Πάρτε γρήγορα τολμηρά μέτρα

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να κινηθεί γρήγορα τώρα που το οικονομικό περιβάλλον είναι ευνοϊκό προκειμένου να προχωρήσει με τολμηρές κινήσεις και να μεταμορφώσει την ελληνική οικονομία, τονίζει ο επικεφαλής Ευρώπης της Eurasia Group Μουτζτάμπα Ραχμάν. Σχετικά με τις συνέπειες από την επιδημία του κορωνοϊού, ο γνωστός οικονομολόγος, ο οποίος μίλησε στα «ΝΕΑ» ενόψει της συμμετοχής του στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, θεωρεί ότι οι οικονομικές επιπτώσεις δεν θα είναι δραματικές, εφόσον συγκρατηθεί γρήγορα ο ιός.

Ποιες είναι οι οικονομικές επιπτώσεις από τον κορωνοϊό και τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστούν;

Η επιδημία του κορωνοϊού βλάπτει ήδη την παγκόσμια οικονομία. Η Ασία πλήττεται ιδιαιτέρως και οι κυβερνήσεις τής πιο πολυπληθούς ηπείρου προετοιμάζονται για τις οικονομικές επιπτώσεις. Η Ιαπωνία προειδοποιεί για πτώση της ανάπτυξης, η Σιγκαπούρη μπορεί να υποστεί ύφεση και η Μαλαισία θα ανακοινώσει πακέτο κινήτρων. Η Κίνα, φυσικά, πλήττεται ιδιαίτερα σοβαρά και ήδη αναμένεται ότι η οικονομία της θα καταγράψει τον πιο αργό ρυθμό από τη χρηματοπιστωτική κρίση, σύμφωνα με αρκετούς οικονομολόγους. Η Κίνα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και ηγετική εμπορική δύναμη, οπότε προφανώς μια σοβαρή πτώση θα επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία. Οι επιπτώσεις της επιδημίας και των αναταραχών στην οικονομική ανάπτυξη είναι ήδη εμφανείς και στην Ευρώπη. Η οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας σταμάτησε το τελευταίο τρίμηνο του 2019 και οι πιθανότητες να επανέλθει είναι μικρές λόγω της επιδημίας. Η Fiat Chrysler σταμάτησε την παραγωγή στο εργοστάσιό της στη Σερβία λόγω έλλειψης εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στην Κίνα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν θα είναι δραματικά εάν ο ιός περιοριστεί γρήγορα.

Πώς θα επηρεαστούν χώρες όπως η Ελλάδα, που έχουν σημαντικές κινεζικές επενδύσεις;

Οι εμβληματικές κινεζικές επενδύσεις στην Ευρώπη, όπως στο λιμάνι του Πειραιά, που έχουν ήδη υλοποιηθεί, δεν θα επηρεαστούν ιδιαίτερα από την επιδημία του κορωνοϊού. Η πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος» (δίκτυο υποδομών που ακολουθεί την πορεία του Δρόμου του Μεταξιού) παραμένει ίσως η κορυφαία προτεραιότητα της οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής της κινεζικής κυβέρνησης. Ωστόσο, αν δεν συγκρατηθεί ο ιός σχετικά γρήγορα και η οικονομία της Κίνας υποστεί μεγάλο πλήγμα, οι ξένες επενδύσεις ενδέχεται επίσης να επιβραδυνθούν.

Θα μπορούσε ο κορωνοϊός να επηρεάσει αρνητικά την προσπάθεια τόνωσης της ελληνικής οικονομίας;

Η Ελλάδα είναι εκτός κρίσης, αλλά παραμένει η πιο εύθραυστη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εάν η επίπτωση της επιδημίας του κορωνοϊού γίνει αισθητή σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, η οικονομία της Ελλάδας θα επηρεαστεί επίσης. Αλλά είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί πόση επίδραση θα έχει στην Ευρώπη. Ενας τομέας στην Ελλάδα που μπορεί να επηρεαστεί είναι ο τουρισμός, καθώς υπήρξε προσπάθεια να προσελκυστούν περισσότεροι κινέζοι τουρίστες στη χώρα. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και αν σημειωθεί επιβράδυνση στις αφίξεις από την Κίνα, ο αντίκτυπος δεν θα είναι ιδιαίτερα μεγάλος, δεδομένου ότι Γερμανοί, Βρετανοί και Γάλλοι είναι αυτοί που οδηγούν τον ελληνικό τουρισμό σε ανοδική πορεία.

