Η απώλεια {LF}της ζωής

Ο Τζον Κάρλιν είναι ένας κοσμοπολίτης δημοσιογράφος. Γεννημένος από σκωτσέζο πατέρα και ισπανίδα μητέρα, μεγάλωσε στο Λονδίνο, μετακόμισε στο Μπουένος Αϊρες, την περίοδο 1989-1995 ήταν επικεφαλής του γραφείου της «Independent» στη Νότια Αφρική, ενώ συνεργάστηκε και με πολλές ακόμη εφημερίδες. Σε ένα από τα βιβλία του, μάλιστα, βασίστηκε η ταινία του Κλιντ Ιστγουντ «Ανίκητος» (2009), με τον Μόργκαν Φρίμαν στον ρόλο του Νέλσον Μαντέλα.

Εραστής της καλής ζωής, o 64χρονος Κάρλιν αποφάσισε στα τέλη του περασμένου χρόνου να περάσει την υπόλοιπη ζωή του στη Βαρκελώνη. Και τώρα χτυπάει το κεφάλι του. «Αν ήξερα ότι θα με κλείνανε μέσα, θα είχα εγκατασταθεί στη Στοκχόλμη, όπου δεν αντιμετωπίζουν τους πολίτες σαν μικρά παιδιά» γράφει μεταξύ αστείου και σοβαρού στην εφημερίδα της Αργεντινής «Clarín». Αυτό που τον καταθλίβει στη «νέα κανονικότητα» που μας περιμένει δεν είναι τόσο ο φόβος του θανάτου όσο ο φόβος της απώλειας της ζωής. Γιατί, όπως έλεγε σε ένα ποίημά του ο άγγλος ποιητής Αλφρεντ Τένισον, «το να αναπνέεις δεν σημαίνει ότι ζεις».

Ολα αυτά θα μπορούσε να είναι επιπόλαια σχόλια ενός αδαούς, ενός αιρετικού ή ενός καλομαθημένου. Στο κάτω κάτω η Σουηδία δεν έχει δικαιωθεί για την πολιτική που ακολουθεί σε σχέση με τον κορωνοϊό. Μπορεί να έχει μικρότερο ποσοστό θανάτων σε σχέση με τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ισπανία ή την Ιταλία, θα είχε όμως σίγουρα λιγότερους νεκρούς αν ακολουθούσε το παράδειγμα των άλλων σκανδιναβικών χωρών. Η σκέψη του Κάρλιν που αξίζει όμως να μας προβληματίσει είναι η εξής: αν η προστασία της ζωής είναι πράγματι το πρώτιστο μέλημα κάθε κοινωνίας, γιατί δεν απαγορεύουμε το τσιγάρο, το αλκοόλ, το κρέας, τα στρείδια, τα αυτοκίνητα, τα ελικόπτερα, τα αεροπλάνα και, γενικά, την έξοδο από το σπίτι;

Η Δανία, ας πούμε, θέλει να γίνει μέχρι το 2025 η πρώτη πρωτεύουσα με μηδενικές εκπομπές, ώστε να μειωθούν οι θάνατοι από τη μόλυνση του περιβάλλοντος, δεν αποθαρρύνει όμως την κατανάλωση αλκοόλ, παρόλο που οι θάνατοι που συνδέονται με αυτήν τοποθετούνται στις ηλικίες 25-44 ετών. Οπως γράφει επίσης η «Corriere della Sera», δοκιμάστε να πείτε αυτές τις μέρες σε έναν Ιταλό που βγάζει τη μάσκα για να καπνίσει ότι κινδυνεύει περισσότερο από το τσιγάρο παρά από τον COVID-19. Το πιθανότερο είναι να σας διαολοστείλει.

Με άλλα λόγια, είναι μύθος ότι τοποθετούμε τη ζωή στην πρώτη θέση. Αντιθέτως, για πολιτισμικούς, πολιτικούς, κοινωνικούς ή οικονομικούς λόγους, αποφασίζουμε κάθε στιγμή για ποιο πράγμα αξίζει να πεθάνουμε ή να πεθάνουν οι άλλοι. Για αιώνες η Καθολική Εκκλησία θεωρούσε ότι ο καλός άπιστος είναι ο νεκρός άπιστος. Σήμερα το πιστεύουν οι εξτρεμιστές μουσουλμάνοι, ενώ σε πολιτισμένες χώρες της Δύσης κάποιοι θέλουν να βυθίζουμε τις βάρκες με τους πρόσφυγες. Γιατί μην ξεχνάμε κι αυτό: δεν είναι όλες οι ζωές ίσες.