Χαρούμενη γνώση

Τα καλά νέα: αυτή τη στιγμή, παρά την καραντίνα, οι μαθητές και οι φοιτητές, στη δύσκολη συνθήκη του εγκλεισμού, έχουν αποκτήσει μια καινούργια ιδιαίτερα δημιουργική ρουτίνα. Κάνουν μαθήματα εξ αποστάσεως. Ανοίγουν τον υπολογιστή τους, μπαίνουν σε μια εικονική τάξη και μαθαίνουν.

Ο καθηγητής στο ΑΠΘ, που μου μετέφερε την εμπειρία του, έλεγε ότι είναι μια εντελώς πρωτοφανής εμπειρία για εκείνον. Ηταν περήφανος γιατί κατάφερε να εξοικειωθεί με συστήματα επικοινωνίας που του φαίνονταν δύσκολα. Αλλά ακόμα πιο περήφανος ήταν για τον αριθμό των φοιτητών του που παρακολουθούν τα μαθήματα. «Ποτέ δεν μπορούσα να συγκεντρώσω ούτε τους μισούς στο αμφιθέατρο», μου είπε με υπερηφάνεια, πεισμένος ότι η τεχνολογία, στις συνθήκες που δημιούργησε η πανδημία, μπορεί να μετατρέψει το Πανεπιστήμιο σε πάροχο αυτού που ο Νίτσε αποκαλούσε χαρούμενη γνώση.

Το δημιουργικό κλίμα της διδασκαλίας από απόσταση έχει ενθουσιάσει τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι μαθαίνουν, σε συνεργασία με τους μαθητές τους, όταν χρειαστεί να ξεπερνούν τα τεχνικά προβλήματα. Και ό,τι, πριν από λίγες εβδομάδες φάνταζε βουνό, σήμερα έγινε πραγματικότητα. Με πολύ λίγα χρήματα, με τη συμβολή και του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής στην προσπάθεια του υπουργείου Παιδείας, με τη βοήθεια των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας που προσφέρουν δωρεάν ψηφιακά δεδομένα, ένα ζήτημα που πριν από λίγο καιρό θα ήταν υπόθεση σχεδιασμού, διαπραγματεύσεων, επιτελείων ειδικών έγινε σιωπηλά, μέσα σε λίγες ημέρες, πραγματικότητα. Με την αποδοχή των μαθητών, με τη στήριξη και την ενθάρρυνση των οικογενειών τους, με την ενθουσιώδη όπως αποδεικνύουν τα πράγματα συμμετοχή των εκπαιδευτικών.

Κι όμως. Παρ’ όλα αυτά, υπήρξαν και συνεχίζουν να υπάρχουν γκρίνιες και διαμαρτυρίες για κάτι που, εξ αντικειμένου, συμβάλλει στην πρόοδο της εκπαίδευσης, στη μετάδοση της γνώσης και, κυρίως, στη μετατροπή της σε κάτι πλουσιότερο και ευρύτερο από τα καλούπια στα οποία κινείται το «πρόγραμμα σπουδών», η «διδακτέα ύλη» και η σχολική πρακτική της παπαγαλίας, που συμβάλλει στον λειτουργικό αναλφαβητισμό και στην κυριαρχία της κοινοτοπίας πάνω από τη σκέψη. Γκρίνιες που εκκινούν από τους κατά παράδοσιν υπερασπιστές της ακινησίας στο όνομα της προστασίας συλλογικών κεκτημένων: τους συνδικαλιστές.

Κάτι τέτοιες στιγμές διαβάζω τις ανακοινώσεις της ΟΛΜΕ. Φοβερά τα μελήματά της. Στις 2/4 εξέδωσε ψήφισμα συμπαράστασης στους εργαζόμενους στα ιδιωτικά στους οποίους συμπαρίσταται, μεταξύ άλλων, και επειδή «τους επιβάλλουν τη διαδικτυακή εργασία». Και στις 8/4 έστειλε το εξής συνδικαλιστικό τελεσίγραφο: «Απαιτούμε από το υπουργείο με έκτακτο κονδύλι, να εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα μέσα σε γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς ώστε να συμμετέχουν ισότιμα στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Δηλαδή δωρεάν σύνδεση γρήγορου Ιnternet για όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, εξασφάλιση Η/Υ για μαθητές και εκπαιδευτικούς, καμερών, μικροφώνων, ψηφιακών γραφίδων και απαραίτητων προγραμμάτων. Τώρα να εξασφαλιστεί ένα δωρεάν tablet για κάθε μαθητή».

Ετσι αποτιμά η συνδικαλιστική κοινοτοπία αυτό που της έλαχε: με καταφυγή στο λεφτόδεντρο. Το δίλημμα που βάζει είναι καθαρό: λεφτά ή λούφα.

Αλλά, αυτή τη φορά, μαζί με τους γονείς και τους μαθητές, της έχουν γυρίσει την πλάτη και οι καθηγητές. Που με πάθος συμμετέχουν στη νέα προσπάθεια.