Η σύγκρουση των δύο ΗΠΑ{CR}

Αν διέκοπτε το πρόγραμμα του Fox News και το λογύδριο του αγαπημένου του σχολιαστή Αντριου Ναπολιτάνο, για να παρακολουθήσει την απονομή των βραβείων του Σωματείου Ηθοποιών (SAG), ο αμερικανός πρόεδρος θα έπεφτε σε λούπα. Για μια ακόμη φορά θα έβλεπε τον υπ’ αριθμόν 1 κατήγορό του να εξαπολύει επίθεση. Παραλαμβάνοντας το βραβείο για το σύνολο της προσφοράς του στον κινηματογράφο, ο Ρόμπερτ ντε Νίρο υπέδειξε τον πραγματικό Τζόκερ, που αυτήν τη φορά αλωνίζει στην Ουάσιγκτον. «Φαντάζομαι ότι κάποιοι από εσάς λένε: “Εντάξει, εντάξει, ας μη μιλήσουμε για πολιτική”. Ζούμε όμως σε τόσο σκοτεινούς καιρούς… Ως πολίτης έχω δικαίωμα να εκφράσω τη γνώμη μου, όπως οποιοσδήποτε άλλος, ηθοποιός, αθλητής, μουσικός. Και αν έχω πιο δυνατή φωνή εξαιτίας της θέσης μου, θα τη χρησιμοποιώ κάθε φορά που βλέπω να γίνεται απροκάλυπτη κατάχρηση εξουσίας. Πολιτικοί ηγέτες που στηρίζουν τα σωματεία είναι πιθανότερο να υποστηρίξουν την περίθαλψη για όλους, τους δίκαιους φόρους, κανονισμούς για την ανθρώπινη μετανάστευση, το ασφαλές περιβάλλον, τη διαφορετικότητα, το δικαίωμα αναπαραγωγής, τον λογικό έλεγχο της οπλοχρησίας, δίκαιους μισθούς και προνόμια. Τους χρωστάμε τη στήριξή μας και την ψήφο μας». Ο μεγαλύτερος σταρ που έχει αναδείξει η βιομηχανία του θεάματος τα τελευταία 40 χρόνια έδειχνε προς την κατεύθυνση των Δημοκρατικών, χρεώνοντας στον Τραμπ μια «σκοτεινή περίοδο» και «απροκάλυπτη κατάχρηση εξουσίας».

Ο ηθοποιός της «Μεθόδου» εναντίον του μεθοδικά απρόβλεπτου ηγέτη. Ενα δημοφιλές σύμβολο εναντίον του εκλεγμένου προέδρου. Η μία Αμερική εναντίον της άλλης. Αν αντιστρέφαμε την οπτική γωνία, στο πρόσωπο του Ντε Νίρο ο Τραμπ αντικρίζει την ελίτ που έχει ανάγκη να πολεμήσει (την οποία σε πρόσφατο tweet χαρακτήρισε «ρατσιστική»). Ο γιος ενός φημισμένου ζωγράφου, που μεγάλωσε στο Κουίνς και ενηλικιώθηκε στην τέχνη του Σκορσέζε, γίνεται ο ταξικός εχθρός για τον αυτοδημιούργητο επιχειρηματία και reality star. Το ίδιο και η Μέριλ Στριπ, την οποία ο αμερικανός πρόεδρος αποκάλεσε «υπερεκτιμημένη» μετά τη δική της επίθεση το 2017 στην απονομή των Χρυσών Σφαιρών. Οι ηθοποιοί εκπροσωπούν για τον Τραμπ τη «φιλελεύθερη θολούρα» που απλώνεται σαν σκιά πάνω από τη «λευκή, πατριωτική» Αμερική. Είναι οι σταρ που έχουν αποκοπεί από τις Μεσοδυτικές Πολιτείες ή τη «Ζώνη της Σκουριάς», ανταλλάσσοντας απόψεις και αριθμούς τηλεφώνων στα φωταγωγημένα πάρτι. Ως ένα σημείο την κριτική αυτή αποδέχονται και οι ίδιοι, επιβεβαιώνοντας ότι οι γενικεύσεις απαγορεύονται και στη σόου μπίζνες. Ο Κλιντ Ιστγουντ καταλαβαίνει «πού το πάει ο Τραμπ, καθώς πολλοί έχουν βαρεθεί την πολιτική ορθότητα» («Esquire»). Ο Τσάνινγκ Ντάντζι, πρόεδρος του ομίλου ABC, παραδέχθηκε ότι το δίκτυό του είχε παραμελήσει «ορισμένες από τις πραγματικές όψεις της ζωής για τους καθημερινούς Αμερικανούς». Η Νάταλι Πόρτμαν, που συμμετείχε στην καμπάνια για τη Χίλαρι Κλίντον, δήλωσε («Guardian») ότι η «φούσκα του αριστερισμού» την είχε τυφλώσει. «Αυτό είναι ίσως μέρος του προβλήματος. Δεν ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους από διαφορετικές πολιτικές κατευθύνσεις». Ο Μπρετ Ιστον Ελις δέχθηκε δεκάδες αρνητικές κριτικές για τον «Λευκό», όπου δηλώνει κουρασμένος από τον πόλεμο εναντίον του Τραμπ – «εκλέχθηκε, ξεπεράστε το» – και το «κίνημα ηθικής ανωτερότητας».

Ο Ρόμπερτ ντε Νίρο είναι η Αμερική που αγαπάει η Ευρώπη. Και ο Ντόναλντ Τραμπ η «ξεχασμένη» Αμερική των Αμερικανών. Σύμφωνα με τις πρόσφατες μετρήσεις του Ερευνητικού Κέντρου Pew, το 54% των συμπατριωτών του διάκειται θετικά στις πολιτικές του (έναντι 38%). Αντιθέτως, στα 32 ξένα κράτη που συμμετείχαν στην έρευνα ο μέσος όρος αποδοχής του Τραμπ είναι 29%. Στον κόσμο που απλώνεται πέρα από τις ΗΠΑ, το 64% είναι αρνητικό απέναντι στον αμερικανό ηγέτη. Και πουθενά αλλού δεν είναι υψηλότερη η δυσπιστία απ’ ό,τι στη Δυτική Ευρώπη: 13% είναι η δημοτικότητά του στη Γερμανία, 18% στη Σουηδία, 21% στην Ισπανία – ακριβώς οι χώρες όπου ο δείκτης εμπιστοσύνης προς τον Μπαράκ Ομπάμα κατέγραφε ρεκόρ.

Η ομιλία του Ρόμπερτ ντε Νίρο είναι το τελευταίο επεισόδιο στον πόλεμο που διεξάγεται εκτός της πολιτικής σκηνής ανάμεσα σε δύο πατρίδες. Με δεδομένο ότι ο Τραμπ απευθύνεται στο θυμικό της βαθιάς Αμερικής, στα «παραμελημένα παιδιά» της εργατικής τάξης και στους θιασώτες του άκοπου εθνολαϊκισμού, ο άλλος αγώνας δεν μπορεί παρά να παίρνει τη μορφή αυτού που στις ΗΠΑ ονομάζεται culture war. Στα πρώτα επεισόδια, ο Τραμπ χάνει. Το #MeToo έχει περάσει ήδη την ατζέντα του στην ημερήσια διάταξη και ο «Μαύρος πάνθηρας» είναι ο πλέον κερδοφόρος υπερήρωας στην ιστορία του σινεμά. Δυστυχώς, η ρεβάνς δεν θα διεξαχθεί σε κινηματογραφικά πλατό.