Δικαιωμένος κι ελεύθερος 17½ χρόνια μετά

«Ο Θεός μοιάζει με μένα», γράφει, με μεγάλα μαύρα γράμματα, το λευκό μπλουζάκι του Κέβιν Χάρινγκτον, ενός 37χρονου Αφροαμερικανού με μυώδες κορμί και παιδικό ενθουσιασμό. Αφέθηκε ελεύθερος στις 21 Απριλίου, έπειτα από «17 χρόνια, έξι μήνες, δύο ημέρες και 35 λεπτά» στη φυλακή για ένα έγκλημα που πάντα αρνιόταν. Δικαστήριο του Μίσιγκαν απέρριψε τις κατηγορίες για φόνο που τον βάρυναν και ακύρωσε την ποινή ισόβιας κάθειρξης που του είχε επιβληθεί καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο ντετέκτιβ που είχε ηγηθεί της έρευνας εξανάγκασε τη βασική μάρτυρα της υπόθεσης να καταθέσει εις βάρος του. Ο Χάρινγκτον πέρασε τις 14 τελευταίες ημέρες σε καραντίνα, σε ένα μοτέλ του Μίσιγκαν. Και ετοιμάζεται να βγει σήμερα σε έναν κόσμο αγνώριστο, με τον κορωνοϊό να καραδοκεί, την οικονομία σε ελεύθερη πτώση και τα πρόσωπα καλυμμένα με μάσκες.

Η ανταποκρίτρια της «El Pais» που κατάφερε να του μιλήσει όσο βρισκόταν σε καραντίνα, τον ρώτησε αν συνειδητοποιεί πόσο σουρεαλιστική είναι η κατάσταση. «Ναι… και το Facetime, το να βλέπεις τον άλλο ενώ του μιλάς στο τηλέφωνο, κι αυτό τρελό είναι, δεν νομίζεις;», της αντέτεινε. Ο Χάρινγκτον ήταν 20 χρόνων όταν συνελήφθη και μιλάει σήμερα για τις εφευρέσεις της ψηφιακής οικονομίας σαν να ήταν θεϊκά δημιουργήματα. Το να μπορείς να κάνεις τσατ με κάποιον που βρίσκεται μακριά. Το να μπορείς να επιλέξεις ανάμεσα σε χιλιάδες ταινίες και σειρές ανά πάσα στιγμή. Το να μπορείς να παραγγείλεις φαγητό χωρίς να ψάχνεις το τηλέφωνο του καταστήματος. Πέρασε χρόνια ακούγοντας για όλα αυτά, τώρα όμως έχει στα χέρια του ένα iPhone που παίζει συνέχεια. Εκείνο που δεν περίμενε ήταν ένα άλλο φαινόμενο με περίεργο όνομα, ο Covid-19.

Ο 45χρονος Μάικλ Μάρτιν, άλλως γνωστός ως «Τσίζμπεργκερ», πυροβολήθηκε θανάσιμα τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου του 2002. Η σορός του ανακαλύφθηκε από ένα αγόρι που μοίραζε φυλλάδια στις 11 το επόμενο πρωί, κοντά στο σπίτι του στο Ινκστερ, ένα προάστιο του Ντιτρόιτ. Πρώτη κάλεσε την αστυνομία, λίγα λεπτά αργότερα, μία γειτόνισσα, η Μπίρια Στιούαρτ. Εγινε έτσι αυτόματα, έπειτα από ώρες ανάκρισης στο αστυνομικό τμήμα, η βασική μάρτυρας της υπόθεσης. Είπε πως είχε δει τον Χάρινγκτον και έναν ακόμα άνδρα, έναν Τζορτζ Κλαρκ, να φτάνουν μαζί στη βεράντα μπροστά στην πόρτα του Μάρτιν, να τον ξυλοκοπούν και έπειτα να τον σέρνουν μακριά: τότε άκουσε τους πυροβολισμούς.

Νωρίτερα, βέβαια, η Μπίρια είχε αρνηθεί 23 φορές πως γνώριζε το οτιδήποτε. Χρόνια αργότερα, δικαιολογήθηκε λέγοντας πως ο ντετέκτιβ που την ανέκρινε, ο Αντονι Αμπντάλα, την είχε «υποχρεώσει να πει ένα ψέμα» απειλώντας να της πάρει τα παιδιά κι εκείνη είχε προβλήματα με τα ναρκωτικά εκείνη την περίοδο, φοβόταν. Ο Κλαρκ και ο Χάρινγκτον όμως βρίσκονταν ήδη στη φυλακή. Χρειάστηκαν τέσσερις δίκες, η πρώτη έγινε το 2003, η τέταρτη το 2006, για να καταδικαστεί ο Κέβιν Χάρινγκτον σε ισόβια. Ολες οι εφέσεις του απορρίφθηκαν, χρειάστηκε η επιμονή ενός δικηγόρου, του Ιμράν Σιέντ, υποδιευθυντή σήμερα της Innocence Clinic του Μίσιγκαν, και αρκετή τύχη ώστε να εμφανιστούν το 2016 δύο νέοι αυτόπτες μάρτυρες και να υποδείξουν κάποιον άλλο, έναν άνδρα που έχει πια πεθάνει, ως δράστη. «Εχω απαλλαγεί επισήμως όλων των κατηγοριών», δήλωσε ο Χάρινγκτον. «Θέλω να απολαύσω τη ζωή».

Βγαίνοντας από τη φυλακή, «δεν υπήρχε κανείς πουθενά, όλοι ήταν με τα πρόσωπά τους καλυμμένα, ήταν… ήθελα να αγκαλιάσω τη μητέρα μου, την οικογένειά μου, αλλά ήταν πολύ σύντομο, για λόγους ασφαλείας, και ήταν περίεργο. Μου έκανε επίσης εντύπωση που κοιτούσαν όλοι τα τηλέφωνά τους, αλλά αυτό δεν ήταν λόγω του ιού». Ο Χάρινγκτον σκοπεύει να διεκδικήσει οικονομική αποζημίωση, θέλει να ξεκινήσει οικογένεια και μια εταιρεία συμβουλευτικής ώστε να βοηθήσει άλλους σαν αυτόν, θέλει να σπουδάσει νομικά, θέλει να ταξιδέψει. Δεν μοιάζει να συνειδητοποιεί πως η χώρα του βιώνει τη βαθύτερη κρίση της μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Συγκρίνει την πανδημία, που έχει σκοτώσει σχεδόν 70.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ, με «τον παλικαρά του σχολείου», λέει πως δεν φοβάται, πως «έχει ήδη πολεμήσει τον θάνατο 17 χρόνια». Η ιστορία του μια μέρα θα γίνει το δίχως άλλο ταινία. Ή μίνι σειρά, σαν εκείνο το καταπληκτικό «Οταν μας βλέπουν» του Netflix.