Το κόστος δανεισμού της Ελλάδας έχει μειωθεί σημαντικά. Αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι η χώρα πηγαίνει καλύτερα ή πρόκειται για εύθραυστη κατάσταση;

Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν πράγματι μια εντυπωσιακή πορεία και έφθασαν πρόσφατα σε χαμηλά επίπεδα – ορόσημο. Η αλλαγή στην κυβέρνηση, η οποία εξελέγη βάσει ισχυρής ατζέντας, φιλικής προς τις επιχειρήσεις, οδήγησε σε σημαντική βελτίωση του οικονομικού κλίματος και των δημοσιονομικών δεδομένων. Οι ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο στο να γίνουν τα ελληνικά ομόλογα ένα σημαντικό καταφύγιο για τους επενδυτές. Αυτό είναι ένα ισχυρό μήνυμα προς την ελληνική κυβέρνηση ότι υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον για να προχωρήσει με τολμηρές κινήσεις και να μεταμορφώσει την ελληνική οικονομία, επειδή οι χρονικές συγκυρίες παίζουν ουσιαστικό ρόλο και πρόκειται για μια εύθραυστη κατάσταση που θα μπορούσε εύκολα να ολισθήσει επηρεαζόμενη από άλλες χώρες της ευρωζώνης. Πρέπει επίσης γρήγορα να ληφθούν μέτρα όσον αφορά τις ελληνικές τράπεζες. Η ρευστότητα και η πρόσβαση στις αγορές μπορεί να έχουν βελτιωθεί, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες, έχοντας τον μεγαλύτερο όγκο μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρώπη και διότι εξακολουθούν να κινούνται με αργούς ρυθμούς σε αυτό το μέτωπο.

Θα μπορέσει η Ελλάδα να «πείσει» για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων;

Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας λέει ότι θα μπορέσει να πείσει τους ευρωπαίους ομολόγους του να χαλαρώσουν τους στόχους για τα πλεονάσματα, επιδεικνύοντας αποφασιστικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις και 4% ανάπτυξη. Ωστόσο, η Γερμανία και άλλες χώρες της ευρωζώνης έχουν μέχρι στιγμής δείξει απροθυμία να ελαφρύνουν τους όρους της συμφωνίας και απορρίπτουν τα επιχειρήματα για χαμηλότερους στόχους. Ολα εξαρτώνται από το πού θα βρίσκεται πολιτικά η Ευρώπη όταν θα γίνει η συζήτηση το φθινόπωρο και επίσης από το μέγεθος της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας που θα έχει επιδείξει η κυβέρνηση Μητσοτάκη μέχρι τότε. Η ελληνική κυβέρνηση πρότεινε επίσης μια σειρά από τρόπους για τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου, όπως ο μηχανισμός εξομάλυνσης ή η αλλαγή χρήσης των ANFAs και SMPs. Ορισμένες από αυτές τις προτάσεις είναι ευκολότερο να υιοθετηθούν από τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Είναι έτοιμη η Ελλάδα να προσελκύσει επενδύσεις;

Η Ελλάδα πρέπει επειγόντως να προσελκύσει ξένες επενδύσεις, προκειμένου να επιτύχει μια σημαντική και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Παρά τα τρία προγράμματα διάσωσης και τις αναρίθμητες μεταρρυθμίσεις, η ελληνική γραφειοκρατία εξακολουθεί να υφίσταται και η χώρα συνεχίζει να παρουσιάζει σημαντική υστέρηση σε δείκτες όπως ο χρόνος που απαιτείται για τις δικαστικές αποφάσεις, τις διαδικασίες καταχώρισης ακινήτων ή την εκτέλεση συμβάσεων. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να κινηθεί γρήγορα τώρα που το οικονομικό περιβάλλον είναι τόσο ευνοϊκό και να κάνει τελικά την οικονομία πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις. Η πρόσφατη νομοθεσία που στοχεύει να καταστήσει το κράτος μικρότερο και πιο αποτελεσματικό είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιπλέον, η επενδυτική κοινότητα χρειάζεται ένα ισχυρό μήνυμα ότι πράγματι η κατάσταση αλλάζει στην Ελλάδα. Η έναρξη του εμβληματικού έργου στο Ελληνικό θα ήταν μια εξαιρετική αρχή για αυτό.