Παγκόσμιος συναγερμός για τον κοροναϊό

Ενας νέος ιός, ο κοροναϊός, με το κωδικό όνομα 2019-nCoV, προβληματίζει έντονα την επιστημονική κοινότητα το τελευταίο διάστημα, καθώς δυνητικά θα μπορούσε να αποτελέσει παγκόσμια απειλή. H πόλη Γουχάν στην Κίνα (με πληθυσμό 11 εκατομμύρια) έχει μπει από χθες σε καραντίνα, με απαγόρευση εξόδου και χειρόφρενο στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Στο πλαίσιο αυτό και αντλώντας δεδομένα από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Ευρώπης και των ΗΠΑ αλλά και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το ένθετο «Υγεία» δίνει απαντήσεις σε ορισμένα βασικά ερωτήματα για την ενδημική έξαρση.

Τι είναι οι κοροναϊοί;

Οι κοροναϊοί έχουν πάρει το όνομά τους από τιςακίδες από γλυκοπρωτεΐνες που σαν κορόνα περιβάλλουν την επιφάνεια του ιού καιχρησιμεύουν για την προσκόλλησή του στους ιστούς και την είσοδό του μέσα στακύτταρα. Είναι κοινοί σε πολλά είδη ζώων, συμπεριλαμβανομένων των καμηλών και των νυχτερίδων. Σπάνια αυτοί οι ιοί μεταλλάσσονται, ώστε να μολύνουν και ανθρώπους και να εξαπλωθούν στην κοινότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο SARS-CoV και ο MERS-CoV.

Ποιοι από αυτούς μολύνουν τους ανθρώπους;

Οι πιο κοινοί, σύμφωνα με το CDC, είναι οι εξής τέσσερις: 229E (alpha coronavirus), NL63 (alpha coronavirus), OC43 (beta coronavirus), HKU1 (beta coronavirus). Επιπλέον, το 2002 εντοπίστηκε στην Κίνα ο SARS (Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο). Εως και τα τέλη του 2003 μόλυνε τουλάχιστον 8.098 ανθρώπους παγκοσμίως και ενοχοποιήθηκε για 774 θανάτους. Το 2012 ένας άλλος ιός, που ονομάστηκε MERS (Αναπνευστικό Σύνδρομο της Μέσης Ανατολής), εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Σαουδική Αραβία. Εκτοτε, η πορεία του παρακολουθείται στενά από τις υγειονομικές Αρχές, καθώς εξαιτίας του έχουν χάσει τη ζωή τους 858 άνθρωποι.

Τι γνωρίζουμε για τον νέο ιό;

Στις 9 Ιανουαρίου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) γνωστοποίησε ότι εντόπισε έναν νέο κοροναϊό στην Κίνα. Εκτοτε, καταγράφεται έξαρση εκδήλωσης πνευμονίας κυρίως στην πόλη Γουχάν.

Από πού προήλθε;

Οι τοπικές υγειονομικές Αρχές σήμαναν συναγερμό όταν εκδηλώθηκε μια μυστηριώδης ασθένεια στην πόλη Γουχάν, που σε μικρό διάστημα «χτύπησε» 59 ανθρώπους. Οι επιστήμονες έπειτα από σχετική έρευνα ανακοίνωσαν ότι ο ένοχος είναι ένας νέος κοροναϊός. Και καθώς όλα τα περιστατικά συνδέονταν με την κεντρική αγορά South China Seafood Wholesale Market – όπου, σημειωτέον, εκτός από θαλασσινά πωλούνται κοτόπουλα, νυχτερίδες, μαρμότες και άλλα άγρια ζώα – οι υγειονομικές Αρχές την έκλεισαν την 1η Ιανουαρίου για απολύμανση. Παρ’ όλα αυτά, η πηγή της νόσου δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Αντιθέτως, σε ό,τι αφορά τον ιό SARS, οι επιστήμονες έχουν καταλήξει ότι μεταδόθηκε από ένα είδος γάτας και ο MERS από τις καμήλες.

