Η λαμπερή μετάλλαξη {LF}των πλέι οφ

Δεν είναι νέο φρούτο η διαδικασία των πλέι οφ της Σούπερ Λίγκας 1. Επί 10 συναπτές σεζόν ευδοκιμούσε στην Ελλάδα. Από φέτος όμως σερβίρεται με μία πρωτόγνωρη γαρνιτούρα. Γιατί δεν διακυβεύονται πλέον μόνο τα ευρωπαϊκά εισιτήρια, αλλά (πρωτίστως) το στέμμα του πρωταθλητή.

Αυτό το καινούργιο σύστημα διεξαγωγής πασπαλίζει εξ ορισμού με χρυσόσκονη και σασπένς ένα μίνι πρωτάθλημα που μέχρι πρότινος αποτελούσε παρηγοριά στον άρρωστο. Προσφερόταν περισσότερο για να χρυσώσει το χάπι στους αποτυχημένους διεκδικητές του θρόνου.

Με βάση όμως το νέο διευρυμένο φορμάτ απαιτείται τούτη τη φορά η κατάθεση πειστηρίων τίτλου. Μετέχουν άλλωστε οι έξι πρώτες ομάδες (Ολυμπιακός 66, ΠΑΟΚ 59, ΑΕΚ 51, Παναθηναϊκός 44, ΟΦΗ 34, Αρης 34) οι οποίες έχουν ως προίκα αυτούσια τη βαθμολογία τους από την κανονική περίοδο και θα αναμετρηθούν εντός και εκτός έδρας σε 10 αγωνιστικές. Οπότε αλλεπάλληλα ντέρμπι στον δρόμο προς τη δόξα.

Το προηγούμενο σύστημα

Θυμίζουμε ότι στις προηγούμενες διοργανώσεις των πλέι οφ (από τη σεζόν 2007-08 μέχρι και το 2016-17) μετείχαν τέσσερις ομάδες (από τον 2ο έως τον 5ο της κατάταξης) και έλυναν τις διαφορές τους σε έξι στροφές, όπως στους ομίλους των ευρωπαϊκών Κυπέλλων. Οι βαθμολογικοί συσχετισμοί ωστόσο στην αφετηρία της διαδικασίας προέκυπταν από ένα πηλίκο. Ο 5ος της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος εκκινούσε με μηδέν και για τους υπόλοιπους η αρχική συγκομιδή καθοριζόταν με βάση την απόσταση που είχαν τερματίσει από αυτόν (τον 5ο). Την πρώτη σεζόν των πλέι οφ διαιρούταν η διαφορά με τον αριθμό 3 (με στρογγυλοποίηση προς τον πλησιέστερο ακέραιο), αλλά στις επόμενες εννιά διοργανώσεις επελέγη το νούμερο 5 για να τονωθεί ο ανταγωνισμός. Ετσι, το 2007-08 η 2η ΑΕΚ στη λήξη της κανονικής διάρκειας με το +23 από τον 5ο Πανιώνιο (68 έναντι 45) εκκίνησε με 8 βαθμούς τα πλέι οφ (23:3=7,66 και με στρογγυλοποίηση 8). Την επόμενη σεζόν όμως ο 2ος ΠΑΟΚ με το +14 από την 5η Λάρισα (63 έναντι 49) εμφανίστηκε στην αφετηρία του μίνι πρωταθλήματος με 3 πόντους (14:5=2,8).

Συμμετοχές και πρωτιές

Γεύση από τη διαδικασία πλέι οφ έχουν πάρει συνολικά 11 ομάδες. Πρώτος στη σχετική λίστα εμφανίζεται ο ΠΑΟΚ με 9 (απουσίαζε μόνο από την παρθενική διοργάνωση το 2007-08) και έπονται Παναθηναϊκός (8), ΑΕΚ (7), Ατρόμητος (4), Πανιώνιος (3), Αστέρας Τρίπολης (3), Αρης (2), Ολυμπιακός (1), Ολυμπιακός Βόλου (1), Λάρισα (1) και ΠΑΣ Γιάννινα (1).

Η πρώτη θέση πάντως του μίνι πρωταθλήματος ήταν κατά το παρελθόν υπόθεση τριών ομάδων που κατά κανόνα επικύρωναν εισιτήριο για τα προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ. Ο Παναθηναϊκός τα κατάφερε έξι φορές (6/8 που αντιστοιχεί σε ποσοστό επιτυχίας 75%) έχοντας μάλιστα 6/6 μέχρι και το 2014-15. Ο ΠΑΟΚ από την άλλη περιορίστηκε στο 3/9 (33,33%) και η ΑΕΚ στο 1/7 (14,2%).

Οι ανατροπές

Στις 6 από τις 10 προηγούμενες διοργανώσεις των πλέι οφ καταγράφηκε ανατροπή σκηνικού στην κορυφή. Ποτέ στο παρελθόν όμως οι δύο πρώτοι που βρέθηκαν στην αφετηρία δεν είχαν μεταξύ τους μεγαλύτερη απόσταση από δύο βαθμούς. Υπό αυτή την έννοια το τωρινό +7 του Ολυμπιακού από τον ΠΑΟΚ μοιάζει με ισχυρότατο χάντικαπ.

