Δεν κάνει πίσω η ΕΚΤ

Κινδύνους για την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αλλά και απειλή για την ισχύ του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου προκαλεί η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας που ουσιαστικά αμφισβητεί τη νομιμότητα της χάραξης νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ. Πρόκειται για την προχθεσινή ετυμηγορία του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης, πίσω από την οποία κορυφαίοι παράγοντες της Ευρώπης, πολιτικοί, οικονομολόγοι και αναλυτές, βλέπουν γερμανική προσπάθεια υπονόμευσης των στόχων για μεγαλύτεη ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Το γερμανικό δικαστήριο κάλεσε την κυβέρνηση της Γερμανίας να εξετάσει εάν η πολιτική της ΕΚΤ και ειδικά η απόφαση για νέες αγορές κρατικών ομολόγων δεν αντιβαίνουν στην επίτευξη άλλων αντικειμενικών στόχων από την τράπεζα. Επίσης το γερμανικό ανώτατο δικαστήριο έδωσε στην ΕΚΤ τρεις μήνες διορία για να δικαιολογήσει τις αγορές ομολόγων με βάση το πρόγραμμα χάραξης νομισματικής πολιτικής ή αλλιώς να πάψει να συμμετέχει στο πρόγραμμα αυτό η γερμανική κεντρική τράπεζα.

Με την κίνησή του αυτή το συνταγματικό δικαστήριο προκάλεσε μεγάλη έκπληξη αλλά και κύμα αντιδράσεων στην κοινότητα των νομικών και των οικονομολόγων, αφού ουσιαστικά παρέκαμψε απόφαση του 2018 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο είχε κρίνει τότε ότι οι αγορές των κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ είναι νόμιμες.

Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία που εθνικό δικαστήριο κάποιας χώρας της ευρωζώνης αμφισβητεί απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Αυτό θα μπορούσε στην πορεία να υπονομεύσει γενικότερα την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Επίσης με την κίνησή του αυτή το γερμανικό δικαστήριο πλήττει και την ανεξαρτησία της ΕΚΤ, η οποία κινείται τελείως αυτόνομα, όπως είναι ο σκοπός και η εντολή της, προκειμένου να διασφαλίσει τη νομισματική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ.

Ευρωπαϊκά πυρά. Ανάμεσα στους μεγάλους επικριτές της παρέμβασης του γερμανικού δικαστηρίου ήταν ο πρώην αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Βίτορ Κονστάνσιο, ο οποίος αναρωτήθηκε στον λογαριασμό του στο Twitter με βάση ποια νομοθεσία παρεμβαίνει στο θέμα χάραξης νομισματικής πολιτικής το γερμανικό δικαστήριο.

Πιο επιθετικός ήταν ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζιουζέπε Κόντε, ο οποίος χαρακτήρισε την ανεξαρτησία της ΕΚΤ ως ακρογωνιαίο λίθο για τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης και πως κανένα συνταγματικό δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποφασίζει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Σε δική της ανακοίνωση η ΕΚΤ σημείωσε ότι συνεχίζει κανονικά το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων και ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει λάβει ήδη από το 2018 απόφαση για το θέμα. Οπως ανέφερε μεταξύ άλλων η ΕΚΤ, «το Διοικητικό Συμβούλιο παραμένει πλήρως δεσμευμένο να κάνει ό,τι είναι απαραίτητο στο πλαίσιο της εντολής του για να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός αυξάνεται σε επίπεδα που συνάδουν με τον μεσοπρόθεσμο στόχο και ότι η δράση της νομισματικής πολιτικής που αναλαμβάνεται για την επίτευξη του στόχου της διατήρησης της σταθερότητας των τιμών μεταφέρεται σε όλα τα μέρη του και σε όλες τις δικαιοδοσίες της ζώνης του ευρώ. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποφάσισε τον Δεκέμβριο του 2018 ότι η ΕΚΤ ενεργεί σύμφωνα με την εντολή της για τη σταθερότητα των τιμών» καταλήγει η ανακοίνωση.