Οι «3+1» σκόπελοι {LF}για επιστροφή {LF}στην κανονικότητα

Οι επιδημιολόγοι τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό συμφωνούν ότι η χώρα μας αποτελεί παράδειγμα στην αντιμετώπιση της πανδημίας που συνεχίζει να συγκλονίζει παγκοσμίως, στοιχίζοντας ανθρώπινες ζωές. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επιμένουν – με αφορμή την επικείμενη σταδιακή άρση των μέτρων – ότι (και) την επόμενη ημέρα θα υπάρχουν «σκόπελοι» που θα καθορίσουν την επιστροφή μας στην κανονικότητα. Και προσθέτουν ότι σε κάθε περίπτωση, τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στους χώρους εργασίας αλλά και διασκέδασης θα παραμείνουν ενεργά, όπως και η χρήση μέτρων προστασίας (π.χ. πιθανή χρήση μάσκας σε χώρους με έντονο συγχρωτισμό).

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ. Και καθώς τα δεδομένα που συλλέγονται για την πορεία των κρουσμάτων και των θανάτων είναι «ετεροχρονισμένα» – δηλαδή αποτυπώνουν την εικόνα μετάδοσης της νόσου δύο εβδομάδες πριν -, το πρώτο στοίχημα είναι να διαπιστωθεί έως το τέλος του μήνα ότι οι ημέρες του Πάσχα δεν αποτέλεσαν εστία αναζωπύρωσης κρουσμάτων.

Οπως άλλωστε εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας-Ογκολογίας και πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος, το μοντέλο αυτό θα συνεχιστεί και κατά τη δεύτερη φάση της σταδιακής άρσης των μέτρων. «Η ασφάλεια κάθε απόφασης για άρση ενός περιορισμού θα ελέγχεται σε δεύτερο χρόνο και αναλόγως θα επανακαθορίζονται τα επόμενα βήματα» σημειώνει ο ίδιος στα «ΝΕΑ».

Η ΤΥΦΛΗ ΖΩΝΗ. Εν τω μεταξύ, μία ακόμη «τυφλή ζώνη» που απασχολεί τους επιστήμονες είναι οι ασυμπτωματικοί ασθενείς, δεδομένης και της επικείμενης σταδιακής επιστροφής τμήματος του πληθυσμού στην κανονικότητα. «Η σταδιακή άρση των μέτρων θα είναι αποτέλεσμα της σημαντικής μείωσης των κρουσμάτων στην κοινότητα. Συνεπώς, εξίσου περιορισμένος θα είναι και ο αριθμός των ασυμπτωματικών» σημειώνει ο Δημήτριος Παρασκευής, αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ.

Παρ’ όλα αυτά, και καθώς εγκυμονεί πάντα ο κίνδυνος του απρόοπτου παράγοντα, οι επιστήμονες αναζητούν τη λύση στη μαζικότερη εφαρμογή testing στην κοινότητα σε συνδυασμό με την ιχνηλάτηση.

Ειδικότερα, η πρόταση που φαίνεται να προκρίνεται είναι ότι στην περίπτωση εντοπισμού κρούσματος θα υποβάλλονται σε εξέταση και οι πιο κοντινές επαφές του ασθενούς και εφόσον προκύψουν και άλλα θετικά αποτελέσματα, η ιχνηλάτηση και το testing θα συνεχίζονται έως τον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας.  Με τη μέθοδο αυτή αφενός μπορεί να εντοπίσει κανείς τα «ορφανά» κρούσματα – εκείνες δηλαδή τις περιπτώσεις όπου η πηγή μόλυνσης παραμένει αδιευκρίνιστη και πιθανόν να οφείλεται και σε ασυμπτωματικά άτομα.

Η ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ. Παράλληλα όμως θα εντοπίζονται και οι «υπερμεταδότες», μία ακόμη «γκρίζα ζώνη» για τους επιδημιολόγους. Πιο συγκεκριμένα, έχει διαπιστωθεί ότι ορισμένοι άνθρωποι μεταδίδουν δυναμικότερα τη νόσο στους γύρω τους – γεγονός που πιθανόν να οφείλεται σε μεγάλο ιικό φορτίο ανά σταγονίδιο -, παρότι δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή αυτά είναι ήπια.

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ. Ομως, ένα ακόμη… σταυροδρόμι στην πορεία της επιδημίας στη χώρα μας θα είναι και το πιθανό άνοιγμα των συνόρων μας στους τουρίστες κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. «Στην περίπτωση που ανοίξουν τα σύνορα, τότε είναι κρίσιμο να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Για παράδειγμα, θα πρέπει να δεχόμαστε τουρίστες μόνον από χώρες όπου η επιδημία βρίσκεται υπό έλεγχο. Και βέβαια, απαραίτητος κρίνεται και ο έλεγχος των τουριστών κατά την είσοδό τους στη χώρα» συμπληρώνει ο κ. Παρασκευής. Αλλωστε, όπως είχε επισημάνει πρόσφατα ο καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων και εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας για τον νέο κορωνοϊό, Σωτήρης Τσιόδρας, «ο κόσμος το καλοκαίρι έχει και νότιο ημισφαίριο, κάτι που το βλέπουμε και με τη γρίπη. Οι επιδημίες της γρίπης στο νότιο ημισφαίριο είναι πολύ σημαντικότερες την περίοδο του καλοκαιριού για εμάς, αλλά χειμώνα για αυτούς». Και πρόσθεσε: «Εχουμε στο παρελθόν ζήσει και εισαγόμενα περιστατικά γρίπης από συμπολίτες μας, ανθρώπους οι οποίοι ταξιδεύουν από την Αυστραλία και άλλες περιοχές του νοτίου ημισφαιρίου και έρχονται στην πατρίδα, οι οποίοι πάντα θα αντιμετωπίζονται σαν άνθρωποι οι οποίοι είναι δυνητικά φορείς του ιού, ιδιαίτερα από χώρες που θα έχουν επιδημία το καλοκαίρι, αλλά θα είναι στον χειμώνα τους». Εν τω μεταξύ, έρευνα του Χάρβαρντ επιβεβαιώνει την αγωνία της επιστημονικής κοινότητας για δεύτερο κύμα, καθώς με βάση το μαθηματικό μοντέλο που ανέπτυξαν, το πιθανότερο σενάριο είναι ο SARS-CoV-2 να προκαλέσει επιδημικά κύματα του ιού τους επόμενους χειμώνες. Παρ’ όλα αυτά, και όπως επισημαίνει ο κ. Παρασκεύης, «στην περίπτωση αυτή θα είμαστε πιο έτοιμοι. Είναι πιθανόν έως τότε να έχει βρεθεί θεραπεία, ενώ υπάρχει ήδη η γνώση για την αποτελεσματικότητα των μέτρων περιορισμού, εφόσον κριθεί αναγκαία η εφαρμογή τους».