Μεγάλες ανατροπές και δέσμη αιτημάτων

Η επέλαση του κορωνοϊού ρίχνει γκρίζο σκηνικό στην ελληνική οικονομία ανατρέποντας τους δημοσιονομικούς στόχους ενώ παράλληλα απειλεί τις νέες φοροελαφρύνσεις του 2020, και συγκεκριμένα το πρώτο ψαλίδι στην εισφορά αλληλεγγύης και τη νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ. «Προσαρμόζουμε τις πολιτικές μας συνέχεια, ανάλογα με τα δεδομένα» δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χθες από τη Βιέννη, ενώ στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ηγετών της ΕΕ ζήτησε:

1. Δημοσιονομικό χώρο για να προστατευθούν κλάδοι, επιχειρήσεις, εργαζόμενοι, πολίτες που πλήττονται από την επιδημία του νέου ιού. Τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης του συστήματος υγείας των κρατών-μελών σε μέσα και προσωπικό, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα της ανάληψης οικονομικών μέτρων για την ενίσχυση της ρευστότητας και τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας που πλήττεται.

2. Την εξαίρεση των δαπανών που συνδέονται με τον κορωνοϊό από τους δημοσιονομικούς στόχους των κρατών-μελών, όπως προβλέπονται από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ή από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, όπως η Ελλάδα.

3. Την ανάληψη ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την προμήθεια ειδών προστασίας (π.χ. μάσκες) και αντιμετώπισης (π.χ. αναπνευστήρες σε ευρωπαϊκό επίπεδο) και μετά την κατανομή τους, ανάλογα με τις ανάγκες, στα κράτη-μέλη.

Στο πλαίσιο αυτό, η  Ελλάδα, εν όψει και της κρίσιμης συνεδρίασης του Εurogroup την ερχόμενη Δευτέρα, αναμένεται να διεκδικήσει από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς προσαρμογή των δημοσιονομικών στόχων σε δύο επίπεδα:

– Κυκλική προσαρμογή του στόχου 3,5% του ΑΕΠ για το πρωτογενές πλεόνασμα.

– Εξαίρεση των δαπανών που συνδέονται τόσο με το Μεταναστευτικό όσο και με τον  κορωνοϊό από τις μετρήσεις των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.

Οπως εξήγησε χθες ο υφυπουργός  Οικονομικών, αρμόδιος για τη δημοσιονομική πολιτική, Θεόδωρος Σκυλακάκης, «δεν λέμε ότι δεν θα πετύχουμε τους δημοσιονομικούς στόχους, ζητάμε όμως να αντιμετωπιστούμε όπως οι άλλες χώρες, το 3,5% του ΑΕΠ ακατέβατο πρέπει να προσαρμοστεί, οι πιθανότητες είναι πολύ μεγάλες».

Με την προσγείωση των ρυθμών μεταβολής του ΑΕΠ να θεωρείται δεδομένη, χωρίς κανείς να μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια πού θα καθίσει η «μπίλια» του 2020, οι πληροφορίες αναφέρουν πως ζυμώνονται αιτήματα κυκλικής προσέγγισης των στόχων πλεονασμάτων. Αυτό σημαίνει ότι εάν η Κομισιόν προέβλεπε ρυθμό ανάπτυξης 2,4% για την ελληνική οικονομία φέτος πριν από το ξέσπασμα του κορωνοϊού, μια επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 1%, όπως αναφέρει με τα σημερινά δεδομένα το δυσμενές σενάριο του ΚΕΠΕ, θα έπρεπε να επιφέρει αντίστοιχη μείωση στον στόχο για το πλεόνασμα.

Αρμόδιες πηγές και αναλυτές τονίζουν πως είναι «παράλογο» να ζητείται η επίτευξη στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων «κολλημένων» στο 3,5% του ΑΕΠ, σε περιβάλλον έκτακτων συνθηκών, όπως είναι αυτές που διαμορφώνονται για την παγκόσμια οικονομία και την ελληνική.

Στον αέρα οι φοροελαφρύνσεις

Την ίδια ώρα τα σχέδια μείωσης φόρων που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση βρίσκονται στον αέρα, καθώς τα μηνύματα που έρχονται από το μέτωπο των φορολογικών εσόδων είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά, ενώ οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία θα είναι σημαντικές και ήδη διατυπώνονται προβλέψεις για απώλειες που θα φτάσουν έως και το 1% του ΑΕΠ, δηλαδή κοντά στα 2 δισ. ευρώ από το φετινό ΑΕΠ. Ακόμα και το μέτρο των ηλεκτρονικών αποδείξεων, οι οποίες πρέπει να αντιστοιχούν στο 30% του εισοδήματος των φορολογουμένων, επανεξετάζει το υπουργείο Οικονομικών στη σκιά των επιπτώσεων που προκαλεί στις συναλλαγές των πολιτών η επιδημία του κορωνοϊού.

Για τα σχέδια της μείωσης της εισφοράς αλληλεγγύης από φέτος και τη νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ, ο Θεόδωρος Σκυλακάκης ξεκαθάρισε ότι πρέπει πρώτα να περάσουμε την κρίση, τώρα μας έρχεται ένας μετεωρίτης, θα πρέπει πρώτα να βρούμε την έκταση του φαινομένου και «αν δεν βλέπουμε το φως της εξόδου, δεν μπορούμε να μετρήσουμε το κόστος».

Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται σε επιφυλακή ετοιμάζοντας το δεύτερο πακέτο μέτρων στήριξης επιχειρήσεων και κλάδων που πλήττονται από την επιδημία του κορωνοϊού, καθώς και των εργαζομένων που δεν θα πληρώνονται για όσο διάστημα οι επιχειρήσεις κλείσουν με κρατική εντολή.

Στο Γενικό Λογιστήριο στήνεται ήδη ένα σύστημα παρακολούθησης των επιπτώσεων στην οικονομία από την εξάπλωση του κορωνοϊού. Το σύστημα θα παρακολουθεί κατά κλάδο και ανά γεωγραφική περιοχή τις επιπτώσεις της εξάπλωσης για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του φαινομένου. «Πρέπει να δούμε την έκταση του φαινομένου» είπε χθες ο υφυπουργός Οικονομικών, προσθέτοντας ότι «το δημοσιονομικό κόστος στην περίπτωση πανελλαδικής κάλυψης και διάρκειας δύο-τριών μηνών είναι πολύ μεγάλο».