Αλληλεγγύη: Η μεγάλη παρακαταθήκη για την επόμενη μέρα

Παραμονή της Γιορτής της Μητέρας, σήμερα, θυμάμαι τη δική μου: «Να αγαπάς τους ανθρώπους» μού έλεγε πάντα.  «Η αγάπη για τον συνάνθρωπο είναι ο μόνος δρόμος για να πορευτεί κανείς στη ζωή του. Ο μόνος δρόμος που σε κάνει χρήσιμο άνθρωπο και οδηγεί στην εσωτερική πληρότητα και γαλήνη» ήταν το μάθημα που της έδωσε μια ζωή, όχι πάντοτε εύκολη.

Σκέφτομαι συνεχώς τα λόγια της μέσα σ’ αυτή την πρωτόγνωρη περιπέτεια.  Σε αυτή την τραγωδία που έχει βυθίσει σε ανασφάλεια ολόκληρο τον πλανήτη. Ενώ, όμως, το μέλλον φαντάζει τόσο αβέβαιο σε τόσους τομείς, μια βεβαιότητα αποκτά  παγκόσμιο  χαρακτήρα: η βεβαιότητα ότι όσα συμβαίνουν γύρω μας μάς ξεπερνούν. Κι ότι απέναντί τους κανείς δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνος.

Οι «άλλοι», μέσα στην πανδημία, έπαψαν να είναι οι «απέναντι». Εγιναν οι σύμμαχοι, έγιναν οι φίλοι, έγιναν οι σύμβουλοι, οι δάσκαλοι, αυτοί που τους οφείλουμε τη ζωή. Και για πρώτη φορά, σε καιρό ειρήνης, συνειδητοποιήσαμε τόσο βαθιά ότι το «εγώ» δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το «εμείς» κι ότι αξίζει και επιβάλλεται η προσωπική θυσία, όχι για να σωθείς εσύ, αλλά για να σωθεί ο άλλος…

Οσο οξύμωρο και αν φαίνεται, σε μια εποχή πλήρους απομόνωσης, οι άνθρωποι ήρθαμε πολύ κοντά.  Νιώσαμε την έλλειψη και την αξία της ανθρώπινης επαφής. Μας συγκλόνισε ο πόνος του διπλανού μας. Συνειδητοποιήσαμε την αξία της προσφοράς και αισθανθήκαμε ευγνωμοσύνη για ολόκληρες ομάδες ανθρώπων που «πριν» ήταν για πολλούς αόρατοι… Το μικρό έγινε γιγάντιο. Πήρε τις διαστάσεις που του αξίζουν σε κάθε ηθική και αξιακή κοινωνία. Μοιάζει ξαφνικά σαν τα πράγματα να μπήκαν στη θέση τους.

Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο. Ενώ τα κράτη έκλειναν τα σύνορά τους, οι καρδιές των ανθρώπων άνοιγαν σε μια τεράστια αγκαλιά, σ’ ένα πρωτοφανές κύμα ενσυναίσθησης κι αλληλεγγύης, μπροστά στον πόνο από τις τραγικές απώλειες, οπουδήποτε στον κόσμο… Το «μακριά» έγινε «κοντά» και το πρόβλημα του άλλου μοιάζει και δικό μας. Η παγκοσμιοποίηση στην εποχή του κορωνοϊού μπορεί να πήρε τη μορφή μιας εφιαλτικής πανδημίας αλλά, συγχρόνως, έφερε μια ελπιδοφόρα κοινωνική αλληλεγγύη και μια κοινωνική δικαιοσύνη. Η μέριμνα για όσους πλήττονται από την κρίση διαχέεται σ’όλες της βαθμίδες της πολιτείας και της κοινωνίας, σ’ολόκληρο τον κόσμο.

Η διεθνής κοινότητα φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι έχουμε μπροστά μας μια μεγάλη ευκαιρία: να μετουσιώσουμε  το φως της αλληλεγγύης, του ανθρωπισμού και του αλτρουισμού που φώτισε τις καρδιές μας, σε μια νέα πραγματικότητα για όλους. Αυτό είναι πολύ αισιόδοξο μήνυμα.

