Δεν φταίνε οι λέξεις

Αν και δεν θα έπρεπε να υπάρχουν λέξεις που να γίνονται της μόδας και με όση ευκολία καταχωρίστηκαν στην καθημερινή επικοινωνία με άλλη τόση ευκολία ξεχάστηκαν, αξίζει το θέμα να μας απασχολήσει με μια σοβαρότητα αντίστοιχη με την επιπολαιότητα που το δημιούργησε. Κυρίως γιατί αποκαλύπτει πόσο σαθρή και κατά συνθήκη υπήρξε η επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους, αφού λέξεις που έμοιαζαν ως πρώτης ανάγκης χρειάζεται να προσπαθήσει να θυμηθεί κανείς ποιες ήταν οι περιστάσεις που τις έφερναν σχεδόν αυθόρμητα στα χείλη του καθενός. Οπως και να το κάνουμε, ακόμη και αν ξεχάσουμε τι έχουν γράψει για τις λέξεις ποιητές όπως ο Κόλεριτζ και η Δημουλά, δεν είναι ποτέ αυτές, «ένα υλικό» για την έκφραση ενός νοήματος ή ενός αισθήματος που ενώ κανονικά θα έπρεπε να αισθάνεσαι πως προορίζεται να κάνει τον γύρο του κόσμου, με τα χίλια ζόρια μπορεί να φτάσει ως το επόμενο τετράγωνο της γειτονιάς μας.

Οταν συμβεί να μπουχτίσουμε με τη χρήση μιας ή πολλών λέξεων και σπεύδουμε να τις αντικαταστήσουμε με παρεμφερείς και, κατά τη γνώμη μας, άφθαρτες και παρθένες, δεν σημαίνει ότι ευθύνονται οι ίδιες οι λέξεις για την αδυναμία τους να εκφράσουν ό,τι τουλάχιστον ως σήμερα αναγνωρίζαμε αποκλειστικά δική τους ευθύνη.

Σημαίνει ότι έγινε από πλευράς μας μια τόσο παρατεταμένη κακή χρήση που τις δείχνει να έχουν εξαντλήσει τα αποθέματά τους, ενώ είμαστε εμείς οι ίδιοι που μια προϊούσα στέγνια μέσα μας έκανε τις ίδιες να ακούγονται ως ανακόλουθες.

Ισχύει με τις λέξεις ό,τι ακριβώς ισχύει με την αγάπη, δηλαδή όπως ακριβώς διατυμπανίζεται ως μέγιστο αξίωμα της ζωής ότι κανείς δεν έπαθε τίποτα, αντίθετα ωφελήθηκε τα μέγιστα από την πολλή αγάπη, το ίδιο και με τις λέξεις, η χρήση τους που είναι στο ύψος της ανάγκης που τις δημιούργησε κάνει την ακόμη και δίκην ομοβροντίας επανάληψή τους να ηχεί ως κάτι πρωτόγνωρο και πρωτάκουστο.

Βέβαια, χρήσιμο είναι τόσο σπουδαία θέματα να τεκμηριώνονται με παραδείγματα και στη σημερινή συγκυρία δύο ρήματα όπως το «εργαλειοποιώ» και το «διαχειρίζομαι» θα ήταν απολύτως ενδεικτικά τού τι ακριβώς εννοούμε.

Ακούγεται και γράφεται συνεχώς δεξιά και αριστερά, σε σχέση με τους πολιτικούς, «να πάψουν να εργαλειοποιούν τον πόνο των προσφύγων».

Οπως επίσης για το πώς θα διαχειριστούν οι γονείς και τα ίδια τα παιδιά τον χρόνο τους που λόγω της κρίσης του κορωνοϊού θα μπορούσε να υπάρξει εντελώς άπραγος, χωρίς κανένα φαινομενικά κόστος.

Δεν είναι δυνατόν, όταν το ρήμα «διαχειρίζομαι» φαίνεται να απηχεί το άπαν της ευρύτητάς του ενώ μιλάμε για την ελληνοτουρκική κρίση και την ευθύνη ενός πρωθυπουργού και μιας κυβέρνησης να την αντιμετωπίσουν, να μεταφέρεται ως το πιο κατάλληλο προκειμένου να εκφράσει ένα εντελώς ιδιωτικής και αναμφισβήτητα πολύ μικρότερης σημασίας πρόβλημα ή να θεωρούμε ότι με το ρήμα «εργαλειοποιώ» αντί του ρήματος «χρησιμοποιώ» γινόμαστε αυτομάτως λόγω ακριβώς της ηχηρότητάς του πιο ευαίσθητοι απέναντι σ’ ένα πρόβλημα που ξεπερνά κατά πολύ τις λέξεις η επίλυσή του.