Οι ηχογραφήσεις του Βαρουφάκη στο «Σπίγκελ»

Ηταν το τελευταίο χαρτί του Βαρουφάκη κατά της Ευρώπης και των θεσμών της: οι ηχογραφήσεις των συνεδριάσεων του Eurogroup στις οποίες συμμετείχε ως υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας της πρώτης κυβέρνησης Τσίπρα το πρώτο εξάμηνο του 2015 που οδήγησε τη χώρα στο χείλος της εξόδου από το ευρώ. Η ηχογράφηση των συνεδριάσεων ήταν παράνομες και παραβίασαν κάθε κανόνα λειτουργίας του Eurogroup.

Αναμενόμενο ήταν το ενδιαφέρον για το περιεχόμενο των συζητήσεων την κρίσιμη εκείνη περίοδο στο πανίσχυρο όργανο της ευρωζώνης, για τις συνεδριάσεις του οποίου δεν κρατούνται καν πρακτικά. Πάνω από 13 ώρες ηχογραφημένο υλικό δέκα ηχογραφήσεων που έκανε με το κινητό του ο Βαρουφάκης στο διάστημα από 24 Φεβρουαρίου μέχρι 1 Ιουλίου έθεσε στη διάθεση του γερμανικού περιοδικού «Σπίγκελ». Στο εκτενές δημοσίευμα του τελευταίου τεύχους του περιοδικού επιχειρείται μία ανασύνθεση εκείνης της περιόδου μέσα από τις ηχογραφήσεις του Βαρουφάκη.

«Είναι μία σπάνια ματιά στα παρασκήνια της διπλωματίας κρίσης που δείχνει όχι μόνο τα θέματα της αντιπαράθεσης, αλλά και τον τρόπο που θυμικές φορτίσεις και ανεξέλεγκτες δηλώσεις επηρέασαν τις συζητήσεις», γράφει το «Σπίγκελ». Ταυτόχρονα όμως και από τα αποσπάσματα που περιλαμβάνει το δημοσίευμα του «Σπίγκελ», το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι ο θεωρητικός των «παιγνίων» Βαρουφάκης κινούνταν στον δικό του κόσμο που δεν τέμνονταν με εκείνον των υπολοίπων συναδέλφων του στο Eurogroup.

Συνεδριάσεις. Στην πρώτη συνεδρίαση στις 24 Φεβρουαρίου 2015 που αποφασίστηκε παράταση του προηγούμενου Μνημονίου μέχρι το τέλος Ιουνίου, ο Βαρουφάκης είχε την «εντύπωση ότι εδώ κάνουμε μία νέα αρχή». Αλλά η απάντηση του Σόιμπλε ήταν: «Είναι απολύτως σαφές ότι ζητούμε μία επιμήκυνση των συμφωνηθέντων, καμία αλλαγή τους. Αντίστοιχη είναι και η εικόνα από το Γιούρογκρουπ στις 24 Απριλίου στη Ρίγα, στην οποία ο Βαρουφάκης έδωσε διάλεξη μακρο-οικονομίας ενώ οι άλλοι περίμεναν συγκεκριμένο κατάλογο μέτρων. Ο σλοβάκος υπουργός οικονομικών Πέτερ Καζιμίρ, ακούγεται να λέει: «Απίστευτο. Τον Φεβρουάριο συμφωνήσαμε να έχουμε στο τέλος Απριλίου μία συνολική λίστα μεταρρυθμίσεων. Δεν την έχουμε. Αντ΄αυτού έχουμε ελλιπή συνεργασία». Οι σλοβάκοι συνταξιούχοι δεν έχουν 13η σύνταξη γιατί δεν υπάρχουν τα λεφτά λέει ο Καζιμίρ: «Δεν μπορώ να υποστηρίζω μία συμφωνία μαζί σου και ταυτόχρονα να αρνούμαι τη 13η σύνταξη στη χώρα μου». Πιο σαφής γίνεται ο υπουργός Οικονομικών Ντούσαν Μπράμορ: «Δεν μπορώ με τίποτα να πείσω τους Σλοβένους να κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν τους Ελληνες. Για αυτό θα πρέπει να μιλήσουμε για Σχέδιο Β». Τότε το «Σχέδιο Β» θα μπορούσε να είναι πολλά, γράφουν οι συντάκτες του «Σπίγκελ». Αλλά τρεις μήνες αργότερα κατέληξε στην πρόταση του Σόιμπλε για «προσωρινή» έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.

Είχαν μεσολαβήσει άκαρπες συνεδριάσεις του Γιούρογκρουπ στις 18 Ιουνίου στο Λουξεμβούργο και στις 22 Ιουνίου στις Βρυξέλλες όπου ακούγεται ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, Γερούν Ντάισελμπλουμ να προσπαθεί να πείσει τον Βαρουφάκη πως «ό,τι δεν εξετάζει πρώτα η τρόικα, δεν υφίσταται». Οι συντάκτες του «Σπίγκελ» καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι «ούτε η τρόικα, ούτε το Γιούρογκρουπ ήταν διατεθειμένοι να συζητήσουν σοβαρά άλλο δρόμο εκτός της σκληρής λιτότητας». Μόνον ο Βαρουφάκης δεν το είχε καταλάβει ή δεν ήθελε να το αποδεχτεί. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αποφαίνεται στο δημοσίευμα ότι ο Βαρουφάκης ήταν «ένα μικρό διάλειμμα» και η δημοσίευση των ηχογραφήσεων «είναι πλέον αδιάφορες».

Οι ηχογραφήσεις του Βαρουφάκη ήταν η ματιά μέσα από την κλειδαρότρυπα στις συνεδριάσεις του Eurogroup. Ηταν το μεγάλο του όπλο στον θεσμικό πόλεμο κατά του Eurogroup και της ΕΕ. Ωστόσο δεν αποκαλύπτουν τίποτε περισσότερο από όσα είναι ήδη γνωστά. Αντίθετα επιβεβαιώνουν ότι ο Βαρουφάκης ήταν στον κόσμο του και με την πρώτη κυβέρνηση του Τσίπρα έπαιξαν μέχρι την τελευταία στιγμή κορώνα γράμματα την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ.