Τα μάτια μας… 14 {LF}για τις μολύνσεις

Συνεχίζονται σε καθημερινή βάση οι αποκαλύψεις σχετικά με τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και τον τρόπο που… επιτίθεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Πρόσφατα κινέζοι οφθαλμίατροι προειδοποίησαν, έπειτα από σχετικές παρατηρήσεις, ότι ο νέος ιός δεν μεταδίδεται μόνο με την εισπνοή μολυσμένων σταγονιδίων ή από τα μολυσμένα χέρια, αλλά και με την επαφή μολυσμένων σταγονιδίων με τα μάτια.

Σε επιστολή τους στην κορυφαία ιατρική επιθεώρηση «The Lancet» οι γιατροί από το First Hospital του Πανεπιστημίου Jilin αναφέρουν ότι η πιθανότητα αυτού του τρόπου μετάδοσης έχει αγνοηθεί στην παρούσα επιδημία, προειδοποιώντας ότι η περίθαλψη των ασθενών χωρίς προστατευτικά των ματιών εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία όσων έρχονται σε στενή επαφή μαζί τους.

Περιστατικό. Οπως εξηγούν στην επιστολή τους, το πιο τρανταχτό παράδειγμα για την ορθότητα όσων λένε είναι η περίπτωση του Dr Guangfa Wang, μέλους της Κινεζικής Εθνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την πνευμονία. Ο ίδιος ο Dr Wang, ο οποίος είναι καθηγητής και επικεφαλής του Τμήματος Αναπνευστικής Ιατρικής στο First Hospital του Πανεπιστημίου του Πεκίνου, ανακοίνωσε στις 22 Ιανουαρίου ότι μολύνθηκε με τον ιό SARS-CoV-2 στη διάρκεια επιθεώρησης που έκανε στην πόλη Ουχάν, που είναι το επίκεντρο της επιδημίας.

Κατά την παραμονή του στην πόλη ο Dr Wang φορούσε διαρκώς μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας (respirator) με φίλτρο σωματιδίων που κατακρατεί πάνω από το 95% των σωματιδίων διαμέτρου κάτω από 5 μικροχιλιοστά (μm). Ωστόσο, εκτός από τη μάσκα αυτή, που είναι γνωστή ως μάσκα Ν95, δεν φορούσε ειδικά γυαλιά για να προστατεύσει και τα μάτια του.

Αρκετές ημέρες μετά την επιστροφή του από το Ουχάν και προτού αρχίσει η πνευμονία, ο Dr Wang παρουσίασε ερυθρότητα στα μάτια του, την οποία αρχικά δεν αξιολόγησε. Οταν όμως νόσησε με πνευμονία και οι εξετάσεις του έδειξαν ότι έχει μολυνθεί από τον νέο κορωνοϊό, συνειδητοποίησε ότι η μόνη πιθανή επαφή που μπορούσε να έχει μαζί του ήταν μέσω των ματιών του.

Η περίπτωσή του δεν είναι η μοναδική που έχει αναφερθεί στην Κίνα. Γι’ αυτόν τον λόγο, ανάλογη προειδοποίηση έχει απευθύνει και η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ΑΑΟ), η οποία ενημέρωσε σχετικώς τα μέλη της, δεδομένου ότι στις ΗΠΑ υπάρχουν ήδη κρούσματα του ιού.

Οπως εξηγεί η ΑΑΟ σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα, «προσωπικές μαρτυρίες ασθενών υποδηλώνουν ότι ο νέος κορωνοϊός μπορεί να προκαλέσει επιπεφυκίτιδα και πιθανώς μεταδίδεται όταν μικροσταγονίδια έρχονται σε επαφή με τον επιπεφυκότα. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ασθενείς που απευθύνονται στους οφθαλμιάτρους με επιπεφυκίτιδα και συμπτώματα του αναπνευστικού και οι οποίοι αναφέρουν πρόσφατα διεθνή ταξίδια, ιδιαίτερα αν επισκέφτηκαν την Κίνα, ή των οποίων συγγενείς έχουν επιστρέψει προσφάτως από την Κίνα, μπορεί να είναι μολυσμένοι με τον ιό SARS-CoV-2».

Υπό τα δεδομένα αυτά, η Ακαδημία συνιστά στους οφθαλμιάτρους να εξετάζουν και να φροντίζουν τους ασθενείς αυτούς φορώντας ειδικά προστατευτικά στη μύτη, στο στόμα και στα μάτια τους. Τη σύσταση αυτή προφανώς πρέπει να ακολουθούν όλοι όσοι φροντίζουν ασθενείς που ενδέχεται να είναι μολυσμένοι με τον νέο ιό ή έχουν ήδη διαγνωστεί με αυτόν.

Μετάδοση. Πώς μπορεί όμως ο κορωνοϊός να μεταδοθεί χωρίς βήχα και φτάρνισμα; «Κατά την αναπνοή απελευθερώνονται στον αέρα μικροσταγονίδια, που προέρχονται βαθιά μέσα από τους πνεύμονες. Τα μικροσταγονίδια αυτά μπορεί εύκολα να μεταφέρουν παθογόνους μικροοργανισμούς στο επιθήλιο του επιπεφυκότα» απαντά ο χειρουργός-οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Από εκεί, η είσοδος των παθογόνων στον οργανισμό είναι θέμα χρόνου. Ιδιαίτερα οι ιοί που προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις, μεταδίδονται εύκολα μέσω των ματιών, ακόμη κι αν απλώς τα αγγίξουμε με μολυσμένα χέρια. Γι’ αυτό και πάγια σύσταση των υγειονομικών Αρχών είναι να αποφεύγουμε την επαφή των χεριών με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα σε περιόδους έξαρσης της γρίπης και του κοινού κρυολογήματος (ιώσεων). Ακόμα και ο κορωνοϊός SARS που προκάλεσε επιδημία σε αρκετές χώρες το 2003, μεταδίδεται εύκολα με την άμεση ή έμμεση επαφή με τους βλεννογόνους των ματιών, του στόματος ή/και της μύτης».

Σύμφωνα με τους κινέζους επιστήμονες και την ΑΑΟ, εφόσον από τους εκτεθειμένους βλεννογόνους του προσώπου και τα απροστάτευτα μάτια αυξάνεται ο κίνδυνος μετάδοσης του κορωνοϊού SARS, το πιθανότερο είναι πως και η έκθεσή τους στον ιό SARS-CoV-2 μπορεί να οδηγήσει σε οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού.

Επιπεφυκίτιδα. Εν τω μεταξύ και όπως αποδεικνύεται στην πράξη, δεν χρειάζεται να έρθει κανείς σε επαφή με ασθενή για να μολυνθεί. Ολοένα περισσότερα περιστατικά (όπως η περίπτωση του Βρετανού που μόλυνε άλλους 10 ανθρώπους) δείχνουν ότι ο νέος κορωνοϊός μπορεί να μεταδίδεται και από ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν εκδηλώσει συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού.

Σημειώνεται ότι ο επιπεφυκώς είναι ο λευκός χιτώνας του ματιού. Η επιπεφυκίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή σε αυτόν, εκδηλώνεται κατ’ αρχάς με κοκκίνισμα των ματιών. Ανάλογα με την αιτία της (ιός, βακτήριο ή αλλεργία) μπορεί να υπάρξουν και πρόσθετα συμπτώματα, όπως αίσθημα καύσου (κάψιμο), τσούξιμο, αίσθηση ξένου σώματος μέσα στο μάτι, πυώδη εκκρίματα, αυξημένη παραγωγή δακρύων (δακρύρροια), κνησμός (φαγούρα), οίδημα (πρήξιμο) των βλεφάρων, παροδικό θόλωμα της όρασης («καθαρίζει» όταν ανοιγοκλείνουμε τα μάτια) ή, μερικές φορές, πόνος.

Σημειώνεται ότι ο Dr Wang ήταν ο πέμπτος ασθενής στο Πεκίνο που ανάρρωσε και πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο.