Η ατολμία της Εκκλησίας, η αποφασιστικότητα της κυβέρνησης και το παράδειγμα της Κρήτης

Η εμμονική άποψη αρκετών μητροπολιτών ότι η Εκκλησία της Ελλάδος βάλλεται συνεχώς και μονομερώς από την Πολιτεία, η διαρκής σύγκρουση προοδευτικών και συντηρητικών τάσεων στο εσωτερικό της και η αδυναμία της να προσαρμοστεί με ταχύτητα σε μία πρωτοφανή πανδημία, την οδήγησαν προχθές σε μία απόφαση για περιορισμό των ιερών ακολουθιών αλλά με πολλούς… αστερίσκους και με ναούς ανοιχτούς τις Κυριακές (!) για τους πιστούς.

Η ατολμία της ανάγκασε τελικά την κυβέρνηση να επιβάλλει εκείνη για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας και αποφυγής εξάπλωσης του κορωνοϊού «την αναστολή τέλεσης κάθε είδους λειτουργιών σε όλους τους χώρους θρησκευτικής λατρείας κάθε δόγματος και θρησκείας». Μάλιστα, η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που με αυτή την κίνηση ήθελε να καταδειχθεί η αποφασιστικότητά της στη μάχη κατά του ιού, επικροτήθηκε από σύσσωμη την αντιπολίτευση, μολονότι στον ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν ότι η κυβέρνηση καθυστέρησε να κλείσει τους ναούς.

Το κλείσιμο των ναών έως τις 30/3 έχει προκαλέσει προβληματισμό στην Ιεραρχία αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις. «Η απόφαση του Πρωθυπουργού ανταποκρίνεται στην αναγκαιότητα της κρισιμότητας» ανέφερε σε δηλώσεις του ο μητροπολίτης Λαγκαδά Ιωάννης. Εντούτοις, ιεράρχες της περιφέρειας, όπως ο μητροπολίτης Δράμας Παύλος διερωτώνται γιατί έπρεπε να επιβληθεί γενική απαγόρευση. «Δεν μπορεί να γίνει γενικά για όλη την Ελλάδα». Σ΄ένα χωριό λίγων κατοίκων αν ο παπάς «κάνει λειτουργία με τρία άτομα, αυτά θα κολλήσουν κορωνοϊό;».

Γιατί όμως η Εκκλησία της Ελλάδος δεν μπόρεσε να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων Εκκλησιών, όπως της Αμερικής ή της Κρήτης; Εκεί οι Ιερές Σύνοδοι εκμεταλλεύτηκαν τα «όπλα» της νέας τεχνολογίας ανακοινώνοντας σοφά ότι οι πιστοί μπορούν να παρακολουθήσουν τις Θείες Λειτουργίες από την τηλεόραση και το Διαδίκτυο και συνακόλουθα οι ναοί πρέπει να είναι κλειστοί για να μην υπάρχει συνωστισμός.

κεκλεισμένων των θυρών. Ειδικά η περίπτωση της Κρήτης θα πρέπει να βάλει σε πολλές σκέψεις τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και τους ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η Εκκλησία της Κρήτης – που έχει εξάρτηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο αλλά είναι στην ελληνική επικράτεια – δεν περίμενε την κυβέρνηση Μητσοτάκη για να κινηθεί. Πήρε μέτρα αυτοπεριορισμού ανακοινώνοντας τη Δευτέρα ότι οι θείες λειτουργίες θα τελούνται κεκλεισμένων των θυρών.

Ακριβώς εδώ, επισημαίνουν στα «ΝΕΑ» εκκλησιαστικές πηγές, βρίσκεται το σημείο που ερμηνεύει την προχθεσινή απόφαση της ΔΙΣ, η οποία θεωρήθηκε από πολλούς μεσοβέζικη. «Η Ιερά Σύνοδος δεν δέχτηκε ότι η Εκκλησία θα πρέπει να αυτοπεριοριστεί και να κλείσει από μόνη της ιερούς ναούς. Και τελικά… αυτοπαγιδεύτηκε» λένε. «Αφησε να το κάνει αυτό η κυβέρνηση. Αντί να αντιδράσει με σύνεση σε μία πανδημία υπέκυψε και πάλι στον ευσεβισμό και στους τύπους που δεκαετίες την καταδυναστεύουν».

Δυο τάσεις. Εδώ και αρκετές μέρες δύο ήταν οι κυρίαρχες απόψεις στην Ιεραρχία. Μία μερίδα ιεραρχών που αφουγκράζονται τον παλμό της κοινωνίας υποστήριζαν ότι από τη στιγμή που υπάρχουν σκληρά μέτρα παντού για να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός και να μη διαδοθεί ο κορωνοϊός η Εκκλησία έπρεπε να πράξει το ίδιο. Γι’ αυτό αρκετοί είχαν αναστείλει τις ακολουθίες των Χαιρετισμών ή είχαν ανακοινώσει άλλα μέτρα. Υπήρχε όμως και μία άλλη μερίδα ιεραρχών που υποστήριζαν ανοιχτά και δημόσια ότι η Εκκλησία δεν έκλεισε ποτέ ναούς και δεν πρέπει να το κάνει ούτε τώρα. Προ ημερών ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, μέλος της ΔΙΣ, είχε υποστηρίξει ότι «δεν μπορεί να κλείσουν οι εκκλησίες. Αυτό θα σημαίνει διάλυση της εκκλησίας. Οπως δεν μπορεί να κλείσουν οι δημόσιες υπηρεσίες, όπως δεν μπορεί να κλείσει το Κοινοβούλιο (…)».

Υπήρχαν όμως και πιο ακραίες απόψεις ιεραρχών που έλεγαν ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι αυτή που κυνηγιέται διαρκώς.

Μητροπολίτης της Αττικής – ένας από τους 11 που εκλήθησαν στη ΔΙΣ προχθές να καταθέσουν την άποψή τους – προσπαθούσε μάταια να πείσει τη Σύνοδο ότι πρέπει να πάρει μέτρα από μόνη της. Διότι μετά θα υπήρχε ο κίνδυνος ενός «δεδικασμένου» και η Πολιτεία θα μπορούσε να επιβάλλει πράγματα στην Εκκλησία. Η γνώμη του δεν εισακούστηκε…

Κάπου στη μέση, ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. Σύμφωνα με πληροφορίες, προσπάθησε να συγκεράσει τις δύο απόψεις και να δείξει ότι δεν πιέζεται από την κυβέρνηση αλλά τελικά οι ραγδαίες εξελίξεις τον πρόλαβαν.