Από την ένταση στο Αιγαίο, στο ραντεβού στις Βρυξέλλες

Σε νέο προκλητικό μπαράζ υπερπτήσεων σε ελληνικά νησιά προχώρησαν και πάλι χθες τουρκικά αεροσκάφη. Μαχητικά F-16 πέταξαν 9 φορές πάνω από τις Οινούσσες, τους Λειψούς και την Παναγιά παραβιάζοντας συνολικά 43 φορές τον εθνικό εναέριο χώρο. Οι υπερπτήσεις από την αρχή του χρόνου έχουν φτάσει συνολικά τις 73, όταν πέρυσι το αντίστοιχο διάστημα ήταν μόλις… 7 και όλη τη χρονιά 124.

Στη σκιά αυτής της επιθετικής συμπεριφοράς που ακολουθεί συστηματικά η Τουρκία στο Αιγαίο, ο υπουργός Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος συναντάται σήμερα το απόγευμα με τον τούρκο ομόλογό του Χουλουσί Ακάρ στις Βρυξέλλες στη Σύνοδο των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ. Οι δύο υπουργοί είχαν συμφωνήσει να έχουν ένα μικρής διάρκειας τετ α τετ στο περιθώριο της Συνόδου, μετά από την τηλεφωνική επικοινωνία τους την περασμένη εβδομάδα.

ΤΑ ΑΓΚΑΘΙΑ. Οπωσδήποτε η νέα συνάντηση Παναγιωτόπουλου – Ακάρ – η πρώτη ήταν και πάλι σε Σύνοδο υπουργών του ΝΑΤΟ στα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου – αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον καθώς έχουν μεσολαβήσει σημαντικά γεγονότα κλιμάκωσης της τουρκικής προκλητικότητας. Το πρώτο είναι η υπογραφή του τουρκολιβυκού συμφώνου. Το δεύτερο είναι η επιμονή της Αγκυρας στους ισχυρισμούς για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο και για νησιά που η κυριαρχία τους δεν είναι προσδιορισμένη. Και το τρίτο η έξαρση των παραβιάσεων και υπερπτήσεων τουρκικών μαχητικών σε ελληνικά νησιά τους τελευταίους μήνες. Θεωρείται βέβαιο ότι ο έλληνας υπουργός θα αναφερθεί σε αυτά τα ζητήματα και θα ζητήσει εκ νέου από τον Ακάρ να χαμηλώσουν οι τόνοι. Παναγιωτόπουλος και Ακάρ είχαν συμφωνήσει να συζητήσουν στις Βρυξέλλες και εν όψει του νέου γύρου επαφών που θα έχουν οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών στην Αθήνα στις 17-21 Φεβρουαρίου στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Αποψη της Αθήνας πάντως είναι, και αυτό προεξοφλείται ότι θα το επαναλάβει και ο έλληνας υπουργός στον τούρκο ομόλογό του, πως η διαδικασία του διαλόγου για τα ΜΟΕ δεν μπορεί να οδηγήσει σε εξεύρεση λύσης όσο υπάρχουν εντάσεις και όσο η Τουρκία επιδεικνύει παραβατική συμπεριφορά απέναντι στην Ελλάδα.

Πάντως, στο Μαξίμου και στο ελληνικό «Πεντάγωνο» θεωρούν ότι είναι χρήσιμο οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία να παραμένουν ανοιχτοί ακόμα και σε περιόδους κρίσεως και εντάσεως. Ακόμα κι αν αυτές οι συναντήσεις σε επίπεδο υπουργών δεν είναι μεγάλης διάρκειας και δεν έχουν συγκεκριμένη ατζέντα, εκτιμάται ότι μπορεί να βοηθήσουν την ελληνική πλευρά να ερμηνεύσει και να αξιολογήσει τις προθέσεις και τις διαθέσεις της Αγκυρας.

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ. Οι σχέσεις του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία και την Ουκρανία αλλά και ο ρόλος του στα Δυτικά Βαλκάνια θα βρεθούν στην ατζέντα των συζητήσεων της Συνόδου. Το ενδιαφέρον της Ελλάδας όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, εστιάζεται και στη στάση που θα κρατήσουν χώρες που θεωρούνται «κλειδιά». Για παράδειγμα, η ελληνική πλευρά αναμένει αν η Γαλλία θα ξαναθέσει ζήτημα αλληλεγγύης των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ για όσα συμβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο και κυρίως για τη συμπεριφορά της Τουρκίας. Και βέβαια ερωτηματικά αποτελούν η στάση της Ιταλίας, η οποία, λόγω και των συμφερόντων που διατηρεί στη Λιβύη, έχει μεν καταδικάσει το τουρκολιβυκό σύμφωνο αλλά όχι τόσο απερίφραστα όσο η Γαλλία, και της Γερμανίας, εξαιτίας των στενών εμπορικών συναλλαγών της με την Τουρκία.

Μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ ο Νίκος Παναγιωτόπουλος είναι προγραμματισμένο να μεταβεί στο Μόναχο για να συμμετάσχει στη Διάσκεψη Ασφαλείας (14-16 Φεβρουαρίου). Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει σχεδιασμός ο Νίκος Παναγιωτόπουλος να συναντηθεί στο περιθώριο της Διάσκεψης με τον ισραηλινό και τον κύπριο ομόλογό του προκειμένου να έχουν μια συνολική εκτίμηση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΙ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ Ο ΔΕΝΔΙΑΣ. Στο μεταξύ, το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής συγκαλεί σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, με στόχο την ενημέρωση των κομμάτων όσον αφορά τις εξελίξεις σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Στο επίκεντρο του ΕΣΕΠ θα είναι – σύμφωνα με πληροφορίες – οι τουρκικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι εξελίξεις γύρω από το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης με στόχο την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και, κυρίως, οι ενέργειες της ελληνικής διπλωματίας με στόχο τη θωράκιση της χώρας και την εξασφάλιση μιας διεθνούς καταδίκης των μεθοδεύσεων της Αγκυρας αλλά και απόρριψης των τουρκολιβυκών μνημονίων. Επί τάπητος αναμένεται να τεθεί και το ζήτημα της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, με τη Βόρεια Μακεδονία να είναι το θέμα που απασχολεί περισσότερο από όλα την Ελλάδα.