Ποια είναι τα συμπτώματα που προκαλεί ο νέος ιός 2019-nCoV;

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή, αλλοιώσεις στους πνεύμονες και βήχα. Στις σοβαρές περιπτώσεις εκδηλώνονται πνευμονία, σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο, νεφρική ανεπάρκεια, με αποτέλεσμα ορισμένοι ασθενείς να χάνουν τη μάχη για τη ζωή τους.

Η περίοδος επώασης – δηλαδή η περίοδος που μεσολαβεί από τη μόλυνση έως και την εκδήλωση των συμπτωμάτων – εκτιμάται ότι είναι περίπου δύο εβδομάδες.

Υπάρχουν ευάλωτες ομάδες;

Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη σε θέση να δώσουν τόσο αναλυτικές απαντήσεις, όπως αυτή που αφορά τους ανθρώπους που κινδυνεύουν περισσότερο να προσβληθούν από τον ιό 2019-nCoV.

Πάντως και σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, όσοι έχασαν τη ζωή τους έπασχαν και από άλλα νοσήματα.

Γιατί αρχικά οι επιστήμονες πίστευαν ότι δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο;

Αρχικά δεν τεκμηριωνόταν η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς μεταξύ άλλων δεν είχαν εντοπιστεί κρούσματα στο υγειονομικό προσωπικό που κλήθηκε να διαχειριστεί ασθενείς.

Οι αρχικές παρατηρήσεις των επιστημόνων εντούτοις ανατράπηκαν, όμως, όπως σημειώνουν, η μετάδοσή του δεν είναι ιδιαίτερα εύκολη.

Πόσο επικίνδυνος είναι;

Η επιστημονική κοινότητα ανά τον κόσμο βρίσκεται σε επιφυλακή, ωστόσο, σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, ο ιός έχει περιορισμένη μεταδοτικότητα από άνθρωπο σε άνθρωπο και χαρακτηρίζεται από χαμηλότερη θνητότητα σε σχέση με άλλους κοροναϊούς, όπως ο ιός MERS-CoV.

Πόσο πιθανό είναι να περάσει τα σύνορα της Ελλάδας;

Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα καθώς και τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νόσων (ECDC), ο κίνδυνος εισαγωγής κρούσματος κρίνεται χαμηλός.

Σε κάθε περίπτωση ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) παραμένει σε επαγρύπνηση σχετικά με τη νόσο για ενδεχόμενα κρούσματα σε ταξιδιώτες, ενώ έχει ήδη εκδώσει ενημερωτικό υλικό και οδηγίες για τις πύλες εισόδου της χώρας και τα νοσοκομεία.

Συμβουλές για τους ταξιδιώτες

Αν ταξιδεύετε προς την πόλη Wuhan, συνιστάται:

• Να αποφύγετε την επαφή με τα ζώα (ζωντανά ή νεκρά), τις αγορές ζώων και τα προϊόντα ζωικής προέλευσης (όπως μη μαγειρεμένο κρέας)
• Να αποφύγετε την επαφή με ασθενείς
• Να πλένετε συχνά τα χέρια σας με νερό και σαπούνι

Αν επιστρέφετε από την πόλη Wuhan και εμφανίζετε συμπτώματα, συνιστάται:

• Να αποφύγετε να ταξιδέψετε ενώ έχετε συμπτώματα
• Να παραμείνετε στο σπίτι και να αναζητήσετε άμεσα ιατρική φροντίδα αναφέροντας το πρόσφατο ταξίδι σας
• Να αποφύγετε την επαφή με άλλα άτομα
• Να καλύπτετε το στόμα και τη μύτη σας με ένα χαρτομάντιλο ή με το μανίκι (όχι με το χέρι) όταν βήχετε ή φτερνίζεστε