Το σύνθημα είναι ένα: επανεκκίνηση

Απ’ άκρη σ’ άκρη της Ευρώπης – πλην της Σουηδίας, που δεν επέβαλε ποτέ κανενός είδους lockdown – το σύνθημα είναι πλέον ένα: επανεκκίνηση. Ακόμα και η Ιταλία των 30.000 και πλέον νεκρών, που έχασε μόλις πρόσφατα από τη Βρετανία των 40.000 και πλέον νεκρών τον τίτλο της χειρότερα πληγείσας από τον κορωνοϊό ευρωπαϊκής χώρας, αποφάσισε να επισπεύσει το άνοιγμα μπαρ, εστιατορίων, κομμωτηρίων και ινστιτούτων αισθητικής από την 1η Ιουνίου, που είχε προγραμματιστεί κανονικά, στις 18 Μαΐου. Η αποκλιμάκωση του lockdown ενέχει ωστόσο κινδύνους. Στην πραγματικότητα, οι κουρασμένοι από την καραντίνα Ευρωπαίοι που ξεχύνονται ήδη στους δημόσιους χώρους και ονειρεύονται διακοπές σε κάποια παραλία κρατούν το κλειδί του πόσο μεγάλο θα είναι το επόμενο κύμα κρουσμάτων.

Γιατί για τους ειδικούς το ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει αυτό το «δεύτερο κύμα», αλλά μόνο το πώς μπορούν να προετοιμαστούν καλύτερα για αυτό πολίτες και κυβερνήσεις σε σύγκριση με την πρώτη φορά. Οπως λέει χαρακτηριστικά στο «Politico» η Ερικα Βλίγκε, επικεφαλής της μονάδας μολυσματικών νοσημάτων στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Αμβέρσας και κορυφαία σύμβουλος της βελγικής κυβέρνησης, με τον ιό διασκορπισμένο σε ολόκληρη την Ευρώπη «θα ήταν αφελές να νομίζουμε ότι τελειώσαμε με αυτόν» – η ίδια επισημαίνει την πρόσφατη αναζωπύρωση του ιού σε αρκετές ασιατικές χώρες, όπως η Νότια Κορέα, σαν προειδοποιητικό παράδειγμα. Αν μάλιστα τα περιοριστικά μέτρα αρθούν υπερβολικά γρήγορα, χωρίς να συνοδεύονται από τη διεξαγωγή μαζικών τεστ και ιχνηλάτησης επαφών, την τήρηση των κανόνων κοινωνικής απομάκρυνσης και το τακτικό πλύσιμο των χεριών, «τότε μπορεί να δούμε το επόμενο κύμα αρκετά γρήγορα» προειδοποιεί η Αντρέα Αμον, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Πρόληψη και τον Ελεγχο των Ασθενειών.

Μόλις λίγες ώρες αφότου ξεκίνησε το σταδιακό «deconfinement», η χαλάρωση της καραντίνας, στη Γαλλία, το βράδυ της Δευτέρας, οι όχθες του καναλιού Σεν-Μαρτέν, στο Παρίσι, γέμισαν κόσμο που απολάμβανε την ελευθερία του – κατά κανόνα όμως χωρίς να τηρεί τις αποστάσεις και χωρίς μάσκα. Η αστυνομία έσπευσε να τους απομακρύνει, η διοίκησή της εξέδωσε μια αυστηρή ανακοίνωση και το υπουργείο Εσωτερικών έδωσε εντολή να απαγορευτεί η κατανάλωση αλκοόλ στις όχθες του καναλιού και του Σηκουάνα. Φοβούμενη χειρότερα, μάλιστα, η κυβέρνηση απέρριψε το αίτημα της δημάρχου του Παρισιού να ανοίξουν εκ νέου, για πρώτη φορά από τα μέσα Μαρτίου, πάρκα και δημόσιοι κήποι.

Τα πρώτα σημάδια ενός δεύτερου κύματος όμως ίσως να είναι ήδη εδώ. Αφού πρώτα χαλάρωσε κάποιους περιορισμούς, η Γερμανία είδε τον γνωστό πια δείκτη R να ανεβαίνει ξανά πάνω από το 1, που σημαίνει ότι κάθε φορέας του νέου κορωνοϊού μολύνει πάνω από ένα άλλο άτομο: το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ, πάντως, ανακοίνωσε χθες το βράδυ ότι το R έπεσε στο 0.94 από 1,07 τη Δευτέρα. Αύξηση του R κατέγραψε και η Δανία αφού άνοιξε ξανά σχολεία και νηπιαγωγεία, παρέμεινε όμως κάτω από το 1: ο κορυφαίος επιδημιολόγος της χώρας Κάρε Μόλμπακ δήλωσε χθες πως, με βάση τα κυβερνητικά σχέδια αύξησης των τεστ και της ιχνηλάτησης επαφών, θεωρεί «μάλλον απίθανο» να πληγεί η Δανία από ένα δεύτερο κύμα.

Ο σχεδιασμός για έναν μετά-την-πανδημία κόσμο, ωστόσο, εξακολουθεί να δυσχεραίνεται από έναν μακρύ κατάλογο αναπάντητων ερωτημάτων: οι επιστήμονες εξακολουθούν να μη γνωρίζουν μετά βεβαιότητας αν ο πιο ζεστός καιρός θα αποδειχθεί εχθρός του νέου κορωνοϊού, ούτε αν όσοι μολύνονται αναπτύσσουν κάποιου είδους ανοσία και για πόσο. Οσο για τις (ενδεχόμενες) καλοκαιρινές διακοπές, αυτές είναι μια επιπλέον σπαζοκεφαλιά για τους ιθύνοντες.