Σημαντικές διεθνείς πρωτοβουλίες δείχνουν τον δρόμο: η UNESCO π.χ. έχει ξεκινήσει μια μεγάλη εκστρατεία στα  κοινωνικά δίκτυα για «να μη μείνει κανείς πίσω» πουθενά στον κόσμο, λόγω της πανδημίας, ενώ οι Πρέσβεις Καλής Θελήσεως είμαστε σε συνεχή επαφή ώστε να συνεργαστούμε για να μετατραπεί αυτή η νέα αλληλεγγύη σε κοινωνικό πλεονέκτημα. Ο ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση και πρώην Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, κύριος Gordon Brown, με τον οικονομολόγο Erik Berglof και τον επιστήμονα Jeremy Farrar, συνέταξαν μια έκκληση προς τους ηγέτες των G20 ζητώντας τη λήψη άμεσων μέτρων για την υγεία και την οικονομία, ως απάντηση στην πανδημία του Covid-19.  H επιστολή αυτή, την οποία με ιδιαίτερη τιμή συνυπέγραψα, υποστηρίχθηκε από ηγέτες κρατών, νομπελίστες και σημαντικές προσωπικότητες από ολόκληρο τον κόσμο. Ανοιχτή επιστολή – Διακήρυξη προς τον OHE, τις G20 και τους εθνικούς ηγέτες όλων των χωρών απηύθυνε και το Νizami Ganjavi International Center (NGIC). H επιστολή, που συνυπογράφουμε 60 μέλη του NGIC, ανάμεσά τους νυν και τέως ηγέτες πολλών κρατών και διεθνείς προσωπικότητες, επισημαίνει την ανάγκη προστασίας της αγροτικής παραγωγής και τη διασφάλιση της διατροφής, από τις συνέπειες της κρίσης. Ως παράδειγμα διεθνούς κοινωνικής αλληλεγγύης να σημειώσω επίσης εδώ, ότι το NGIC προσέφερε 5.000 μάσκες στο Ογκολογικό μας Νοσοκομείο.

Οι λαοί, λοιπόν,σ’ όλον τον κόσμο μοιάζουν αποφασισμένοι να διασφαλίσουν με κάθε τρόπο, αυτή την πολύτιμη «κληρονομιά»: την αλληλεγγύη. Είναι χαρακτηριστικό, ότι κάνει θραύση αυτή τη στιγμή στο Διαδίκτυο το «The Call to Unite» μια πρωτοβουλία του Tim Shriver, Προέδρου των «Special Olympics». Στη διαδικτυακή αυτή live-streaming εκπομπή, 200 προσωπικότητες από όλο τον κόσμο, όπως ο Bill Clinton, ο George Bush, η Kerry Kennedy, η Oprah Winfrey, η Julia Roberts, η Νicole Kidman,μας καλούν όλους να ενωθούμε, μέσα από τις εμπειρίες μας και τις δεξιότητές μας, για να βρούμε όλοι μαζί λύσεις σε κοινά προβλήματα.  Συμμετέχοντας κι εγώ σε αυτό το ενωτικό κάλεσμα, χαίρομαι που μου δίνεται σήμερα η ευκαιρία να κάνω κοινωνούς σ’αυτό  το κίνημα ανθρωπιάς, και τους αναγνώστες των «ΝΕΩΝ».

Μέσα σ’αυτό το εθνικό και διεθνές περιβάλλον εντάσσεται και η απόφασήμας, της Διεθνούς Τιμητικής Κοσμητείας για το Επετειακό Ετος «Θερμοπύλες – Σαλαμίνα 2020», να αναστείλουμε τους εορτασμούς για την επέτειο των 2.500 χρόνων από αυτές τις μάχες – ορόσημο για τον δυτικό πολιτισμό  και να στρέψουμε τον προβολέα στον Ανθρωπο: γιατί γι’αυτόν γίνονται όλα.

Με γνώμονάμας ότι «αυτή τη στιγμή προέχει ο άνθρωπος», μέρος των κονδυλίων που θα διαθέταμε για τους εορτασμούς το κατευθύνουμε στις ομάδες της κοινωνίας μας που πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Μέχρι στιγμής, μέσα από το Ιδρυμα «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη» και την «ΕΛΠΙΔΑ» και σε συνεργασία με Ιερές Μητροπόλεις, όπως του Πειραιά, τις Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως, Νίκαιας, Φθιώτιδος, Λάμπης, Συβριτού και Σφακίων, με Δήμους, όπως της Σαλαμίνας, της Ερμιονίδας, της Κηφισιάς, με Κοινωνικές Δομές Αστέγων, όπως του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων, τα Χωριά SOS, Ορφανοτροφεία, και άλλα, στηρίζονται ευπαθείς ομάδες της κοινωνίας μας σε ολόκληρη την Ελλάδα…

Η κρίση δεν έχει ακόμα τελειώσει. Η Ιστορία, όμως, διδάσκει πως κάθε κρίση, όσο βαθιά και αν είναι, κάποτε τελειώνει. Η ζωή θα επιστρέψει. Ας εργαστούμε όλοι μαζί ώστε να επιστρέψει καλύτερη: με κοινωνίες πιο ανθρώπινες και πιο δίκαιες και με ηγεσίες που διαθέτουν πολιτικό ρεαλισμό με ανθρώπινο, όμως, πρόσημο.

Η αλληλοεκτίμηση και η κοινωνική αλληλεγγύη που κυριολεκτικά άνθισαν στα συντρίμμια της πανδημίας είναι η μεγάλη παρακαταθήκη στην οποία πρέπει να στηριχτούμε για να χαράξουμε πορεία την επόμενη ημέρα.

Η ελπίδα απέδειξε ότι είναι εδώ. Μέσα  σε κάθε πράξη προσφοράς και αλληλεγγύης, μικρή ή μεγάλη, τοπική ή διεθνή, ατομική ή συλλογική. Είναι ακόμα ζωντανή. Στο χέρι μας είναι να την αφήσουμε να μας οδηγήσει σε ένα καλύτερο Αύριο: Με αγάπη στον Ανθρωπο.