Παρομοίωση

«Εχουμε», είπε ο Νίκος Χαρδαλιάς, «μια εικόνα από το κομβόι των στρατιωτικών φορτηγών με τα φέρετρα των συνανθρώπων μας στην Ιταλία και την εικόνα του κομβόι των αυτοκινήτων στα διόδια». Πριν επισήμανε ότι «η Ιταλία είχε 10 νεκρούς και 322 επιβεβαιωμένα κρούσματα πριν από 24 ακριβώς ημέρες. Είχε δηλαδή περίπου τα αριθμητικά δεδομένα που έχουμε εμείς σήμερα». Κι έτσι η υφυπουργική παρομοίωση ενόχλησε. Το ύφος της θεωρήθηκε τιμωρητικό. Η ουσία της χαρακτηρίστηκε από τους ευγενικούς άστοχη, κι από τους αντιπολιτευόμενους διασπορά πανικού. Πράγματι ήταν σκληρή σύγκριση. Τα φορτηγά που μεταφέρουν φέρετρα, ακόμη κι αν δεν βλέπεις τα φέρετρα, είναι μια εικόνα που σφίγγει το στομάχι και θολώνει τα μάτια. Τα αυτοκίνητα όσων αγνοούν τις συστάσεις, πάλι, είναι πλάνα που προκαλούν μια κυνική απορία: εντάξει, δεν τους νοιάζει να μη διασπείρουν τον ιό, για τους εαυτούς τους δεν φοβούνται, αφού εκεί που πάνε οι υποδομές υγείας είναι χειρότερες από αυτές του μέρους που αφήνουν; Ο Χαρδαλιάς υπερέβαλε για να τονίσει το μήνυμά του. Θεμιτό.

Ραντεβού

Σε όποιον, ωστόσο, δεν αρέσει η διατύπωσή του, υπάρχει κι η λογοτεχνική. Σε ένα παλιό αραβικό παραμύθι, που έχει περιλάβει σε θεατρικό του ο Μομ κι επαναλαμβάνει συχνά ο Ρουσντί, ο Θάνατος διηγείται την παρακάτω ιστορία. Ενας έμπορος στη Βαγδάτη στέλνει τον υπηρέτη του για ψώνια. Εκείνος γυρνά τρέμοντας επειδή συνάντησε τον Θάνατο που του έκανε μια απειλητική χειρονομία. Οπότε ζητά από τον αφέντη του να του δανείσει ένα άλογο για να φύγει μακριά, στη Σαμάρα, ώστε να μην τον βρει. Ο έμπορος του το δίνει και κατεβαίνει στην αγορά, όπου βλέπει τον Θάνατο να στέκεται ανάμεσα στο πλήθος. Τότε του λέει: «Γιατί έκανες μια απειλητική κίνηση στον υπηρέτη μου όταν τον είδες το πρωί;». «Δεν ήταν μια απειλητική κίνηση», απαντά αυτός, «ήταν μόνο μια κίνηση έκπληξης. Παραξενεύτηκα που τον είδα στη Βαγδάτη, γιατί είχα ένα ραντεβού απόψε μαζί του στη Σαμάρα». Η αλληγορία δεν διαβάζεται μόνο μοιρολατρικά. Θα μπορούσε να αποτυπώνει τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα. Καλύτερα, λοιπόν, να αφήσει κανείς τα ραντεβού στη Σαμάρα και να μείνει σπίτι.