«Δύο χωματόδρομοι {LF}και στη μέση το σύνορο»

Οταν στα τέλη Φεβρουαρίου του 2011 ζητήθηκε από την ΕΔΑΦΟΣ μια επίσκεψη στην περιοχή του Εβρου, κατά μήκος των χερσαίων συνόρων, μια και η «ιδέα» του φράκτη έπαιζε πολύ έντονα λόγω των αυξημένων διαβάσεων, μεταναστών και προσφύγων, κάτι σκίρτησε μέσα μου: λες να πάω; Δεν είχε τύχει ποτέ μέχρι τότε, λόγω του ότι είχα υπηρετήσει στο ΠΝ και δεν είχα ιδέα από την περιοχή, ούτε ως θητεία, ούτε ως εικόνα από γεωλογικές δουλειές, μόνο περιγραφές από φίλους φαντάρους για σκοπιές, περιπολίες, σχοινάκια κ.λπ.

Μέσα στο πρωινό της 2ας του Μάρτη βρέθηκα στην Ορεστιάδα, στην Αστυνομική Διεύθυνση, για τις απαραίτητες συνεννοήσεις, και μαζί με άλλους κινηθήκαμε προς την περιοχή των συνόρων, 2,8 χλμ. από την όμορφη Νέα Βύσσα. Με συνοδεία Στρατού και Αστυνομίας, σε λίγα λεπτά βρέθηκα στη γραμμή/αυλάκι με τις πυραμιδούλες, δηλαδή στο σύνορο. Δύο χωματόδρομοι, ένας από τη μία και ένας από την άλλη, και στη μέση η γραμμή με τις πυραμιδούλες, το σύνορο. Χιλιάδες ερωτήσεις στριφογύρισαν στο μυαλό μου.

Για το ίδιο πράγμα μου είχαν μιλήσει οι κολλητοί μου;

Σε κλάσματα δευτερολέπτου πηγαίνεις σε άλλη χώρα και μετά πάλι πίσω, σαν να μη συνέβη τίποτα!

Κάτι που για τον αγρότη στο δίπλα χωράφι είναι η ρουτίνα της ζωής του και τον στρατιωτικό δίπλα μου η ρουτίνα της θητείας του, για μένα, σε λίγη ώρα από το Ελ. Βενιζέλος στις πυραμιδούλες των συνόρων, ήταν πολύ γρήγορο, εμπειρία ζωής, δύσκολα θα ξαναβρεθώ, σκέφτηκα.

Μετά τις συνεννοήσεις των στρατιωτικών μας με την τουρκική περίπολο, για τη δουλειά μας θα μιλάνε σκέφτηκα, και τις πρώτες απαντήσεις στις απορίες μου – δηλαδή αυτό εδώ δίπλα το έδαφος ανήκει στην Τουρκία; Η περίπολος των τούρκων στρατιωτών θα μας ακολουθεί σε κάθε μας βήμα; (πράγμα που έγινε). Λες να συμβεί κάτι; Πού ξέρεις, κανένας παλαβός! -, όλοι όπλα έχουν, σκέφτηκα, και λίγο σφίχτηκα, δεν ξέρω και τούρκικα για να προλάβω να τους εξηγήσω.

Δύο φορές πήγα πάνω-κάτω αυτά τα 110 χλμ., από το φυλάκιο στις Καστανιές έως τον ποταμό Εβρο (στη θέση Πράσινη Πόρτα, αν θυμάμαι καλά). Πύργοι/παρατηρητήρια, μικρά υπόστεγα, περίπολοι η μοναδική εικόνα, γαλανόλευκη με σταυρό στη μεριά μας, κόκκινη με ημισέληνο από τη άλλη.

Μια και δεν ήμουν για εκδρομή, άρχισα να βλέπω και τα εδάφη, το κάνω πλέον από συνήθεια κάθε φορά που βρίσκομαι εκτός πόλης. Εδάφη αμμώδη με λίγα χαλίκια, αργιλώδη, αποθέσεις πλημμύρας χαμηλά στον ΕΈβρο, πιο πέρα χερσαίες πλειστοκαινικές αποθέσεις, ανοιχτού και κυρίως σκούρου καστανού χρώματος, ταιριάζουν με τη σκοτεινιά της ημέρας σκέφτηκα, τις στολές των φαντάρων, το δικό μου σφίξιμο και τις φάτσες των στρατιωτών απέναντι.

Πραγματοποιήθηκε μακροσκοπική αναγνώριση και οριοθέτηση των εδαφικών σχηματισμών που αναπτύσσονται κατά μήκος της θέσης του φράκτη μέσα από υφιστάμενα χαντάκια/εκσκαφές και με τη βοήθεια του γεωλογικού σφυριού, ώστε να οριστούν με ακρίβεια οι θέσεις των γεωτεχνικών ερευνών και δειγματοληψιών που ακολούθησαν.

Η επιστροφή προς στη Νέα Βύσσα ακολούθησε την ολοκλήρωση της επί τόπου αναγνώρισης και την επιλογή των θέσεων για τη διερεύνηση του εδάφους που πραγματοποιήθηκε σε λίγες ημέρες για τον σχεδιασμό της θεμελίωσης και του ίδιου του φράκτη.

Αργότερα, στο ταβερνάκι στην Ορεστιάδα, χιλιάδες σκέψεις προσπαθούσα να τακτοποιήσω στο μυαλό μου, ανυπομονώντας να μεταφέρω στους συναδέλφους στο γραφείο την εμπειρία μου (στον Σπύρο, στον Γιώργο, στον Ευρίκο, στον Βασίλη, στην Αναστασία, στον Γιάννη, στον Αντώνη, στον Κανάκη και όλους τους άλλους), να δείξω τις φωτογραφίες μου και φυσικά να οργανώσω την επί τόπου γεωτεχνική έρευνα που ακολούθησε σε λίγες ημέρες, σε συνεργασία με την Τεχνική Υπηρεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του υπουργείου Εθνικής Αμυνας.

Η γεωτεχνική έρευνα πεδίου που ακολούθησε σε λίγες ημέρες περιελάμβανε διάνοιξη ικανού αριθμού ερευνητικών φρεάτων κατά μήκος της θέσης του φράκτη, δειγματοληψία εδαφικών σχηματισμών, μεταφορά δειγμάτων στο εργαστήριο και εκτέλεση των απαιτούμενων εργαστηριακών δοκιμών ώστε να προσδιοριστούν η φύση και τα χαρακτηριστικά των εδαφών εντός των οποίων έγινε η θεμελίωση του φράκτη.

O Λεωνίδας Σωτηρόπουλος είναι γεωλόγος (Πανεπιστήμιο Πατρών), Msc in Civil Engineering and CM, διευθυντής Γεωλογικού Τμήματος και Εργασιών Υπαίθρου της ΕΔΑΦΟΣ ΑΕ.