Θεραπεία-σοκ{CR}

Οι Γάλλοι είναι γνωστοί θερμόαιμοι, αλλά αυτό το ξέσπασμα ήταν εντυπωσιακό ακόμη και για τη δική τους ιδιοσυγκρασία. «Ντροπή στους υπουργούς Οικονομικών, ντροπή στο Γιούρογκρουπ, ντροπή στην Ευρώπη!», φώναζε χθες τα χαράματα ο υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λεμέρ. «Σταματήστε αυτό το γελοίο σόου!»

Ισως να έφταιγε η απόσταση: η Ανγκελα Μέρκελ είχε πει προ καιρού ότι τώρα με τις τηλεδιασκέψεις λείπει η δυνατότητα να ψιθυρίσεις κάτι σε έναν συνάδελφό σου, να τον ενθαρρύνεις χτυπώντας του την πλάτη ή να τον αγριοκοιτάξεις. Η αλήθεια όμως είναι ότι από κοντά τα πράγματα μπορεί να ήταν ακόμη πιο δύσκολα και να εκτυλίσσονταν σκηνές σαν αυτές  που είδαμε πρόσφατα στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Οι Νότιοι είναι πολύ αγριεμένοι, η υπομονή τους έχει εξαντληθεί.

Ο λόγος είναι βέβαια η άρνηση των Βορείων, με προεξάρχοντες τους Ολλανδούς, όχι μόνο να ακούσουν για τα περίφημα κορωνο-ομόλογα, αλλά και να δεχθούν τη χορήγηση βοήθειας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας χωρίς διάφορες εξευτελιστικές προσθήκες, του τύπου «τώρα σας βοηθάμε, αλλά μετά θα κάνουμε λογαριασμό». Το πρόβλημα, με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο η ουσία αλλά και το ύφος. «Γνωρίζουμε ότι οι αποταμιεύσεις είναι στον Βορρά και τα χρέη στον Νότο», είπε στον Γκίντεον Ράχμαν των Financial Times ένας ολλανδός φίλος του. Σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Ο Ράχμαν υποστηρίζει ότι ένα τόσο φιλόδοξο βήμα όπως τα ευρωομόλογα δεν είναι της ώρας, πρώτον επειδή απαιτείται ένα πολύπλοκο νομικό πλαίσιο που θα πάρει χρόνια για να συμφωνηθεί και δεύτερον επειδή οι ηγέτες του Βορρά πρέπει πρώτα να πείσουν τους ψηφοφόρους τους για την αναγκαιότητα να παραβιαστεί μια τόσο έντονα χαραγμένη κόκκινη γραμμή. Αντί να σώσουν την Ευρωπαϊκή Ενωση, γράφει, τα ευρωομόλογα μπορεί να τη σκοτώσουν.

Ισως να έχει δίκιο. Από την άλλη πλευρά, αισθάνεται κανείς για άλλη μια φορά ότι η κατ’ ευφημισμόν «Ενωση», άτολμη, ακέφαλη και κατακερματισμένη, έχει ανάγκη από μια θεραπεία-σοκ. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ των λόγων που τον ανάγκασαν να παραιτηθεί από την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ερευνας, ο ιταλοαμερικανός καθηγητής Μάουρο Φεράρι αναφέρει την «πλήρη αδυναμία των χωρών-μελών να συντονιστούν στην υγειονομική τους πολιτική, την επαναλαμβανόμενη αντίθεση σε πρωτοβουλίες οικονομικής στήριξης και το μονομερές κλείσιμο συνόρων στην ΕΕ».

Στον αντίποδα του γάλλου ομολόγου του, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας δήλωσε μετά το αδιέξοδο στο Γιούρογκρουπ ότι «υπάρχουν ακόμη διαφορές που εκτιμάται ότι μέχρι αύριο θα καλυφθούν». Κάποιος συμβιβασμός θα βρεθεί ασφαλώς τις επόμενες ώρες, πάντα έτσι γίνεται, το ποδήλατο δεν μπορεί να σταματήσει. Η εμπιστοσύνη όμως έχει κλονιστεί. Η Ενωση μοιάζει να μη διδάσκεται από τα λάθη του παρελθόντος. Παραμένει εγκλωβισμένη σε εθνικισμούς, εγωισμούς και αντιδικίες. Και αναζητά ματαίως το νόημα της λέξης «αλληλεγγύη».