Οι διάφοροι μέθοδοι {LF}του πλουτισμού

Ελέχθη ότι όλοι μας είμεθα εκ φύσεως οκνηροί. Και μόνον η οικονομική αμοιβή, δηλαδή η περιουσία, είνε το κίνητρον που μας κάμνει να υπερνικώμεν την φυσικήν αποστροφήν προς την εργασίαν και ν’ αντιμετωπίζωμεν τους κινδύνους της απωλείας.

Δεν γνωρίζω αν αυτό είνε απολύτως ακριβές. Αλλ’ όσον αφορά την περιουσίαν, είνε γνωστόν ότι πολλάκις αποκτάται – τουλάχιστον ένα μέρος αυτής – χωρίς κόπον. Ο κ. Λ. αγοράζει ένα οικόπεδον αντί 1.000 δραχμών. Τώρα το έρημον εκείνο μέρος επυκνοκατοικήθη, και το οικόπεδον τιμάται 100.000 δραχμών. Η άποψις αυτή είνε μια εξ εκείνων που ενισχύουν την ιδέαν περί του αδικαιολογήτου πλουτισμού μερικών ανθρώπων.

Είνε αναμφίβολον ότι η τύχη ή η σύμπτωσις παίζει σημαντικόν μέρος εις την οικονομικήν επιτυχίαν. Αλλ’ ο ρόλος της παρανοείται πολύ. Ολοι είμεθα κατά το μάλλον ή ήττον δημιουργήματα των περιστάσεων. Εκ δύο εξ ίσου ικανών μεταλλειολόγων ο μεν ένας ανακαλύπτει πλούσιον χρυσωρυχείον, ο δε άλλος ορυχείον ασήμαντου μεταλλεύματος. Εκ των δύο τούτων εξ ίσου καλών επιστημόνων ο μεν εισέρχεται εις τον κύκλον των εργασιών επί κορυφής, ο δε εις το βάθος.

Αλλά δεν πρέπει ν’ αποδίδεται υπερβολική σημασία εις την τύχην. Ο Αδάμ Σμιθ παρετήρησεν ότι η κοινοτάτη μορφή της προλήψεως είνε η πίστις εις την καλήν μας τύχην. «Η πιθανότης του κέρδους υπερεκτιμάται κατά το μάλλον ή ήττον, ενώ η πιθανότης της απώλειας υποτιμάται». Η αλήθεια είνε ότι η τύχη, κατά την μακράν πορείαν της, δεν εκλέγει και πολύ τα πρόσωπα, η καλοτυχία κτυπά εις πολλάς θύρας, αλλά συνήθως λείπουν οι ένοικοι.

Ο Εμερσον είπεν ότι η τύχη είνε δεύτερον όνομα της επιμονής εις τον σκοπόν μας. Ή θα ημπορούσε να προσθέση, ότι είνε άλλο όνομα της καλής κρίσεως, της προσοχής και της ταχείας δράσεως.

Οι επιτυγχάνοντες εις τας υποθέσεις των άνθρωποι, οι οποίοι λέγουν ότι υπήρξαν πάντοτε τυχεροί, ήσαν προετοιμασμένοι προς συνάντησιν της τύχης. Κάποιος εξ αυτών έλεγεν ότι είχεν ως κανόνα να κάμνη δουλειές μόνον με τυχερούς ανθρώπους, δηλαδή ήθελε να ειπή ότι συνειργάζετο μόνον με ανθρώπους έχοντας αποκτήσει την έξιν της επιτυχίας.

Ο Ουέλς εχαρακτήρισε την απόκτησιν του πλούτου ως τρόπον του προβλέπειν κάτι το οποίον θα χρειασθή και εφαρμογήν του καταλλήλου χειρισμού. Αι μεγάλαι οικονομικαί αμοιβαί δικαιολογούνται τάχα, όταν βλέπωμεν τόσους εφευρέτας, επιστήμονας και καλλιτέχνας – διά να μη αναφέρωμεν τους ποιητάς και τους φιλοσόφους – να πληρώνωνται ανεπαρκώς εν συγκρίσει με τον έμπορον και τον βιομήχανον; Εν τούτοις ο επιστήμων είνε συνήθως ο αόρατος συντελεστής των βιομηχανικών προόδων, από τας οποίας οι έμποροι και οι βιομήχανοι σωρεύουν περιουσίας.

H H H

Μήπως αι μεγάλαι οικονομικαί αμοιβαί πρέπει να εξηγηθούν διά της εφαρμογής υπόπτων μέσων; Ασφαλώς η πανουργία και η απάτη δεν είνε νέαι. Υφίσταντο εν πλήρει ακμή πολύ προ της βιομηχανοκρατίας και της κεφαλαιοκρατίας. Και ουδείς εχεφρονών δύναται να υποθέση ότι οι επιτυγχάνοντες οφείλουν τας περιουσίας των εις αυτάς μόνον τας ιδιότητας.

Είνε αναμφισβήτητον ότι τα δεδουλευμένα και τα ακέρδητα εισοδήματα, τα θεμιτά και τα αθέμιτα κέρδη, ευρίσκονται στενώς συνυφασμένα εις πολλάς περιουσίας, μεγάλας είτε μικράς. Αλλά διά ποικίλους λόγους είνε αδύνατον να ξεχωρίσωμεν αυστηρώς τας διαφόρους μεθόδους του πλουτισμού. Υπάρχουν προσωπικοί παράγοντες και απρόσωποι ή κοινωνικοί παράγοντες. Ελάχιστοι άνθρωποι είνε εξ ολοκλήρου αυτοδημιούργητοι.

Η επιτυχία δεν οφείλεται πάντοτε εξ ολοκλήρου εις τας προσπάθειας του ατόμου μόνον. Πλήθος παραγόντων τον βοηθούν.