Η πολιτική ζωή του τόπου όμηρος των κουκουλοφόρων

Ο θεσμός των προστατευόμενων μαρτύρων είναι διεθνής. Υπάρχει παγκόσμια τάση επέκτασής του για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί η τρομοκρατία και η διαφθορά. Η ΕΕ έχει εκδώσει τελευταία και σχετική οδηγία. Στην Ελλάδα έχει περιορισμένη χρήση και η εδώ πρακτική δεν θεωρείται επιτυχημένη.

Ο θεσμός αυτός εξυπηρετεί την αποκάλυψη ενόχων, αλλά ταυτόχρονα εξυπηρετεί τη συνωμοσιολογία, την αδιαφάνεια και ενδεχομένως και το συμφέρον των ίδιων των μαρτύρων.

Ο προστατευόμενος επί της ουσίας δεν διαφέρει από τον κανονικό μάρτυρα. Εχει τις ίδιες υποχρεώσεις αλλά διαφορετική «εμφάνιση». Είναι κάποιος που καταθέτει σε βάρος τρίτων φορώντας «κουκούλα» στα πραγματικά του στοιχεία και του προσφέρεται γι’ αυτό προνομιακή μεταχείριση. Φυλάσσεται από την αστυνομία, καταθέτει με συγκεκαλυμμένο τρόπο, τροποποιούνται τα στοιχεία του, αποκτά ψευδώνυμο.

Οταν καταθέτει τέτοιος μάρτυρας, δεν μπορεί κάποιος να ελέγξει επαρκώς την αξιοπιστία του, αφού είναι ανώνυμος και δεν μπορεί να αναζητηθεί η τυχόν σχέση του με τους υπόπτους ή κατηγορουμένους, αφού έτσι θα αποκαλυφθεί και θα πάψει πια να είναι προστατευόμενος.

Με τον τρόπο αυτόν φαλκιδεύεται και ελαχιστοποιείται η δυνατότητα υπεράσπισης του κατηγορουμένου, που παραδίδει την τύχη του στις καταθέσεις αδιαφανών μαρτυριών.

Η διαδικασία αυτή παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που θεσπίζει ρητά το θεμελιώδες δικαίωμα του κατηγορουμένου να εξετάσει τους μάρτυρες κατηγορίας, καθώς και τους θεμέλιους λίθους της ποινικής δίκης, την αμεσότητα και την προφορικότητα.

Στην υπόθεση Novartis κατηγορούνται δημόσια πρόσωπα – πολιτικοί. Δεν μπορεί να διακυβεύεται η πολιτική ζωή του τόπου από «κουκουλοφόρους» και αδιαφανείς διαδικασίες. Οι κατηγορίες πρέπει να είναι επώνυμες με παράλληλη ανάληψη ευθυνών των κατατεθειμένων.

Η Βουλή είναι ο ναός τηςα Δημοκρατίας που δεν δικαιούται να αποδέχεται καταθέσεις ατόμων που θέλουν να κρύψουν την ταυτότητά τους.

Και ναι μεν το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα των προστατευόμενων μαρτύρων, αλλά το πλαίσιο αυτό είναι απλού νόμου που για την εφαρμογή του πρέπει να σταθμιστεί σε σχέση με τη συνταγματική αρχή της αξίας του ανθρώπου (μητέρα όλων των δικαιωμάτων, που προβλέπεται από το άρθρο 2 του Συντάγματος) και της θεμελιώδους αρχής της υπεράσπισης του κατηγορουμένου μέσω της δυνατότητάς του να εξετάσει πραγματικά μάρτυρες με συγκεκριμένο πρόσωπο. Αρχή που προβλέπεται από το άρθρο 6 παρ. 3δ της ΕΣΔΑ και υπερισχύει του απλού νόμου.

Η δημοκρατία σε καμία περίπτωση δεν κινδυνεύει από τυχόν έλλειψη επαρκών αποδεικτικών στοιχείων για καταδίκες κατηγορουμένων. Κινδυνεύει όμως σοβαρά από την κατάλυση ή τον περιορισμό του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την ανάδειξη των «κουκουλοφόρων» σε ρυθμιστές της ενοχής ανθρώπων και της απονομής δικαιοσύνης.

Η δημοκρατία και η δικαιοσύνη δεν έχουν ανάγκη ούτε την αδιαφάνεια, ούτε το σκοτάδι, ούτε ανθρώπους που κρύβουν την ταυτότητα και το πρόσωπό τους.

Η αλήθεια, η δημοκρατία και η δικαιοσύνη έχουν και όνομα και ταυτότητα και οφείλει η πολιτεία να φροντίσει να τα διατηρήσουν σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής χωρίς καμία απολύτως έκπτωση! Οι μειώσεις και οι εποχικές εκπτώσεις δημιουργούν πλεονέκτημα στο εμπόριο και στην οικονομία αλλά καταστροφή στη δημοκρατία και στο κράτος δικαίου!

Ο Βασίλης Χειρδάρης είναι δικηγόρος