Ασφαλή τα φάρμακα για την υπέρταση και στην εποχή του COVID-19

Σε όλον τον κόσμο 2 δισεκατομμύρια υπερτασικοί, 600 εκατομμύρια ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και 30 εκατομμύρια ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια λαμβάνουν καθημερινά μια κατηγορία φαρμάκων (που είναι κυρίως γνωστά στο ευρύ κοινό ως αντιυπερτασικά), τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου (α-ΜΕΑ) και τους αναστολείς των υποδοχέων αγγειοτασσίνης (οι σαρτάνες). Τα φάρμακα αυτά είναι πολύ δημοφιλή γιατί έχουν δείξει σε πολλές μελέτες ότι βελτιώνουν την επιβίωση αυτών των ασθενών και παράλληλα δεν έχουν παρενέργειες.

Με το ξέσπασμα της πανδημίας COVID-19 υπήρξαν αναφορές κυρίως από την Κίνα ότι τα φάρμακα αυτά μπορεί επίσης να χειροτερεύουν την έκβαση της νόσου του κορωνοϊού επειδή μπορεί να παρεμβαίνουν σε ένα ένζυμο (το ACE-2) το οποίο δρα παράλληλα και ως υποδοχέας για την είσοδο του κορωνοϊού στα κύτταρα και είναι αυτό που κάνει τη ζημιά στον πνεύμονα και στην καρδιά. Η είδηση αυτή, που μεταδόθηκε αμέσως από όλα τα media, προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση τόσο στην επιστημονική κοινότητα όσο και κυρίως στα εκατομμύρια ασθενών που τα χρησιμοποιούν. Τα ερωτήματα ήταν πολλά και εύλογα. Να σταματήσουν τα φάρμακα αυτά όσο διαρκεί η πανδημία; Να τα αντικαταστήσουν με κάποια άλλα; Ο κίνδυνος απορρύθμισης της πίεσης ήταν υπαρκτός και οι επιπλοκές παραμονεύουν. Γνωρίζουμε ότι η αρρύθμιστη αρτηριακή υπέρταση ευθύνεται για το 50% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, το 20% των περιπτώσεων καρδιακής ανεπάρκειας και για το 14% των θανάτων παγκοσμίως.

Η επιστημονική κοινότητα δραστηριοποιήθηκε άμεσα και ερευνητές μελέτησαν τα φάρμακα που έλαβαν οι ασθενείς που νόσησαν από τον κορωνοϊό και ποια ήταν η επίδρασή τους στην έκβασή τους σε πολλές χώρες, στην περιοχή της Λομβαρδίας της Ιταλίας που επλήγη κυρίως, αλλά και στη Νέα Υόρκη και στην Ασία. Τρεις τέτοιες μελέτες δημοσιεύτηκαν ταυτόχρονα στο ίδιο τεύχος του πιο έγκυρου ιατρικού επιστημονικού περιοδικού («New England Journal of Medicine») και κατέδειξαν ότι τα φάρμακα αυτά δεν προκαλούν καμία χειροτέρευση στην πορεία των ασθενών που νοσούν από τον κορωνοΐο. Απεναντίας υπάρχουν βάσιμα στοιχεία ότι μάλλον έχουν ευνοϊκή επίδραση για καλύτερη έκβαση σε όσους περιλαμβάνονται στην αγωγή τους.

Τα ευρήματα αυτά ανακούφισαν την επιστημονική κοινότητα και πλέον μπορούν να διαβεβαιώνουν τους υπερτασικούς ασθενείς (και όχι μόνο αυτούς) ότι η φαρμακευτική αγωγή που χρόνια λάμβαναν με α-ΜΕΑ ή σαρτάνες εξακολουθεί να αποτελεί άριστη επιλογή ακόμη και στην εποχή του COVID-19.

Ο Κωνσταντίνος Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας στο ΕΚΠΑ, Resident of European Society of Hypertiension (2018-19)