Η μεγάλη καραντίνα

Οι μέρες είναι ασυνήθιστες, αλλά γράφουν τις δικές τους ιστορίες. Θα αφήσουν ένα βαθύ αποτύπωμα στις ζωές μας για χρόνια, αν όχι για όλη μας τη ζωή. Θα έρθουν μυθιστορήματα, τραγούδια, κινηματογραφικές ταινίες για τους πρώτους μήνες του 2020 που άλλαξαν τον κόσμο. Ο Bono των U2 κάθισε ήδη στο πιάνο του, στη δική του εστία απομόνωσης κοντά στο Δουβλίνο, και βρήκε τις νότες και τους στίχους για να εμψυχώσει τους Ιταλούς: «Δεν μπορείτε να αγγίξετε, αλλά μπορείτε να τραγουδήσετε στις στέγες / να τραγουδήσετε με το τηλέφωνο / να τραγουδήσετε και να μου υποσχεθείτε ότι δεν θα σταματήσετε / τραγουδήστε και δεν θα είστε ποτέ μόνοι». Ο Τζορτζ Ρ. Ρ. Μάρτιν του «Game of Thrones» νιώθει ότι εκτυλίσσεται μπροστά μας μια υπόθεση επιστημονικής φαντασίας, αλλά βρίσκει τον χρόνο να ολοκληρώσει τους «Ανέμους του χειμώνα» που έβγαιναν εκτός χρονοδιαγράμματος. Δεν του αρέσουν οι ιστορίες με τις πανδημίες, αλλά πλέον, ποιος ξέρει, όσα συμβαίνουν μπορεί να γεμίσουν τις σελίδες του.

Προφανώς ήμασταν απροετοίμαστοι για όλα αυτά. Δίπλα στην ανησυχία για τον ύπουλο ιό υπάρχει και ο φόβος για το άγνωστο. Η ανατροπή σε όσα πιστεύαμε ότι ξέρουμε και ορίζουμε είναι ήδη δεδομένη. Και ο φόβος γίνεται μεγαλύτερος μπροστά στη σκέψη ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή. Το σπίτι – φυλακή είναι ξαφνικά ένα ασφαλές καταφύγιο – κι εκεί γράφονται πλέον οι δικές μας ιστορίες. Δεν είναι όλες ίδιες, αλλά δείχνουν ήδη μια αλλαγή σε αντιλήψεις και συμπεριφορές. Τα παιδιά που έχουν μετατρέψει το σαλόνι σε σχολικό προαύλιο σε ξεκουφαίνουν λιγότερο απ’ όσο νόμιζες – και περιμένεις με προσμονή να έρθουν στο διπλανό δωμάτιο με το πιο φρέσκο ανέκδοτο, την ώρα που τρέχεις να προλάβεις τις προθεσμίες της δουλειάς στο λάπτοπ. Ολα βλέπουν τις καταστάσεις και τη ζωή που έτρεχε, από κάθε οπτική γωνία: «Λόγω κορωνοϊού, χθες έμεινα όλη τη μέρα με την οικογένειά μου. Καλοί άνθρωποι είναι!..». Ενα άλλο έλεγε ότι «συμπληρώσαμε τις πρώτες πέντε μέρες κλεισμένοι όλοι στο σπίτι και αύριο θα κάνουμε ψηφοφορία αποχώρησης». Αντέχουμε και προσαρμοζόμαστε γρήγορα.

Τι θα αφήσει η δοκιμασία; Υπάρχουν ήδη αρκετοί που βιώνουν την προσωπική τους περιπέτεια και τον πόνο της απώλειας, αλλά ας παραδεχθούμε ότι οι περισσότεροι, απομονωμένοι ή μη, αντιμετωπίζουμε τη νέα κατάσταση με στωικότητα και χιούμορ. Ισως επειδή μια αρχέγονη γραμμή άμυνας μας διαβεβαιώνει ότι θα παραμείνουμε έως το τέλος προφυλαγμένοι παρατηρητές. Στις ταινίες μαζικής καταστροφής είθισται να παρουσιάζονται φαινόμενα παράλυσης για τις κοινωνίες που απειλούνται και άνθρωποι που καταφεύγουν στο πλιάτσικο και σε μια υστερική, βίαιη αντίδραση που καθοδηγείται από το δόγμα «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Το μέγεθος της σημερινής απειλής προφανώς δεν συνδέεται με τέτοιου είδους σκηνικά, αλλά ο μαζικός φόβος αυτή την εποχή αναδεικνύει άλλες, αισιόδοξες εικόνες. Το δείχνουν μικρά και μεγάλα πράγματα που συμβαίνουν δίπλα μας και αλλάζουν τη διάθεση. Από την τσάντα με τα ζυμαρικά και τα όσπρια που άφησε στην πόρτα της ηλικιωμένης γυναίκας κάποιος από το διπλανό διαμέρισμα, με τον οποίο επί χρόνια δεν είχε ανταλλάξει κουβέντα, από το ομαδικό χειροκρότημα στους γιατρούς και τους νοσηλευτές, από την αλλαγή συμπεριφοράς απέναντι στο «παιδί του delivery» – άλλος μύθος κι αυτός, οι μισοί στην εποχή της κρίσης μόνον παιδιά δεν είναι, αλλά μεσήλικοι – που αποτελεί βασικό γρανάζι στη νέα καθημερινότητά μας. Από τη μάσκα και τα γάντια που έβαλε κάποιος υγιής για να προστατεύσει τους άλλους.

Αυτή η εικόνα αλληλεγγύης που δειλά έχει αρχίσει να αναδεικνύεται τις μέρες της μεγάλης καραντίνας θα μπορούσε να είναι η δική μας ιστορία που θα ξεπεράσει τις ιστορίες του κορωνοϊού.