Με συμμαχικό «τείχος»{CR}η ελληνική απάντηση{CR}στις τουρκικές παγίδες

Ενας πόλεμος συμφερόντων για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου που συνδέεται άμεσα με τους ενεργειακούς σχεδιασμούς, τις ανακαλύψεις κοιτασμάτων αλλά και τη γεωπολιτική αναβάθμιση της περιοχής πραγματοποιείται στο παρασκήνιο των διαβουλεύσεων για την επίλυση της λιβυκής κρίσης. Μια κρίση στην οποία η Τουρκία επιχειρεί να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ παράλληλα την αξιοποιεί στην προσπάθειά της να επιβάλει νέα τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, μέσω και των δύο μνημονίων συνεργασίας της Αγκυρας με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Στις μεθοδεύσεις της Τουρκίας επιχειρεί να απαντήσει μέσω ενός συμμαχικού «τείχους» η Αθήνα, με ανώτατες διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές να τονίζουν ότι η υπόθεση της Λιβύης είναι ένα πολύπλοκο διπλωματικό πόκερ με επικίνδυνες παγίδες, στο οποίο η ελληνική πλευρά δίνει τις δικές της σκληρές μάχες και βλέπει ως πολύτιμο σύμμαχο το Παρίσι, ενώ αναμένει και τις εξελίξεις από τη συνάντηση του Βερολίνου.

Στον νέο σχεδιασμό, πρώτος στόχος της ελληνικής διπλωματίας παραμένει η ακύρωση στην πράξη του μνημονίου Τουρκίας – Τρίπολης, που αφορά τον ορισμό θαλάσσιων ζωνών, και να μη θυσιαστεί στον βωμό των εξελίξεων. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι λόγω του μεγέθους της, της οικονομικής κρίσης, αλλά και του ότι η Ελλάδα δεν κινείται στο πεδίο των εξοπλιστικών ως παράγοντας η επιρροή της και ο ρόλος της πρέπει να είναι σε διαφορετική βάση και οι διπλωματικές της κινήσεις πολύ πιο μελετημένες από ό,τι της Τουρκίας. Σημειώνουν ότι ο ρόλος της Αγκυρας δεν πρέπει να παραβλέπεται, ωστόσο υπογραμμίζουν ότι και η Αθήνα μέσα από τις κινήσεις που επιχειρεί με στόχο να καταστεί ένας παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή υφαίνει τον δικό της διπλωματικό ιστό που θα προστατεύσει τα συμφέροντά της. Οπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές στα «ΝΕΑ», ακόμα και η αξιοποίηση των διαφορετικών «προσώπων» της Ουάσιγκτον και η ενίσχυση των δεσμών με τις ΗΠΑ, με τρόπο που θα καταστήσει σημαντική την Ελλάδα για τα αμερικανικά συμφέροντα – και όχι μόνο – στην περιοχή, μπορούν να συμβάλουν.

Το κρίσιμο ταξίδι. Το συμφέρον διεθνών παικτών για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως υπογραμμίζουν, μπορεί να αποδειχθεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Στη σκιά των εξελίξεων, αποφασιστικός σταθμός για τα ελληνικά συμφέροντα χαρακτηρίζεται και η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Παρίσι, στις 29 Ιανουαρίου, καθώς ο ρόλος της Γαλλίας θεωρείται κομβικός για τις θέσεις τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας απέναντι στην Αγκυρα. Τα συμφέροντα του Παρισιού στην Ανατολική Μεσόγειο φέρνουν τον Εμανουέλ Μακρόν πιο κοντά από όλους στα ελληνικά συμφέροντα, τη στιγμή που η Ιταλία δείχνει μάλλον να αμφιταλαντεύεται επιχειρώντας να διατηρήσει τη δική της επιρροή στη Λιβύη. Με αιχμή και το τουρκολιβυκό σύμφωνο για τον ορισμό θαλάσσιων ζωνών, ο πρέσβης ε.τ. Αλέξανδρος Μαλλιάς αναφέρει στα «ΝΕΑ» ότι Κύπρος, Ελλάδα, Αίγυπτος και Γαλλία βρίσκονται στην ίδια ομάδα που έχει ζωτικά συμφέροντα στην περιοχή και θεωρεί ότι το εν λόγω μνημόνιο αποτελεί ωμή και διαρκή παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Υπογραμμίζει ότι οι κινήσεις της Αθήνας ήταν απόλυτα ορθές, σημειώνει δε ότι «η παραβίαση του διεθνούς δικαίου μπορεί να είναι παράνομη αλλά δημιουργεί τετελεσμένα» και εκτιμά ότι η Αγκυρα έχει ισχυρή θέση στο παιχνίδι που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ανατολική Μεσόγειο και θα απαιτήσει διατήρηση των συμφώνων για την ΑΟΖ στην επόμενη μέρα της Λιβύης.

Η Αθήνα θα συνεχίσει τις διπλωματικές επαφές, ενώ κρίνει ως σημαντική τη στάση του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ στη Μόσχα, ο οποίος έχει ενστάσεις για την εμπλοκή της Τουρκίας στη λύση και περιμένει να δει πώς θα διαμορφωθούν οι συμμαχίες με ορίζοντα το Βερολίνο, όπου η Αγκυρα θα είναι παρούσα, καθώς και την τελική θέση της Μόσχας. Διπλωμάτες σημειώνουν δε την εξάρτηση Χαφτάρ και από την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που στέκονται απέναντι στην Τουρκία. «Σχέδιο υπάρχει για να αντιμετωπιστούν όλα τα ενδεχόμενα» σημειώνουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι απορρίπτοντας θέσεις που εμφανίζουν την Ελλάδα ανοχύρωτη απέναντι στην Τουρκία.