«Τι θα έκανε {LF}ο Μπόρις Τζόνσον;»

Το Σαββατοκύριακο ο Μπόρις Τζόνσον είπε σε συνεργάτες του ότι «δεν κρατιέται να επιστρέψει στην Ντάουνινγκ Στριτ». Μέσα σε λίγες ώρες η φράση ήταν στα χείλη των υπουργών της κυβέρνησης και στα πρωτοσέλιδα του βρετανικού Τύπου. Η έκφραση χρησιμοποιείται στη Βρετανία για να περιγράψει τα ασυγκράτητα άλογα στην αφετηρία. Σε μία χώρα καθηλωμένη από την καραντίνα, απεγνωσμένη να διαβεί την πόρτα της καθημερινότητας, ο Μπόρις βρήκε ξανά τον τρόπο για να εκφράσει το λαϊκό αίσθημα και να το μεγεθύνει καταλλήλως.

Μαζί με τον Μπόρις, στη Βρετανία επιστρέφει και ο πανηγυρικός του τόνος. Το κυβερνητικό συμβούλιο που έγινε χθες το πρωί βαφτίστηκε ξανά «πολεμικό». Τις τρεις εβδομάδες που ο πρωθυπουργός ήταν εκτός καθηκόντων, στις ανακοινώσεις του εκπροσώπου της Ντάουνινγκ Στριτ, ήταν ένα απλό συμβούλιο το οποίο, όπως έλεγαν οι υπουργοί της κυβέρνησης, «συγκαλούσε χωρίς όμως να προεδρεύει» ο αναπληρωτής του Μπόρις, υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ. Δεν υπήρχαν αποφάσεις. Το βασικό ερώτημα στη διάρκεια των συνεδριάσεων ήταν «τι θα έκανε στη θέση μας ο Μπόρις;».

Ο βρετανός πρωθυπουργός καλείται πλέον να απαντήσει ο ίδιος στο ερώτημα των υπουργών του. Οι «Times» περιέγραψαν το δίλημμα που αντιμετωπίζει ως την πιο δύσκολη απόφαση της ζωής του. Βουλευτές, αλλά και δωρητές του Συντηρητικού Κόμματος τον πιέζουν ώστε η οικονομία να ανοίξει ξανά και γρήγορα. Ομως, ο επιδημιολόγος και σύμβουλος της κυβέρνησης Νιλ Φέργκιουσον είπε ότι αν το lockdown τελειώσει βιαστικά ή εφαρμοστεί μόνο κατά 80%, τότε 100.000 άνθρωποι ίσως πεθάνουν από τον κορωνοϊό στη Βρετανία. «Πρέπει να περιμένουμε τα φάρμακα ή το εμβόλιο για να τελειώσουμε με την κοινωνική απομόνωση», είπε ο Φέργκιουσον. Λίγες ώρες πριν, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Φίλιπ Χάμοντ προειδοποίησε τον Τζόνσον ότι η οικονομία δεν θα επιβιώσει αν οι Βρετανοί περιμένουν το εμβόλιο. Ο Ντόμινικ Ράαμπ δήλωσε ότι οι σχετικές δοκιμές στην Οξφόρδη δεν θα φέρουν αποτέλεσμα το 2020.

Στην πραγματικότητα, η Βρετανία έχει ήδη απαντήσει στο ερώτημα: οικονομία ή ανθρώπινες ζωές; Διάλεξε το δεύτερο. Σκληρό lockdown που κοστίζει 2,4 δισεκατομμύρια λίρες την ημέρα, συρρίκνωση της οικονομίας ίσως έως 35% το επόμενο τετράμηνο και εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Ομως το NHS δεν έφτασε στα όριά του, οι αριθμοί εισαγωγών στα νοσοκομεία μειώνονται. Με την καραντίνα να έχει δύο εβδομάδες ακόμη μπροστά της, η ουσιαστική αλλαγή πλεύσης είναι μάλλον πρώιμη.

Ο Μπόρις Τζόνσον στη δήλωσή του χθες το πρωί έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ απογοήτευσε τις δεξιές βρετανικές εφημερίδες που προανήγγελλαν θεαματικά μέτρα άρσης της καραντίνας. «Καταλαβαίνω την ανυπομονησία σας (…) αλλά αρνούμαι να πετάξω τις θυσίες του βρετανικού λαού», είπε απευθυνόμενος προς τους κατοίκους της χώρας. Για να κατευνάσει τα 2/3 της κυβέρνησης που ζητάνε ουσιαστική και γρήγορη κατάργηση των περιορισμών, ο πρωθυπουργός παρουσίασε το σκληρό lockdown ως οικονομικό επιχείρημα. Είπε ότι αν υπάρξει δεύτερο κύμα, τότε ο ιδιωτικός τομέας θα χτυπηθεί ακόμη περισσότερο. Χωρίς τις επιχειρήσεις δεν θα υπάρχουν χρήματα ούτε για το βρετανικό ΕΣΥ.

Τι θα γίνει τελικά; Ο Μπόρις δήλωσε ότι θα μπορέσει να πει περισσότερα τις επόμενες μέρες, σε συνεννόηση μάλιστα με την αντιπολίτευση. Η Βρετανία παραμένει σε καραντίνα μέχρι νεωτέρας χωρίς καν, έστω, το ασαφές πλάνο εξόδου που ανακοίνωσε, για παράδειγμα, για τη Σκωτία η Νίκολα Στέρτζον.

Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία ότι ο Μπόρις θα συνεχίσει να βρίσκει τις λέξεις ώστε να βαφτίσει μικρά βήματα όπως το σταδιακό άνοιγμα καταστημάτων ειδών κήπου ως τη γενική αντεπίθεση της βρετανικής πολεμικής μηχανής εις βάρος του «αόρατου ληστή κορωνοϊού». Στην εποχή του Τζόνσον, τα λόγια μετράνε εξίσου με τις πράξεις. Οσο η χώρα θα τον ακούει και πιθανώς να αναθαρρεί, οι κάτοικοί της θα περιμένουν μερικές εβδομάδες ακόμη για να ξεκινήσει σιγά σιγά η ουσιαστική επιστροφή στην καθημερινότητα.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι ανταποκριτής του Mega στο Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»