Αποχαιρετισμός στον 20ό αιώνα

Ο θάνατος του Μισέλ Πικολί δεν επιτρέπει απλώς την ανάκληση μιας παλαιάς εποχής – μιας εποχής που ο κινηματογράφος τον οποίο υπηρέτησε ο ηθοποιός διεκδικούσε την πνευματικότητα στην ψυχαγωγία. Οι ερμηνείες του δεν ήταν «φωναχτές» και έδεναν με την ωριμότητα των σκηνοθετών, οι ταινίες των οποίων επίσης δεν φώναζαν, δεν επεδείκνυαν το βάθος τους.

Αποχαιρετώντας τον Μισέλ Πικολί είναι σαν να αποχαιρετώ τον κινηματογράφο του εικοστού αιώνα – τον ξαναβλέπω αναθεωρημένο, σε σχέση με τότε. Εχω μια αίσθηση διάψευσης από είδωλα που εξέφρασαν κινηματογραφικά φορτισμένες εποχές και πολύ μαχητικές ιδέες (π.χ. Γκοντάρ, στην «Περιφρόνηση» του οποίου πρωταγωνιστούσε πλάι στην Μπριζίτ Μπαρντό, ή Μάρκο Φερέρι, που ακόμα μου φέρνει δυσφορία το μπρουτάλ «Μεγάλο φαγοπότι» του, δήθεν μια αντισυστημική αλληγορία).

Και έχω μια βαθιά επιθυμία να ξαναδώ ταινίες που φτιάχτηκαν είτε από μια βαθιά αίσθηση του κόσμου πέρα από αυταπάτες και φανατισμούς (π.χ. το «Ημερολόγιο μιας καμαριέρας», η «Ωραία της ημέρας», ο «Γαλαξίας», η «Κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» του «βλάσφημου» αλλά, πρωτίστως, τόσο απομυθοποιητικού Λουίς Μπουνιουέλ), από στοχαστικότητα απέναντι σε εποχές και γεγονότα που μας σημάδεψαν («Μιλού τον Μάη» του Λουί Μαλ) ή από την κατακτημένη μαστοριά του «κινηματογραφικού είδους» (κυρίως τον «Ντιαμπολίκ» του 1968, από ένα δημοφιλέστατο ιταλικό κόμικ, σε σκηνοθεσία του Μάριο Μπάβα, όπου ο Πικολί κάνει τον επιθεωρητή της αστυνομίας).

Είναι απαραίτητες οι αναθεωρητικές ματιές στο ιστορικό παρελθόν. Και εξίσου απαραίτητες οι μορφές όπως του Μισέλ Πικολί: μιας σταθεράς σε ένα ρευστό περιβάλλον όπου πολλές αξίες έχουν καταρρεύσει.