Η περιορισμένη ευθύνη προκαλεί ανυπολόγιστη ζημιά

Με βάση όσα ισχύουν σήμερα, οι αγορές δεν μπορούν να αποτιμήσουν επαρκώς τον κίνδυνο επειδή οι συμμετέχοντες στην αγορά προστατεύονται από τις ζημιές που επιφέρουν οι επιχειρήσεις σε άλλους. Αυτό ονομάζεται «περιορισμένη ευθύνη», αλλά όταν πρόκειται για τον κίνδυνο που θα πρέπει να βαρύνει τους μετόχους θα ήταν ακριβέστερο να ονομάσουμε την κατάσταση ως «μηδενική ευθύνη». Σύμφωνα με τα ισχύοντα, οι μέτοχοι προστατεύονται από κάθε ευθύνη όταν οι εταιρείες των οποίων τις μετοχές έχουν βλάπτουν τους καταναλωτές, τους εργαζομένους και το περιβάλλον. Οι μέτοχοι μπορούν να χάσουν χρήματα από το χαρτοφυλάκιό τους, αλλά αποκομίζουν κέρδη όταν (ή ακόμη κι επειδή) οι εταιρείες έχουν προκαλέσει μεγάλες ζημιές από τη μόλυνση των ωκεανών και υδροφόρων οριζόντων με το να κρύβουν τις βλαπτικές συνέπειες προϊόντων που πωλούν ή εκλύοντας εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Η ίδια η εταιρεία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ευθύνες για τέτοιες πράξεις, ίσως ακόμη και την πτώχευση, αλλά οι μέτοχοι μπορούν να αποχωρήσουν από μια τέτοια κατάσταση με τα κέρδη στο χέρι.

Είναι γεγονός ότι οι κανονισμοί περί ευθύνης δεν μπορούν να τροποποιηθούν μέσα σε ένα βράδυ. Αλλά οι αλλαγές θα μπορούσαν να γίνουν σταδιακά ύστερα από μια μεταβατική περίοδο που θα δίνει σε όλους επαρκή χρόνο να προετοιμαστούν.

Δεν απαιτείται κάποια νέα πολυμερής συνθήκη ή περίπλοκες προσπάθειες εναρμόνισης. Εάν μόνο μια χούφτα χώρες υιοθετούσαν ανάλογες προβλέψεις, οι αγορές θα αντιδρούσαν αναλόγως. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι μέτοχοι θα προσπαθούσαν να αποφύγουν την ευθύνη μεταφέροντας τα περιουσιακά τους στοιχεία σε επικράτειες που θα τους προστατεύουν, όπως είναι οι φορολογικοί παράδεισοι, ή ζητώντας μέσω λόμπι από κυβερνήσεις να τους προστατεύσουν. Οσο μεγαλύτερος όμως είναι ο αριθμός των χωρών που υιοθετούν πιο αυστηρά καταστατικά για τις ευθύνες μετόχων, τόσο λιγότερο επιτυχημένες θα είναι αυτές οι τακτικές. Τελικά, προβλέψεις που επιτρέπουν σε επενδυτές άδεια να βλάπτουν το ευρύτερο καλό δεν είναι μόνο αναποτελεσματικές. Είναι μια απειλή τόσο για τις αγορές όσο και για το φυσικό περιβάλλον από το οποίο εξαρτάμε όλοι την επιβίωσή μας.