Πρωτιές με προσπέραση πέτυχε δύο φορές ο Παναθηναϊκός: το 2007-08 (-1 από ΑΕΚ στην αρχή) και το 2008-09 (-1 από ΠΑΟΚ). Υπάρχει όμως και ένας αστερίσκος. Το 2013-14 ο ΠΑΟΚ τερμάτισε στην κανονική διάρκεια με 69 πόντους, το Τριφύλλι με 66, αλλά μπήκαν στα πλέι οφ αμφότεροι με δύο πόντους λόγω στρογγυλοποίησης (η διαίρεση με το πέντε της διαφοράς από τον 5ο Αστέρα Τρίπολης έβγαζε 2,2 για τους Θεσσαλονικείς και 1,8 για τους Πράσινους). Ο Παναθηναϊκός πρώτευσε και σε εκείνη την περίπτωση με την υποσημείωση ότι επιβλήθηκε και ποινή -3 στον ΠΑΟΚ για επεισόδια σε ημιτελικό Κυπέλλου με τον Ολυμπιακό.

Ο Δικέφαλος πάντως πέτυχε ανατροπές στα πλέι οφ τις σεζόν 2009-10 (ήταν στο -1 από Ολυμπιακό) και 2015-16 (-2 από Παναθηναϊκό και ΑΕΚ), ενώ η Ενωση στην τελευταία διοργάνωση το 2016-17 (-2 από ΠΑΟΚ, -1 από Παναθηναϊκό).

Χρήζει αναφοράς ότι ο Ολυμπιακός στη μοναδική του συμμετοχή στο μίνι πρωτάθλημα (2009-10) εκκίνησε πρώτος (με τέσσερις πόντους) και τερμάτισε τελευταίος. Ακολούθως καταγράφηκε η αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος στην ΠΑΕ με τον Βαγγέλη Μαρινάκη να διαδέχεται τον Σωκράτη Κόκκαλη.

Δώρον άδωρον

Σε τρεις περιπτώσεις η συμμετοχή στα πλέι οφ αποδείχθηκε δώρον άδωρον. Το 2011-12 η ΑΕΚ κατέλαβε τη δεύτερη θέση του μίνι πρωταθλήματος, αλλά δεν εξασφάλισε άδεια για τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις με συνέπεια να επικυρώσει εισιτήριο για το Γιουρόπα Λιγκ ως επιλαχών ο 6ος της κανονικής διάρκειας Αστέρας Τρίπολης.

Ομοιοπαθής και ο ΠΑΣ Γιάννινα το 2012-13 (4ος στο μίνι πρωτάθλημα, 5ος στην τελική κατάταξη) με επωφελούμενη την 7η Ξάνθη, αφού ούτε ο 6ος Παναθηναϊκός πληρούσε τις προϋποθέσεις για έξοδο στην Ευρώπη.

Ο Αγιαξ της Ηπείρου πάντως πήρε το αίμα του πίσω το 2015-16 με θύμα αυτή τη φορά τον Πανιώνιο (τελευταίος στα πλέι οφ) που κόπηκε από την UEFA.

Παρεμπιπτόντως, οι Κυανέρυθροι – που μετείχαν στα πλέι οφ και το 2016-17 εξασφαλίζοντας ευρωπαϊκή συμμετοχή – είναι επί ξύλου κρεμάμενοι τρία χρόνια αργότερα διεκδικώντας σωτηρία στις επτά αγωνιστικές των πλέι άουτ (θα μπουν στον χορό οι ομάδες που τερμάτισαν από την 7η έως τη 14η θέση).

Τοπ σκόρερ {LF}ο Σαλπιγγίδης{CR}

Συνολικά 134 ποδοσφαιριστές από 11 ομάδες έχουν σκοράρει στα πλέι οφ της Σούπερ Λίγκας 1. Τοπ σκόρερ είναι ο Δημήτρης Σαλπιγγίδης, ο μοναδικός που πέτυχε και διψήφιο αριθμό γκολ. Ο άλλοτε διεθνής επιθετικός σημείωσε αθροιστικά 11 τέρματα με τις φανέλες του Παναθηναϊκού και του ΠΑΟΚ κουνώντας πλεκτό σε πέντε διαφορετικές σεζόν. Πρώτα με το Τριφύλλι το 2008-09 (2 γκολ) και κατόπιν ως μέλος του Δικεφάλου το 2010-11 (3), το 2011-12 (2), το 2012-13 (2) και το 2013-14 (2).
Ο Σαλπιγγίδης πάντως είχε περισσότερες συμμετοχές (29) από τους δύο παίκτες που έπονται στη λίστα των σκόρερ. Ο Μάρκους Μπεργκ πέτυχε οκτώ τέρματα σε 17 αγώνες στα πλέι οφ με τον Παναθηναϊκό, ενώ εξίσου παραγωγικός ήταν και ο Γιώργος Καραγκούνης, αλλά σε 22 αναμετρήσεις. Ο «τυπάρας» μάλιστα είναι ένας από τους ποδοσφαιριστές που πιστώνονται και την κορυφαία επίδοση σε μία σεζόν σκοράροντας τέσσερις φορές τόσο το 2007-08 όσο και το 2008-09. Το κατάφεραν επίσης ο Ριβάλντο με την ΑΕΚ (2007-08), ο Τζιμπρίλ Σισέ με τον Παναθηναϊκό (2010-11) και ο Στέφανο Ναπολεόνι με τον Ατρόμητο (2012-13).
Μάλιστα, ο βραζιλιάνος σούπερ σταρ είχε δράσει δις στο ΑΕΚ – Πανιώνιος 5-0 στις 23/4/2008 (28’ Εντίνιο, 39’ Ριβάλντο, 74’ Μπλάνκο,77’ Ριβάλντο, 90+1’ Καλόν) που αποτελεί μέχρι σήμερα την πιο ευρεία νίκη ομάδας στα πλέι οφ.