H πρόοδος είναι το καλύτερο προϊόν μας*

Το μακρινό 1969, μία 21χρονη Αμερικανίδα γεννημένη στη Λουιζιάνα και μεγαλωμένη στο Τέξας, από μια μάνα βίαιη και αλκοολική, η Νόρμα Μακόρβι, έμεινε έγκυος στο τρίτο της παιδί. Η επιμέλεια του πρώτου τής είχε αφαιρεθεί, την είχε πάρει με δόλιο τρόπο η μητέρα της. Το δεύτερο, το είχε δώσει για υιοθεσία. Αυτή τη φορά, η Μακόρβι ήθελε να υποβληθεί σε άμβλωση, αλλά οι αμβλώσεις ήταν παράνομες στο Τέξας εκτός αν κινδύνευε η ζωή της κυοφορούσας. Κάποιος παρέπεμψε την 21χρονη σε δύο δικηγόρους, τη Σάρα Ουέντινγκτον και την Λίντα Κόφι, και αυτές προσέφυγαν εκ μέρους της στη Δικαιοσύνη κατά του τοπικού εισαγγελέα, του Χένρι Γουέιντ. Η Νόρμα Μακόρβι χρησιμοποίησε στα δικαστικά έγγραφα το ψευδώνυμο Τζέιν Ρo. Ρo εναντίον Ουέιντ. Εμελλε να γίνει μία από τις πιο διάσημες δικαστικές υποθέσεις των ΗΠΑ. Γιατί με αφορμή την υπόθεση αυτή αναγνώρισε το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, το 1973, ενώ η «Τζέιν Ρο» είχε πια από καιρό γεννήσει και δώσει το παιδί της για υιοθεσία, το δικαίωμα κάθε γυναίκας στην άμβλωση κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Για χρόνια πολλά, η Μακόρβι παρέμεινε ανώνυμη. Τη δεκαετία του 1980, ωστόσο, βγήκε μέσα από τις σκιές, για να γίνει μια δυναμική ακτιβίστρια. Μέχρι το 1995, οπότε άλλαξε στρατόπεδο, έγινε φανατικά «pro-life» και άρχισε να απαιτεί από το Δικαστήριο να ανατρέψει την απόφαση που φέρει το ψευδώνυμό της. Ηταν μια μεγάλη νίκη για το κίνημα κατά των αμβλώσεων, που διαλαλεί ακόμα και σήμερα ότι η Μακόρβι είχε χρησιμοποιηθεί σαν πιόνι, είχε χειραγωγηθεί και εξαπατηθεί. Ενα νέο ντοκιμαντέρ, ωστόσο, με τίτλο «AKA Jane Roe», που αναμένεται να κάνει πρεμιέρα σήμερα στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο FX, αλλάζει τα δεδομένα. Μιλάει σε αυτό η ίδια η Μακόρβι, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό της, το 2017. Και αποκαλύπτει, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως υπήρξε μια μισθοφόρος της μάχης κατά των αμβλώσεων, πληρωνόταν για αυτό, δεν ήταν παρά μία παράσταση. «Επαιρνα τα λεφτά τους και με έβαζαν μπροστά στις κάμερες και μου έλεγαν τι να πω. Είμαι καλή ηθοποιός» λέει.

Πολλοί θεωρούν βέβαια πως η Μακόρβι χειραγωγήθηκε και από τις δύο πλευρές, που εκμεταλλεύτηκαν την ανάγκη μιας ποικιλοτρόπως κακοποιημένης γυναίκας να τη θέλουν, να την ακούν. «Ηξερε πώς να προκαλεί τη δημοσιότητα» δήλωσε στους «New York Times» ο Τζόσουα Πράγκερ, ένας δημοσιογράφος που της είχε πάρει πολλές συνεντεύξεις και γράφει επί του παρόντος μία βιογραφία της. «Τώρα το κάνει ξανά μέσα από τον τάφο». Σε τελική ανάλυση, ωστόσο, η προσωπική ιστορία της Νόρμα Μακόρβι δεν έχει μεγάλη σημασία. Η ιστορία της «Τζέιν Ρο» την είχε από δεκαετίες ξεπεράσει. Το δικαίωμα στην άμβλωση, παρά τις επιθέσεις που πάντα δεχόταν, ήταν αδιαφιλονίκητο στις ΗΠΑ. Μέχρι που ήρθε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Το να δηλώνει «pro-life» ένας άνθρωπος όπως αυτός θα μπορούσε να θεωρηθεί κωμικό, μέσα στην τόση υποκρισία του πράγματος. Τίποτα το κωμικό δεν υπάρχει ωστόσο στη μάχη που μαίνεται με τη βοήθειά του εναντίον του δικαιώματος στην άμβλωση τόσο εντός όσο και εκτός της αμερικανικής επικράτειας. Εν μέσω πανδημίας, Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι και ακτιβιστές κατάφεραν ή επιχείρησαν να θεσπίσουν περιορισμούς στην άμβλωση σε τουλάχιστον 12 αμερικανικές πολιτείες, από το σύνηθες ύποπτο Τέξας και την Αλαμπάμα μέχρι την Αλάσκα και την Αϊόβα – χρησιμοποιούσαν πάντα το επιχείρημα πως ήταν μία «μη απαραίτητη» ιατρική επέμβαση που έπρεπε να διακοπεί, λόγω της έκτακτης υγειονομικής ανάγκης, ώστε να μην υπάρχει σπατάλη ιατρικών πόρων. Και μόλις πρόσφατα, αποκαλύφθηκε ότι την ημέρα που ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να διακόψει οριστικά την αμερικανική χρηματοδότηση στον ΠΟΥ, ο Τζον Μπάρσα, ο προσωρινός επικεφαλής της USAid, της αμερικανικής υπηρεσίας για τη διεθνή ανάπτυξη, έστειλε μία επιστολή στον γ.γ. του ΟΗΕ, τον Αντόνιο Γκουτέρες, κατηγορώντας τον πως ο Οργανισμός χρησιμοποιεί την πανδημία «σαν μια ευκαιρία να προωθήσει την πρόσβαση στην άμβλωση ως “ουσιώδη υπηρεσία”».

Ο Μπάρσα, φυσικά, δεν αρκείται στις κατηγορίες. Απαιτεί από τον ΟΗΕ να αφαιρέσει κάθε αναφορά στη σεξουαλική και την αναπαραγωγική υγεία από το Σχέδιο Ανθρωπιστικής Ανταπόκρισης στον Covid-19, διατρανώνει πως ο αμερικανός πρόεδρος «έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα κουραστούμε ποτέ να υπερασπιζόμαστε την αθώα ζωή» και τονίζει ιδιαίτερα, με ξεκάθαρη την υπόγεια απειλή, ότι η USAid έχει συνεισφέρει με 650,7 εκατομμύρια δολάρια στη χρηματοδότηση κατά της πανδημίας. Για να το πούμε πιο απλά, αυτό που απαιτεί ο Μπάρσα εκ μέρους του Τραμπ είναι να πάψει να προωθεί ο ΟΗΕ την αναπαραγωγική φροντίδα ως αναγκαία και την άμβλωση ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Και αν κάποιος θεωρεί ότι αυτά συμβαίνουν κάπου μακριά και δεν μας αφορούν, μπορεί απλώς να περιμένει την επόμενη καμπάνια του ελληνικού «Κινήματος Υπέρ της Ζωής» – θέμα χρόνου είναι, δεν θα μονοπωλεί εσαεί την επικαιρότητα η πανδημία.

* Θρυλικό, παλιό σύνθημα της General Electric.