Βρετανία {CR}Η Μεγάλη έξοδος

Αντίο, Βρετανία. Από τη 1 π.μ. (ώρα Ελλάδος) σήμερα, ο γράφων – και, μαζί του, περίπου 120.000 Ελληνες – ζει σε μία ευρωπαϊκή χώρα που βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σαράντα τρεις μήνες μετά το δημοψήφισμα του 2016 (στο οποίο οι Βρετανοί ψήφισαν, με 52%, υπέρ του να πάψουν να είναι πολίτες της ΕΕ), και αφού μεσολάβησαν τρεις αναβολές και αλλεπάλληλες απόπειρες από τους εντός και εκτός Βουλής Remainers να το αποτρέψουν, το Brexit είναι πια γεγονός. Καλώς ήρθατε στην Μπρεξιτανία.

Εννοια-τοτέμ για κάποιους, εφιάλτης για άλλους, το Brexit λειτουργεί ως τυφώνας: καρατόμησε δύο πρωθυπουργούς (τον Ντέιβιντ Κάμερον και την Τερίζα Μέι) και δύο αρχηγούς κομμάτων της αντιπολίτευσης (τον Τζέρεμι Κόρμπιν των Εργατικών και τη Τζο Σουίνσον των Φιλελεύθερων Δημοκρατών), προκάλεσε βαθύ χάσμα στην κοινωνία (μέλη οικογενειών που ψήφισαν διαφορετικά δεν μιλιούνται έως σήμερα), μεγάλη ανησυχία και ανασφάλεια (έχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά ανθρώπων που κατέφυγαν σε ψυχολόγο για να διαχειριστούν τη νέα πραγματικότητα), αύξηση των εγκλημάτων μίσους και των ξενοφοβικών επιθέσεων (και εναντίον Ελλήνων της Βρετανίας) και αναστάτωση στον επιχειρηματικό κόσμο (κάποιες εταιρείες μετακίνησαν εκτός Βρετανίας την έδρα ή μέρος του προσωπικού τους).

Και το κερασάκι στην τούρτα: το Brexit έφερε στην εξουσία έναν από τους μεγαλύτερους λαϊκιστές στην ιστορία της Βρετανίας. Μετά τον εκλογικό του θρίαμβο, τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Μπόρις Τζόνσον έχει τον απόλυτο έλεγχο του κόμματος και της κοινοβουλευτικής του ομάδας, και, ουσιαστικά, «παίζει μπάλα» μόνος του, με το Brexit Party του Νάιτζελ Φάρατζ να έχει εξουδετερωθεί, τους Brexiteers στους κόλπους των Τόρις να μη συνιστούν πια απειλή για την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση ανύπαρκτη, τουλάχιστον όσο οι Εργατικοί αναζητούν τον επόμενο ηγέτη τους.

ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΕΩΣ 31/12/20. Τι ξημερώνει για τους Βρετανούς και τους Ελληνες την επομένη της Μεγάλης Εξόδου; Η αποχώρηση από την ΕΕ ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα στη Γηραιά Αλβιώνα και τις σχέσεις της Ελλάδας με το «νησί». Στο μέλλον, όμως. Οχι τώρα. Για να παραφράσουμε τον γέροντα Παΐσιο, το Brexit έγινε, αλλά… είναι σαν να μην έγινε. Εως την 31η Δεκεμβρίου, δεν θα αλλάξει τίποτε στη σχέση Βρετανίας – Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς από σήμερα τέθηκε σε ισχύ η λεγόμενη «μεταβατική περίοδος» κατά την οποία η χώρα παραμένει ντε φάκτο μέλος της ΕΕ εφαρμόζοντας το κοινοτικό ρυθμιστικό πλαίσιο, χωρίς όμως να έχει λόγο στη λήψη αποφάσεων (γεγονός που εξοργίζει τους Brexiteers). Στο διάστημα αυτό, οι διαπραγματευτές από τις Βρυξέλλες και το Λονδίνο θα συναντώνται τακτικά και στις δύο πρωτεύουσες με στόχο να διαμορφώσουν τη μελλοντική τους σχέση σε μια σειρά από τομείς: από το εμπόριο και τις μεταφορές, έως την εκπαίδευση, την ασφάλεια και τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.

Παρά το γεγονός ότι ο Τζόνσον έχει απαγορεύσει διά νόμου την παράταση της μεταβατικής περιόδου, οι περισσότεροι αναλυτές, αλλά και η Κομισιόν, εκτιμούν ότι ο χρόνος δεν επαρκεί. Αρκετοί στοιχηματίζουν ότι ο βρετανός πρωθυπουργός θα αθετήσει τον λόγο του. Είναι, λοιπόν, πιθανό, τα πράγματα να μείνουν πάνω-κάτω τα ίδια για ένα απροσδιόριστο, για την ώρα, χρονικό διάστημα. Αυτό αναμένεται να συμβεί και στην περίπτωση που οι δύο πλευρές καταλήξουν σε μία επί της αρχής συμφωνία, παραπέμποντας στο μέλλον τη σύναψη «μίνι ντιλ» για κάθε τομέα ξεχωριστά, χωρίς να βαφτίζουν αυτή τη διαδικασία «παράταση». Θεωρητικά, πάντως, ελλοχεύει ακόμη ο κίνδυνος του no deal τον ερχόμενο Δεκέμβριο.

Το στοίχημα του Τζόνσον είναι να τεθεί σύντομα εκτός εσωτερικής ατζέντας το Brexit το οποίο έχει μολύνει την πολιτική (έως έναν βαθμό και την κοινωνική) ζωή του τόπου τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Θα το κερδίσει; Θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραγόντων: από το πόσο δύσκολες θα είναι οι διαπραγματεύσεις, από το εάν θα πληγεί ή όχι η βρετανική οικονομία, αλλά και οι τσέπες των Βρετανών, και από το εάν το Βασίλειο θα παραμείνει Ηνωμένο (η σκωτσέζα πρωθυπουργός Νίκολα Στέρτζον πιέζει ασφυκτικά για νέο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας).

n Στις σελίδες που ακολουθούν, επιχειρούμε να χαρτογραφήσουμε τη σχέση Ελλάδας – Βρετανίας στη μετά Brexit εποχή, η οποία θα κριθεί, εν πολλοίς, από το πόσο «σκληρό» ή «μαλακό» θα είναι το διαζύγιο. Με τη βοήθεια ειδικών, δίνουμε απαντήσεις σε βασικές ερωτήσεις για το τι αλλάζει και τι όχι από σήμερα. Παράλληλα, η πρέσβειρα του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα, ο πρεσβευτής της Ελλάδας στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και εκπρόσωποι της ελληνικής κοινότητας της Βρετανίας, γράφουν και μιλούν αποκλειστικά στα «ΝΕΑ».