμενων μηνών. Σε αυτό κατά το οποίο θα κριθεί ποιες επιχειρήσεις θα μπορέσουν να επιβιώσουν, πόσοι εργαζόμενοι θα καταφέρουν να διατηρήσουν τις δουλειές τους, σε ποιο ποσοστό θα κυμανθεί η ύφεση και πού θα εκτοξευθεί το ποσοστό της ανεργίας. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα κρίνουν αν και πότε η οικονομία θα επιστρέψει στην ανάπτυξη ή αν θα μπει σε νέες περιπέτειες.

Σε αυτή τη δεύτερη φάση της απρόσμενης παγκόσμιας υγειονομικής καταιγίδας στόχος της κυβέρνησης είναι ο περιορισμός του βάθους, της έκτασης και της χρονικής διάρκειας των συνεπειών της. Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η οικονομία σταδιακά κατά το τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο του έτους θα πρέπει να ξεφύγει από την ύφεση για να επανέλθει σε ρυθμούς ανάπτυξης από το 2021. Αν επαληθευτούν οι αισιόδοξες αυτές εκτιμήσεις, η φάση της ανάπτυξης προβλέπεται να είναι εκρηκτικά ανοδική, όπως ραγδαία καθοδική είναι η σημερινή ύφεση.

Τρεις είναι, σύμφωνα με αξιόπιστους οικονομικούς παράγοντες και έγκυρους αναλυτές, οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η οικονομική πολιτική στο κρίσιμο αυτό διάστημα. Από αυτές θα εξαρτηθεί το τελικό αποτέλεσμα και συνοψίζονται στις εξής τρεις υποθέσεις:

1Αν θα καταφέρει η κυβέρνηση να κινητοποιήσει, με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο και χωρίς απώλειες, το σύνολο των διαθέσιμων εγχώριων και ευρωπαϊκών πόρων για τη στήριξη των επιχειρήσεων με τη ρευστότητα που έχουν ανάγκη για τη λειτουργία τους και με τους πόρους που θα χρειάζονται για επενδυτικές καινοτομίες.

2 Αν το πλαίσιο των μέτρων που θα εφαρμοστούν καταφέρει να περιορίσει στο ελάχιστο τις απώλειες θέσεων εργασίας. Από τη στήριξη της εργασίας, των μισθών και του εισοδήματος των νοικοκυριών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό άμεσα η ροή της κατανάλωσης και η στήριξη της αγοράς και της οικονομίας.

3 Αν θα διατηρηθεί ο έλεγχος στα δημοσιονομικά μεγέθη (των εσόδων και των δαπανών του κράτους) σε ανατάξιμα επίπεδα, προκειμένου η περίοδος της δημοσιονομικής χαλάρωσης να αποβεί ωφέλιμη για την ελληνική οικονομία και όχι αιτία για να μπει η χώρα σε περιπέτειες. Και έτσι, παράλληλα με γενναίες μεταρρυθμίσεις, στη φορολογική πολιτική, στο Δημόσιο και στην επιχειρηματικότητα, να τεθούν ο βάσεις της σταθερής ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια.