Τελευταίο παζάρι στην Κωνσταντινούπολη

Ανασύνταξη δυνάμεων και επαναφορά των διεκδικήσεών του απέναντι στην ΕΕ, με όχημα το Προσφυγικό, θα επιχειρήσει τις επόμενες ημέρες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι απειλές και ο εκβιασμός που στηρίχθηκαν στη δημιουργία μιας εκρηκτικής και αποσταθεροποιητικής κατάστασης στα ελληνικά σύνορα στον Εβρο λειτούργησαν μάλλον αντίστροφα, διατήρησαν το ψυχρό κλίμα στην ΕΕ, καθώς το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτων προσφυγικών ροών συσπείρωσε τους Ευρωπαίους απέναντι στην Τουρκία. Ο Ερντογάν προετοιμάζεται πλέον για μια συνάντηση με τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και ενδεχομένως – πιο φιλικά διακείμενο απέναντι στην Τουρκία – τον βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον στην Κωνσταντινούπολη, στις 17 Μαρτίου, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 26 Μαρτίου, που αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο αποφάσεων.

Με τις προσκλήσεις αυτές, στις οποίες μένει να ανταποκριθούν οι αποδέκτες, ο τούρκος πρόεδρος θέλει να διατηρήσει την εικόνα τού «αμετακίνητου», έστω και αν ο αιφνιδιασμός που προσπάθησε στις Βρυξέλλες δεν πέτυχε. Τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ όσο και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη συνάντηση ανακοίνωσαν επί της ουσίας ότι με τον Ερντογάν συμφώνησαν ότι διαφωνούν και για αυτόν τον σκοπό θα συσταθεί ομάδα εργασίας από τον ύπατο εκπρόσωπο Εξωτερικών Υποθέσεων και Ασφάλειας της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ και τον τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου για να εξεταστούν οι διαφωνίες και να αναζητηθούν λύσεις. Τονίστηκε ότι για την ΕΕ η δήλωση του 2016 για το Προσφυγικό με την Αγκυρα παραμένει σε ισχύ, μπορεί να εξελιχθεί, αλλά αυτό προϋποθέτει αμοιβαίες κινήσεις και από την πλευρά της Τουρκίας, ενώ επανέλαβαν και την ανάγκη αποκλιμάκωσης της κατάστασης στον Εβρο.

ΕΠΙΘΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Ο Ερντογάν, που επέλεξε να μην είναι παρών στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τους επικεφαλής των θεσμών της ΕΕ, σε δηλώσεις του σε τούρκους δημοσιογράφους επέμεινε στις καταγγελίες εναντίον της Ελλάδας, με συστάσεις στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να μάθει διεθνές δίκαιο, ενώ υποστήριξε ότι η στάση που έχει υιοθετήσει η Αθήνα στα σύνορα «είναι δολοφονική». Επανέλαβε τους ισχυρισμούς για νεκρούς πρόσφυγες και δεσμεύτηκε για «αποκαλύψεις» με φωτογραφίες στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ξεκαθάρισε ότι δεν έχει πρόθεση να κλείσει τα σύνορα και κάλεσε για ακόμα μία φορά την Ελλάδα να τα ανοίξει και να επιτρέψει τη διέλευση των μεταναστών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εκανε δε λόγο για μια νέα φάση στις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ, σημειώνοντας ότι η χώρα του πλήρωσε μεγάλο τίμημα στη Συρία για την προστασία των αμάχων και τώρα «πρέπει να κάνει και η ΕΕ αυτό που της αναλογεί».

Την ίδια στιγμή ο Τσαβούσογλου δήλωσε ότι «ελπίζει» μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής να έχει επιτευχθεί συμφωνία για το Μεταναστευτικό, στις συνομιλίες που θα έχει με τον Μπορέλ, υποστηρίζοντας ότι «τα ευρωπαϊκά σύνορα δεν ξεκινούν από τα ελληνοτουρκικά σύνορα» αλλά «στα νότια και ανατολικά σύνορα της Τουρκίας». Υποστήριξε ακόμα ότι η Αγκυρα είναι έτοιμη να «εργαστεί εποικοδομητικά με την ΕΕ στο Μεταναστευτικό», σημειώνοντας ωστόσο ότι για να υπάρξει λύση θα πρέπει να προχωρήσουν «η απελευθέρωση της βίζας και η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης», να επικαιροποιηθεί η συμφωνία του 2016 και να «ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις στη Συρία». Εδωσε εν ολίγοις για ακόμα μία φορά το περίγραμμα των διεκδικήσεων που βάζει στο τραπέζι η Τουρκία ως αντάλλαγμα για να εκτονώσει την κρίση που η ίδια δημιούργησε εργαλειοποιώντας το Προσφυγικό.

ΣΤΟ ΛΙΒΥΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Εν τω μεταξύ, στη σκιά των τουρκικών εκβιασμών για το Προσφυγικό και την Ανατολική Μεσόγειο και μία μέρα μετά τη συνάντησή της με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η Μέρκελ συναντήθηκε χθες με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής των δυνάμεων που αντιμάχονται την κυβέρνηση Σάρατζ στην Τρίπολη, ενώ είχε προηγηθεί συνάντηση Χαφτάρ – Μακρόν στο Παρίσι τη Δευτέρα. Η γερμανίδα καγκελάριος δηλώνει την ανάγκη πολιτικής λύσης σύμφωνα με τις αποφάσεις της Διάσκεψης του Βερολίνου.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης και η προσπάθεια συμμαχίας εναντίον των δυνάμεων που υποστηρίζονται από την Τουρκία στη Λιβύη, με τον Χαφτάρ να καλεί σε συνεργασία τον Μπασάρ αλ Ασαντ και να προχωρά σε άνοιγμα πρεσβείας της Λιβύης στη Συρία, κίνηση που προεξοφλείται ότι έχει τη στήριξη και του Βλαντίμιρ Πούτιν. Η Λιβύη είχε σταματήσει να εκπροσωπείται στη Συρία από το 2012.