Η πανδημία {LF}«οδηγεί» στον αυτοκινούμενο τουρισμό

Η Ελίζ Μπάγιαρντ είχε μόλις τελειώσει το γεύμα της και κοίταζε τον Ειρηνικό Ωκεανό απολαμβάνοντας τη μοναξιά των απόκρημνων παράκτιων βράχων. Πολύ σύντομα, μαζί με τον σύντροφό της Τζεφ Φέρναλντ, θα έμπαινε και πάλι στον Αυτοκινητόδρομο 1 συνεχίζοντας τον δρόμο για το σπίτι τους στο Σιάτλ με ένα ενοικιαζόμενο τροχόσπιτο που οι ίδιοι έχουν ονομάσει «κινητή μονάδα καραντίνας». Η Ελίζ και ο Τζεφ έγιναν ρεπορτάζ στους «Los Angeles Times» όχι εξαιτίας της μοναδικότητάς τους αλλά για το ακριβώς αντίθετο. Επειδή αντιπροσωπεύουν τη φιλοσοφία μιας μεγάλης κατηγορίας ανθρώπων εν μέσω πανδημίας: Τα αυτοκινούμενα και τα τροχόσπιτα αντιμετωπίστηκαν από πολλούς ως η ιδανική λύση κοινωνικής απομόνωσης που επιβλήθηκε στις ζωές μας εξαιτίας του COVID-19. Και όπως φαίνεται, ήρθαν για να μείνουν. Eν όψει καλοκαιριού – και ενώ ο παραδοσιακός τουρισμός βρίσκεται, όπως όλα δείχνουν, στον αέρα – σηματοδοτούν μια νέα προοπτική διακοπών.
Η ζήτηση για αυτοκινούμενα και ρυμουλκούμενα τροχόσπιτα παρουσιάζει διεθνώς αξιοσημείωτη αύξηση, με μεγάλες εταιρείες στις ΗΠΑ να αναφέρουν επιπλέον κίνηση έως και 35%, ενώ έντονο ενδιαφέρον καταγράφεται από τους καταναλωτές και στην Ελλάδα, μια χώρα λιγότερο εξοικειωμένη με αυτό το εναλλακτικό μέσο. Η ασφάλεια τίθεται ως απόλυτη προτεραιότητα και τα αεροδρόμια, οι κρουαζιέρες, τα πούλμαν δεν αποτελούν ελκυστικές  επιλογές μέχρι να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ο ιός.

