Κρίση που θυμίζει αυτή της δεκαετίας του 1970

Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε τη μακροχρόνια πορεία της επιδημίας του κορωνοϊού. Αλλά δεν είναι πολύ νωρίς να αναγνωρίσουμε ότι η επόμενη παγκόσμια ύφεση θα μπορούσε να είναι κοντά – και ότι μπορεί να φαίνεται πολύ διαφορετική από εκείνη που ξεκίνησε το 2001 και το 2008.

Κατ’ αρχάς, η επόμενη ύφεση είναι πιθανό να προέρχεται από την Κίνα και μάλιστα μπορεί ήδη να είναι σε εξέλιξη. Η Κίνα είναι μια εξαιρετικά μοχλευμένη οικονομία, δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά μια παρατεταμένη παύση στη δραστηριότητα. Οι άνθρωποι, οι επιχειρήσεις και οι δήμοι χρειάζονται κεφάλαια για να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Η έντονα δυσμενής δημογραφική κατάσταση, η μείωση της τεχνολογικής προόδου και το μεγάλο πλεόνασμα σε ακίνητα από τα επαναλαμβανόμενα προγράμματα τόνωσης – για να μην αναφέρουμε μια ολοένα πιο συγκεντρωτική διαδικασία λήψης αποφάσεων – προκάλεσαν ήδη σημαντικά βραδύτερη ανάπτυξη στην Κίνα.

Επιπλέον, σε αντίθεση με τις δύο προηγούμενες παγκόσμιες οικονομικές κρίσεις του αιώνα, ο νέος κορωνοϊός, Covid-19, υποδηλώνει σοκ προσφοράς καθώς και σοκ στη ζήτηση. Πράγματι, πρέπει να επιστρέψουμε στις κρίσεις εφοδιασμού με πετρέλαιο στα μέσα της δεκαετίας του ’70 για να βρούμε μια τόσο μεγάλη κρίση. Οντως ο φόβος της μόλυνσης θα πλήξει τη ζήτηση για τις αεροπορικές εταιρείες και τον παγκόσμιο τουρισμό και θα αυξηθούν οι προληπτικές αποταμιεύσεις. Ωστόσο, όταν δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι δεν μπορούν να πάνε να εργαστούν οι παγκόσμιες αλυσίδες αξίας υποβαθμίζονται, τα σύνορα κλείνουν και το παγκόσμιο εμπόριο συρρικνώνεται επειδή οι χώρες δεν εμπιστεύονται τις στατιστικές του άλλου για την υγεία.

Οι πιθανότητες μιας παγκόσμιας ύφεσης έχουν αυξηθεί δραματικά, πολύ περισσότερο από τις συμβατικές προβλέψεις των επενδυτών και των διεθνών οργανισμών. Οι φορείς χάραξης πολιτικής πρέπει να αναγνωρίσουν ότι εκτός από τις περικοπές των επιτοκίων και τα δημοσιονομικά κίνητρα, πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί το τεράστιο σοκ για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Η πιο άμεση ανακούφιση θα μπορούσε να προέλθει από τις ΗΠΑ με σημαντική μείωση δασμών. Μια παγκόσμια ύφεση είναι μια περίοδος συνεργασίας, όχι απομόνωσης.

Ο Κένεθ Ρογκόφ είναι καθηγητής Οικονομικών και Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Εχει διατελέσει επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 2001 έως το 2003