Δάκρυα

Η πιο φορτισμένη στιγμή όλης αυτής της περιόδου ήταν αναμφισβήτητα όταν ο πρόεδρος της Βουλής ανακοίνωσε ότι η νέα κυβέρνηση είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης. Μεταξύ των νικητών επικράτησε ευφορία. Μεταξύ των χαμένων, πένθος. Το ημικύκλιο σείστηκε από τις φωνές των βουλευτών του Unidas Podemos: «Sí se puede!» (Ναι, γίνεται). Κι εκεί, σε αυτό το πανδαιμόνιο, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας ξέσπασε σε λυγμούς.

Μάταια προσπαθώ να σκεφτώ κάτι αντίστοιχο στην ελληνική πολιτική σκηνή. Ισως είναι θέμα κουλτούρας: αν ένας έλληνας πολιτικός έκλαιγε δημοσίως, θα τον χαρακτήριζαν αδύναμο, ευάλωτο, ακατάλληλο γι’ αυτή τη σκληρή δουλειά που λέγεται πολιτική. Ισως πάλι είναι θέμα προσώπων και συσχετισμών. Δύσκολα θα βλέπαμε, για παράδειγμα, μια τέτοια συναισθηματική έκρηξη αν ο Αλέξης Τσίπρας είχε σχηματίσει τον Ιανουάριο του 2015 κυβέρνηση με το Ποτάμι και/ή το ΠΑΣΟΚ. Η δυσπιστία θα εκτόπιζε τη χαρά. Για να εκτυλιχθούν τέτοιες σκηνές θα έπρεπε ο ΣΥΡΙΖΑ να είναι ο μικρότερος εταίρος του συνασπισμού, αρχηγός του να είναι κάποιος με λιγότερη αλαζονεία από τον Τσίπρα και να μην έχει προηγηθεί το «βρώμικο ’89».

«Είμαι πολύ συναισθηματικός, κλαίω εύκολα» είπε ο αρχηγός του Podemos σε ένα κανάλι. Η αλήθεια όμως είναι ότι την ήθελε πολύ τη συμμετοχή στην κυβέρνηση. Κι έβαλε πολύ νερό στο κρασί του για να την εξασφαλίσει. Το 2014 υποσχόταν να «καταλάβει τον ουρανό». Μόλις πριν από λίγους μήνες απαιτούσε από τους Σοσιαλιστές το υπουργείο Οικονομικών και πάνω. Και τώρα αρκέστηκε σε κοινωνικές αρμοδιότητες: εργασία, κατανάλωση, ισότητα των φύλων, πανεπιστήμια.

Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ που ορκίστηκε χθες θα έχει δύσκολο έργο: απέχει 21 έδρες από την απόλυτη πλειοψηφία και θα είναι συνεχώς όμηρος διαφόρων μικρών κομμάτων. Οι αντίπαλοί της την αποκαλούν «κυβέρνηση Φρανκενστάιν». Αυτό δεν σημαίνει όμως αναγκαστικά ότι δεν θα είναι μια καλή κυβέρνηση. Στο εσωτερικό, όπου τα δύο κόμματα έχουν συμφωνήσει να δώσουν έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη, αυξάνοντας τον ελάχιστο μισθό, καταργώντας ορισμένες μεταρρυθμίσεις του Λαϊκού Κόμματος στην αγορά εργασίας, αυξάνοντας τη φορολογία των πλουσίων. Και στο εξωτερικό, ιδιαίτερα την Ευρώπη, όπου η Ισπανία μπορεί να αναδειχθεί σε εκείνη ακριβώς τη δύναμη που έχει ανάγκη ο γαλλογερμανικός άξονας για να ξαναβρεί τον βηματισμό του.

Η επιτυχία ή η αποτυχία της θα έχει καθοριστική σημασία όμως και για το μέλλον της Αριστεράς, όπως κι αν εννοεί αυτή τη λέξη ο καθένας. Το «Sí se puede» δεν παραπέμπει μόνο στην ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών από ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά και σε ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης. Υπόσχεται δηλαδή να διαψεύσει το περίφημο ΤΙΝΑ (Τhere Is No Alternative, Δεν Υπάρχει Εναλλακτική Λύση) της Μάργκαρετ Θάτσερ.

Είναι πιθανό τα δάκρυα του Ιγκλέσιας να σηματοδοτήσουν την οριστική επιβεβαίωση μιας παρακμής. Αλλά το παιχνίδι είναι ακόμη ανοιχτό.