ΞΕΝΟΙ ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΕΣ. «Ξεκινήσαμε την επιχείρησή μας το 2003 και από τότε μέχρι σήμερα δουλεύουμε κατά 95% με ξένους ενοικιαστές: Αγγλους, Γάλλους, Ελβετούς, Αυστριακούς, Ολλανδούς, οι οποίοι κλείνουν συνήθως από τον Νοέμβριο. Οι Ελληνες τηλεφωνούσαν κυρίως διερευνητικά στα τέλη Ιουλίου. Φέτος τα πράγματα είναι διαφορετικά. «Εχουν εμφανιστεί πάρα πολλοί Ελληνες, τα τηλέφωνα ξεκίνησαν από τον Απρίλιο, και μάλιστα κρατάμε λίστες αναμονής για την υψηλή περίοδο. Δεν θα μπορέσει να εξυπηρετηθεί όλος αυτός ο κόσμος» λέει ο Γιώργος Παναγούλιας, ιδιοκτήτης της Camper Club, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες ενοικίασης αυτοκινουμένων στην Ελλάδα. «Λόγω κορωνοϊού στρέφεται πολύς κόσμος σε αυτό το είδος των διακοπών, το οποίο είναι πιο αυτόνομο, είσαι κοντά στη φύση και είναι πολύ ευκολότερο στο καθάρισμα και στην απολύμανση. Εμείς παραδίδουμε τα τροχόσπιτα αποστειρωμένα με ειδική “μπόμπα” και παρέχουμε πιστοποιητικό καθαριότητας» λέει.
Η μέση τιμή ενοικίασης είναι 150 ευρώ την ημέρα, ενώ για τον Αύγουστο το κόστος διαμορφώνεται στα 160-180 για αυτοκινούμενο τροχόσπιτο στο οποίο μπορούν να κοιμηθούν έως και έξι άτομα. Προηγείται δίωρο test drive και μάθημα «γνωριμίας» με το όχημα και τις συσκευές που περιλαμβάνει, ενώ δεν απαιτείται παρά ένα απλό δίπλωμα οδήγησης.
Παρά την αυξητική όμως τάση, που θα μπορούσε να δώσει εκρηκτική ώθηση στις διακοπές με αυτοκινούμενα, έναν κλάδο που αποφέρει τεράστιους τζίρους στο εξωτερικό (11,2 δισ. ευρώ στη Γερμανία), η νομοθεσία στην Ελλάδα λειτουργεί αποτρεπτικά, σε βαθμό που μετά δυσκολίας εξυπηρετείται η υπάρχουσα ζήτηση. Σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, η χώρα μας συνιστά τη μοναδική περίπτωση στην Ευρώπη όπου αυτοκινούμενα εισάγονται ως ΙΧ – αλλού θεωρούνται οχήματα ειδικού σκοπού -, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πολύ υψηλό εισαγωγικό φόρο, τέλη κυκλοφορίας κατηγορίας άνω των 2.000 κ.μ. και φόρο πολυτελείας. Το γεγονός αυτό καθιστά ασύμφορη την αγορά τους – εκτοξεύοντας το κόστος ακόμα και στις 80.000 ευρώ – και διογκώνει τις τιμές ενοικίασης. Κάπως έτσι εξηγείται το γιατί στην Ευρώπη κυκλοφορούν περίπου 1,8 εκατομμύρια αυτοκινούμενα τροχόσπιτα ενώ στην Ελλάδα πουλήθηκαν πέρυσι μόλις τρία.

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. «Κανένας δεν ασχολήθηκε να διορθώσει το υπάρχον νομικό πλαίσιο, το οποίο εκτός των άλλων στερεί χρήματα από το ελληνικό κράτος» λέει στα «ΝΕΑ» ο Αδάμ Ασημακόπουλος, ιδιοκτήτης της εταιρείας Caravan Expert που μετρά 48 χρόνια λειτουργίας. «Εξαιτίας των εμποδίων που τίθενται και κυρίως λόγω της υψηλής φορολόγησης, ελάχιστοι αγοράζουν. Ετσι το κράτος εισπράττει μερικές χιλιάδες ευρώ, όταν το 2009, πριν αλλάξει η νομοθεσία, πωλούνταν 200 αυτοκινούμενα ετησίως και εισέπραττε περίπου 10 εκατ. ευρώ» συμπληρώνει. Κι όμως, τα 20.000 αυτοκινούμενα που έφτασαν πέρυσι στη χώρα μας μόνο από την Ιταλία δείχνουν τις μεγάλες δυνατότητες ενός τουριστικού τομέα που παραμένει αναξιοποίητος. Στην Ελλάδα, παρά τα τεράστια πλεονεκτήματα φυσικού κάλλους και ασφάλειας, όπως επισημαίνει ο κ. Ασημακόπουλος, δεν λειτουργούν camper parkings, όπως στο εξωτερικό, δεν έχουν προβλεφθεί σημεία για να αποβάλλονται τα λύματα ή για να παρέχονται επιπλέον υπηρεσίες και δεν έχει αναπτυχθεί η διοργάνωση δραστηριοτήτων που απευθύνονται αποκλειστικά σε τουρίστες με τροχόσπιτα.
Παρ’ όλα αυτά, οι αριθμοί δείχνουν πως η ανοδική ζήτηση για τα αυτοκινούμενα συνιστά μια νέα πραγματικότητα. Και όλοι πλέον αναρωτιούνται: Θα είναι το 2020 το έτος του camping-car;