Χαρτογραφώντας την ύφεση {LF}από τον Covid-19{CR}

Με κάθε μέρα που περνά, η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 μοιάζει όλο και περισσότερο σαν απλή δοκιμή για τη σημερινή οικονομική καταστροφή. Η βραχυπρόθεσμη κατάρρευση της παγκόσμιας παραγωγής που βρίσκεται σε εξέλιξη, φαίνεται ότι πιθανότατα θα ανταγωνιστεί ή θα υπερβεί εκείνη των υφέσεων των τελευταίων 150 χρόνων.

Ακόμη και με όλες τις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών και των φορολογικών αρχών να κάνουν το χτύπημα πιο ήπιο, οι αγορές περιουσιακών στοιχείων σε προηγμένες οικονομίες έχουν αποδιοργανωθεί και το κεφάλαιο εκρέει από τις αναδυόμενες αγορές με ταχύ ρυθμό. Η βαθιά οικονομική ύφεση είναι αναπόφευκτη. Το βασικό ερώτημα είναι τώρα πόσο μεγάλη θα είναι η ύφεση και πόσο καιρό θα διαρκέσει.

Βεβαίως, οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες έχουν λάβει σημαντικά μέτρα και έχουν την πυροσβεστική δύναμη να κάνουν πολύ περισσότερα αν είναι απαραίτητο. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι αντιμετωπίζουμε όχι μόνο ένα σοκ της ζήτησης αλλά και ένα τεράστιο σοκ εφοδιασμού. Υπάρχει ένα όριο για το πόσο μπορεί να ωφεληθεί η οικονομία από μια προσπάθεια αύξησης της ζήτησης εάν, για παράδειγμα, το 20-30% του εργατικού δυναμικού βρίσκεται σε αυτοαπομόνωση για μεγάλο μέρος της τα επόμενα δύο χρόνια. Και δεν έχω εξετάσει καν στη βαθιά πολιτική αβεβαιότητα που μπορεί να προκαλέσει μια παγκόσμια ύφεση.

Με βάση τα πιο αισιόδοξα σενάρια με εκτεταμένα τεστ, θα μπορούσαμε να προσδιορίσουμε ποιος είναι άρρωστος, ποιος είναι υγιής και ποιος έχει ήδη ανοσία έτσι θα μπορεί να επιστρέψει στην εργασία. Τέτοιες γνώσεις θα ήταν ανεκτίμητες.

Αλλά, και πάλι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκή ικανότητα διενέργειας αρκετών τέτοιων τεστ. Ακόμη και χωρίς εμβόλιο, η οικονομία θα μπορούσε να επανέλθει σε κανονικό επίπεδο σχετικά γρήγορα εάν εφαρμοστούν αποτελεσματικές θεραπείες. Ομως, η απουσία εκτεταμένων τεστ και η σαφής αίσθηση του τι θα αποτελέσει «κανονικό» μέσα σε μερικά χρόνια, θα δυσκολέψει τις επιχειρήσεις να επενδύσουν και να δώσουν μισθούς ειδικά όταν περιμένουν υψηλότερους φόρους όταν τελειώσει η πανδημία.

Κανείς δεν ξέρει ακόμη πόσο γρήγορα οι επενδυτές στις χρηματιστηριακές αγορές θα πρέπει να περιμένουν μια γρήγορη ανάκαμψη. Οι επιστήμονες θα ξέρουν πολύ περισσότερα για τον μικροσκοπικό εισβολέα μας σε λίγους μήνες. Με τον ιό να επεκτείνεται τώρα στις ΗΠΑ, οι αμερικανοί ερευνητές θα έχουν άμεση πρόσβαση σε δεδομένα και ασθενείς, αντί να χρειάζεται να βασίζονται μόνο σε κινεζικά δεδομένα από την επαρχία Χουμπέι. Μόνο αφού αντιμετωπιστεί η εισβολή του ιού θα είναι δυνατή η τιμολόγηση του οικονομικού κατακλυσμού που άφησε στο πέρασμά του.

Ο Κένεθ Ρογκόφ είναι καθηγητής οικονομικών και δημόσιας πολιτικής στο Harvard University. Διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 2001 έως το 2003