Ευρωσκεπτικισμός {LF}και Μεταρρύθμιση Προϋπολογισμού της ΕΕ

Η ιδιαιτερότητα του Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού συνίσταται στην υποχρέωση τα έσοδα και οι δαπάνες του να είναι ισοσκελισμένα ποσά, καθώς απαγορεύεται η χρηματοδότηση τυχόν ελλειμμάτων του Προϋπολογισμού με δανεισμό. Τα έσοδα του Προϋπολογισμού καθορίζονται από το ανώτατο όριο των δαπανών του, σύμφωνα με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο που υπολογίζεται στο 1,23% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ.

Τα έσοδα της ΕΕ προέρχονται από τρεις πόρους: Παραδοσιακοί Ιδιοι Πόροι, υπολογισμός κονδυλίου επί θεωρητικού ΦΠΑ της ΕΕ και πόροι που καταβάλλονται από τα Κράτη-Μέλη (Κ-Μ) με βάση το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημά τους.

Η διάρθρωση των εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ το 2018 προβλέπει το 66% των εσόδων να προέρχεται από τις εθνικές συνεισφορές με βάση το ΑΕΕ, το 13% από τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, το 11% από τον υπολογισμό του ΦΠΑ και από 10% τα λοιπά έσοδα, όπως έσοδα από ποινές σε εταιρείες που παραβιάζουν τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ, φόρους επί των αμοιβών του προσωπικού της ΕΕ και συμμετοχές τρίτων χωρών σε προγράμματα της ΕΕ.

Τον Φεβρουάριο του 2014 συγκροτήθηκε ανεξάρτητη «Ομάδα Υψηλού Επιπέδου Ιδίων Πόρων», υπό την προεδρία του Μάριο Μόντι. Οι προτάσεις της Ομάδας Μόντι, όπως επικράτησε να αποκαλείται, αποσκοπούσαν στη μεταρρύθμιση των εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ, με απλοποίηση των ιδίων πόρων της ΕΕ, διαφάνεια και δίκαιη κατανομή των βαρών. Σκοπός των συστάσεων της Επιτροπής Μόντι είναι η απεξάρτηση του Προϋπολογισμού της ΕΕ από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Στην κατάρτιση του Προϋπολογισμού της ΕΕ, ακολουθείται η αρχή της αντιστάθμισης («juste retour»), αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης του ΗΒ για τις βρετανικές επιστροφές και οδήγησε σε μειώσεις των συνεισφορών Γερμανίας, Αυστρίας, Σουηδίας και Ολλανδίας.

Οι προτάσεις της Επιτροπής Μόντι επικεντρώθηκαν στην υιοθέτηση νέων εσόδων με την επιβολή εταιρικού φόρου, έσοδα από το σύστημα εμπορίας αερίων εκπομπών, και την Ενεργειακή Ενωση, λοιπούς περιβαλλοντικούς φόρους και έσοδα από ψηφιακή αγορά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην πρότασή της για το ΠΔΠ (2021-2027) προβλέπει διατήρηση ως εσόδου της ΕΕ τους τελωνειακούς δασμούς (10% των εθνικών εσόδων), διατήρηση του εσόδου με βάση το ΑΕΕ και απλοποίηση του εσόδου με βάση τον ΦΠΑ. Αυτές οι τρεις πηγές εσόδων αντιπροσωπεύουν το 87% των εσόδων της ΕΕ. Επιπρόσθετα εισάγονται τρεις νέοι Ιδιοι Πόροι της ΕΕ και συγκεκριμένα τα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, εταιρική φορολογία της ΕΕ και εισφορά σε μη ανακυκλούμενα πλαστικά απόβλητα

Το ΕΚ υποστήριξε τις προτάσεις της Επιτροπής για υιοθέτηση νέων Ιδίων Πόρων, προτείνοντας την επιβολή φόρου σε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, τη δημιουργία αντισταθμιστικού διασυνοριακού τέλους για καταπολέμηση στη χρήση άνθρακα, φορολόγηση ψηφιακών υπηρεσιών, έσοδα από σύστημα ETIAS και κατάργηση κάθε διορθωτικού μηχανισμού.

Ο ευρωσκεπτικισμός αξιοποιεί το επιχείρημα επιβάρυνσης των φορολογουμένων των πλούσιων κρατών υπέρ των αδύνατων χωρών μέσω του ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού. Η ΕΕ μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να δώσει πειστικές απαντήσεις στους ευρωπαίους πολίτες. Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα πρέπει να στηρίξει τις προτάσεις του ΕΚ και της Επιτροπής Μόντι για τον Προϋπολογισμό και όχι να προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με αντίληψη επαίτη κονδυλίων της ΕΕ.

Ο Γιάννης Μπράχος είναι οικονομολόγος (PhD, Msc), πρώην γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών, συνεργάτης του αντιπροέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Δημήτρη Παπαδημούλη