Η Fed έβαλε… πορεία προς μηδενικά επιτόκια

Στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ στρέφονται ξανά οι αγορές με την ελπίδα ότι μια νέα μείωση επιτοκίων θα μπορέσει να βοηθήσει την οικονομία να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τον κορωνοϊό. Η Fed καλείται να λάβει κρίσιμες αποφάσεις την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει ακάθεκτος τη σκληρή κριτική του στον πρόεδρο της τράπεζας Τζερόμ Πάουελ απειλώντας ακόμα και να μειώσει τις εξουσίες του. Ο Τραμπ κατηγορεί τη Fed ότι «δεν ηγείται αλλά έπεται» στις προσπάθειες για στήριξη της οικονομίας, όπως είπε, επειδή κατά τη γνώμη του ο Πάουελ δεν έχει μειώσει αρκετά γρήγορα ή όσο πολύ θα ήθελε τα επιτόκια ο Λευκός Οίκος.

Λίγες μόνο ημέρες μετά τη μη προγραμματισμένη μείωση των επιτοκίων από τη Fed, στη συνεδρίαση της Τετάρτης ο Πάουελ αναμένεται να προχωρήσει σε νέα χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Η κεντρική τράπεζα αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια από 75 έως 100 μονάδες βάσης, ώστε να φτάσουν κοντά σε μηδενικά επίπεδα όπως στον υπόλοιπο κόσμο. Μετά την πρόσφατη μείωση των επιτοκίων κατά 0,50%, τα βασικά επιτόκια δανεισμού σε δολάρια διαμορφώνονται πλέον σε εύρος από 1% έως 1,25%.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ηρεμήσει κάπως τα πνεύματα στις διεθνείς αγορές ομολόγων και μετοχών, όπου την περασμένη Πέμπτη οι απώλειες του δείκτη Dow Jones ήταν οι μεγαλύτερες από το κραχ του 1987, καθώς άγγιξαν το 10%. Η μεταβλητότητα στις αγορές είναι πολύ έντονη, καθώς την Παρασκευή ο Dow Jones σημείωσε άνοδο άνω του 9%.

Στo πλαίσιo των προσπαθειών να αναχαιτιστεί το ξεπούλημα η Fed ανακοίνωσε επίσης την προηγούμενη εβδομάδα ότι θα ρίξει ρευστότητα 1,5 τρισ. δολαρίων στην αγορά μέσω ρέπος.

Οι προσδοκίες για πιο σημαντική μείωση των επιτοκίων αυξήθηκαν σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, καθώς έχουν αυξηθεί κατακόρυφα οι ανησυχίες ότι η επιδημία θα έχει πολύ μεγάλες επιπτώσεις σε κάθε τομέα της οικονομίας. Οπως σημειώνει το Ρόιτερ, μέχρι την περασμένη Πέμπτη οι απώλειες του μεγάλου αμερικανικού δείκτη S&P 500 ξεπέρασαν το 25% από τα υψηλά επίπεδα ρεκόρ που είχαν καταγραφεί στα τέλη του Φεβρουαρίου. Μόνο την περασμένη εβδομάδα οι απώλειες αυτές ξεπέρασαν το 15%.

Ο Τραμπ πάντως έχει βάλει στο μάτι τον Πάουελ. Ακόμα και πριν από το ξέσπασμα της επιδημίας, ο αμερικανός πρόεδρος ασκούσε αυστηρή κριτική στον πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας, τον οποίο επέλεξε ο ίδιος για τη θέση αυτή, ζητώντας πιο χαλαρή νομισματική πολιτική. Τώρα με το ξέσπασμα της επιδημίας ο Τραμπ φαίνεται ότι επανέρχεται δριμύτερος.

Κατά τον Τραμπ η Fed δεν έχει δράσει τόσο άμεσα όσο θα έπρεπε. Ο ίδιος ανέφερε ότι προς το παρόν δεν εξετάζει να τον απομακρύνει από τη θέση του προέδρου της τράπεζας, αλλά φρόντισε να επισημάνει ότι έχει το δικαίωμα να το κάνει. «Eχω το δικαίωμα να τον απομακρύνω. Oχι, δεν το κάνω αυτό» είπε ο Τραμπ. «Eχω επίσης το δικαίωμα να τον τοποθετήσω σε μια κανονική θέση και να ορίσω κάποιον άλλο ως επικεφαλής, και δεν έχω αποφασίσει για αυτό το θέμα» επισήμανε επίσης ο Τραμπ, ανεβάζοντας κι άλλο τις πιέσεις προς τον Πάουελ.

Η θητεία του Πάουελ στην προεδρία της Fed λήγει κανονικά το 2026. Για να τον απομακρύνει όμως ο Τραμπ νωρίτερα, θα πρέπει να έχει σημαντικό λόγο, σύμφωνα με όσα ισχύουν στις ΗΠΑ.

Βέβαια μια νέα μείωση των επιτοκίων δεν είναι καθόλου σίγουρο εάν θα βελτιώσει το κλίμα στην αγορά, αλλά θεωρείται ότι θα βοηθήσει περισσότερο στην κυκλοφορία του χρήματος ειδικά αυτή την περίοδο που το σύστημα δέχεται πιέσεις λόγω των πρωτοφανών συνθηκών που δημιουργούνται στην οικονομία λόγω της επιδημίας.

Σε ενίσχυση της ρευστότητας στο σύστημα προχώρησε την προηγούμενη εβδομάδα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία μπορεί να μειώσει και αυτή κι άλλο το κόστος δανεισμού, το οποίο όμως βρίσκεται σε μηδενικά επίπεδα.