Αλφρέδος και ξερό ψωμί!

Τώρα που είναι επίκαιρα τα σχετικά με την Προεδρία της Δημοκρατίας, και γενικότερα τον αρχηγό του κράτους ή/και ρυθμιστή του πολιτεύματος, θυμήθηκα ένα σχεδόν άγνωστο γεγονός από την ιστορία της νεότερης Ελλάδας.

Στα τέλη του 1862, όταν ο Οθωνας είχε μόλις καθαιρεθεί και η χώρα αναζητούσε λύση για το πολιτειακό της μέλλον, οργανώθηκε από την προσωρινή κυβέρνηση, με παρότρυνση των Αγγλων, δημοψήφισμα, στο οποίο ο ελληνικός λαός καλούνταν να δηλώσει ποιον προτιμούσε για επόμενο βασιλιά ή κυβερνήτη του. Ως προς τους όρους διεξαγωγής του δημοψηφίσματος, ας μην το συζητάμε καλύτερα. Δεν υπήρχαν καν ψηφοδέλτια. Καθένας έβαζε στην κάλπη ό,τι είδους χαρτί ήθελε.

Μολαταύτα, μια ματιά στα αποτελέσματα παρουσιάζει, νομίζω, κάποιο ενδιαφέρον. Το 96% λοιπόν, δηλαδή 230.000 πολίτες από τους περίπου 245.000 που ψήφισαν, τάχθηκε υπέρ της ανάρρησης στον θρόνο της Ελλάδας του δεκαοκτάχρονου βρετανού πρίγκιπα Αλφρέδου, δευτερότοκου γιου της βασίλισσας Βικτωρίας. Ακολουθούσε σε προτιμήσεις ο ρωσικής επιρροής ορθόδοξος πρίγκιπας Λόιχτεμπεργκ, με μόλις 1% (2.400 ψήφους), διάφοροι άλλοι, απίθανοι και μη, ενώ υπήρχαν επίσης 482 ψήφοι που έγραφαν «Ζήτω οι τρεις εξουσίες» (;), 93 ψήφοι που έγραφαν «Δημοκρατία» και μόλις 1 (!) ψήφος υπέρ του Οθωνα.

Ολα αυτά, βέβαια, ανεκδοτολογικό κυρίως ενδιαφέρον παρουσιάζουν. Το αποτέλεσμα, αν και επικυρώθηκε τον Ιανουάριο του 1863 από την Εθνοσυνέλευση, δεν είχε και δεν μπορούσε να έχει κανένα… αποτέλεσμα. Με βάση τις συνθήκες και τα πρωτόκολλα ίδρυσης του ελληνικού κράτους, στον θρόνο της χώρας δεν μπορούσε να ανέβει γόνος της βασιλικής οικογένειας μιας από τις τρεις Προστάτιδες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία). Τούτου δοθέντος, ήδη την άνοιξη του 1863 οι Αγγλοι, που είχαν και τον πρώτο λόγο, είχαν πάρει την απόφασή τους: στον θρόνο της Ελλάδας θα ανέβαινε ο νεαρός πρίγκιπας Γεώργιος (Γκλύξμπουργκ) του αγγλόφιλου βασιλικού οίκου της Δανίας. Οσο για τον Αλφρέδο, τον εκλεκτό του ελληνικού λαού, αρκέστηκε να σταδιοδρομήσει στο Βασιλικό Ναυτικό της πατρίδας του και πέθανε το 1900, σε ηλικία 56 ετών.