Αυθεντικός ως το τέλος

«Είμαι ηθοποιός και παίζω και τον ρόλο του συγγραφέα», «Προσπαθώ να είμαι αυθεντικός και να μη στολίζω τον εαυτό μου με περιττά πράγματα. Ακολουθώ χωρίς συμβιβασμούς αυτό που εγώ πιστεύω ότι είναι καλό και ωραίο», «Σύγχρονο ελληνικό ύφος δεν υπάρχει»… είναι μερικές από τις φράσεις του που χαρακτήρισαν την πορεία του Γιώργου Κοτανίδη στην τέχνη. Ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας πέθανε χθες στην Αθήνα, σε ηλικία 74 ετών. Ο Κοτανίδης εξέπνευσε στο Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς» εξαιτίας επιπλοκών από περιτονίτιδα.

Πριν από μόλις δύο εβδομάδες ο Γιώργος Κοτανίδης είχε δώσει τις τελευταίες του παραστάσεις στο θεατρικό έργο «Το δείπνο», βασισμένο στο μυθιστόρημα του Χέρμαν Κοχ σε σκηνοθεσία Λίλης Μελεμέ, που παιζόταν με επιτυχία για δεύτερη χρονιά.

Γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1945 στη Θεσσαλονίκη. Τελείωσε το δημοτικό στη Δράμα και το γυμνάσιο στη Θεσσαλονίκη. Φοίτησε δύο χρόνια στην Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου μπήκε κατά λάθος, και ασχολήθηκε κυρίως με τη δημιουργία του φοιτητικού θεάτρου και της κινηματογραφικής λέσχης (ΦΟΘΚ). Με την επιβολή της δικτατορίας, άφησε το πανεπιστήμιο και κατέβηκε στην Αθήνα για να γίνει ηθοποιός. Τελείωσε τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1970 και αμέσως μετά συμμετείχε στη δημιουργία του Ελεύθερου Θεάτρου, με πρώτο έργο τους το ανέβασμα της «Οπερας του ζητιάνου» του Τζον Γκέι, σε σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη. Με αυτή την πρεμιέρα άνοιγε το 2011 το βιβλίο του «Ολοι μαζί τώρα!» (εκδόσεις Καστανιώτη). Ενας τόμος με μαρτυρίες από πρώτο χέρι, πλημμυρισμένος από έντονα συναισθήματα, αρθρωμένος στους δύο άξονες, του θεάτρου και της πολιτικής. Για τον ίδιο, το Ελεύθερο Θέατρο, που ολοκλήρωσε τον κύκλο του το 1975, ήταν ένας «ομαδικός βηματισμός προς την ουτοπία», ένα «σάλτο μορτάλε» προς το άγνωστο και τη δημιουργική ανασφάλεια, πυροδοτημένο από την επιθυμία «να αλλάξει η μοίρα του ηθοποιού σαν απλού εκτελεστή. Ηταν μια φωτιά με μεγάλες φλόγες. Ουδέποτε έκτοτε αφοσιώθηκα σε θεατρική δράση τόσο ολοκληρωτικά».

Αργότερα συνεργάστηκε με την Αννα Συνοδινού, τον Γιώργο Μιχαηλίδη, τον Αλέξη Σολομό, την Ξένια Καλογεροπούλου, τον Μιχάλη Κακογιάννη, τον Γιάννη Χουβαρδά, τον Κωνσταντίνο Αρβανιτάκη, τη Νέα Πορεία, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Από Μηχανής Θέατρο, το Θέατρο Στοά και άλλους θιάσους και σκηνοθέτες, ερμηνεύοντας ρόλους σε όλα τα θεατρικά είδη. Το 2004 ίδρυσε τον θίασο «Σαλτιμπάγκοι» και ανέβασε τα έργα «QED ή Τι απέδειξε ο κύριος Φάινμαν» του Πίτερ Παρνέλ, «Δέκατη έβδομη νύχτα» του Απόστολου Δοξιάδη, «Bal-Trap» του Ξαβιέ Ντιριγκέρ, «Low Level Panic» της Κλερ Μακ Ιντάιρ, «Μια τρελή μέρα» του Ερίκ Εμανουέλ Σμιτ, «Οι αγνοούμενοι» του Βασίλη Κατσικονούρη και σε συνεργασία με την Adam Productions το «Rock ‘n’ Roll» του Τομ Στόπαρντ, το οποίο σκηνοθέτησε. Επίσης συνεργάστηκε με την Κατερίνα Ευαγγελάτου στο «Cock» του Μάικ Μπάρτλετ, καθώς και με το Εθνικό Θέατρο.

ΣΙΝΕΜΑ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Στον κινηματογράφο έπαιξε σημαντικούς ρόλους σε ελληνικές και διεθνείς παραγωγές. Εγραψε το σενάριο της ταινίας «Πάμπτωχοι ΑΕ». Εμφανίστηκε σε κωμικούς και δραματικούς ρόλους τηλεοπτικών σειρών της κρατικής και της ιδιωτικής τηλεόρασης, σε θεατρικά έργα για την τηλεόραση, καθώς και σε διεθνείς τηλεοπτικές παραγωγές. Εγραψε και παρουσίασε στην κρατική τηλεόραση πολιτιστικά και οικολογικά τηλεπαιχνίδια. Εκανε επίσης οικολογικές και ιστορικές εκπομπές στο ραδιόφωνο.

Από νεαρή ηλικία άρχισε να δραστηριοποιείται πολιτικά και στη διάρκεια της δικτατορίας συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα με συνέπεια τη σύλληψη και τη φυλάκισή του. Την περίοδο 1980-85 δημιούργησε με τον Θ. Κακουλίδη τον εκδοτικό οίκο Ιθάκη και τύπωσε βιβλία για το θέατρο, τον κινηματογράφο και τη μουσική. Το 1995 εκδόθηκε η νουβέλα του «Περί Μαιάνδρου» και το 1999 το μυθιστόρημα «Απρόσμενα αισθήματα» από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη. Το 2004 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά του «Οι σαλτιμπάγκοι» από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΑΪΝΑΣ

«Ανθρωπος ευθύς»

Ο Γιώργος Κοτανίδης δεν ήταν απλώς ένας πολύ μεγάλος ηθοποιός, ένας καταπληκτικός άνθρωπος, ήταν ένας πρωτεργάτης ενάντια στη δικτατορία. Είναι γνωστοί οι αγώνες του, η σύλληψή του, η παραμονή του ενάμιση μήνα στα κρατητήρια, στην απομόνωση στην ΕΑΤ – ΕΣΑ. Είναι γνωστό το συγγραφικό του έργο, όπως επίσης είναι γνωστό ότι ήταν ένας άνθρωπος ευθύς, άνθρωπος που μπορούσες να τον συμπαθήσεις αμέσως μόλις τον γνώριζες και όλοι έχουν μόνο καλά λόγια να πούνε για τον Γιώργο. Είχαμε την τύχη να είμαστε μαζί στην τελευταία παράσταση, στο «Δείπνο» που παίζαμε μαζί, δυστυχώς μας άφησε εντελώς απροσδόκητα και πολύ ξαφνικά.