Ο Ρήγας θα «μιλήσει» στο Κόσοβο

Στριμωγμένο ανάμεσα σε αλβανικά χωριά, με την τελευταία οικογένεια Σέρβων να έχει  εγκαταλείψει την περιοχή από δεκαετίες, το μοναστήρι της Παναγίας Παρθένου στο χωριό Μπολετίν ξεχωρίζει στο Κοσσυφοπέδιο (Κόσοβο): ένα χριστιανικό μοναστήρι ανάμεσα σε μουσουλμανικούς πληθυσμούς, ένα σπουδαίο κέντρο αγιογραφίας διεθνώς αναγνωρισμένο και μια σέρβα ηγουμένη που διαδίδει τον λόγο του Ρήγα Φεραίου… Με οδηγό τα βιβλία για τη δράση του Ρήγα που της έδωσε πρόσφατα ένας έλληνας αξιωματικός, μέλος της δύναμης του ΝΑΤΟ στην περιοχή, η 80χρονη μητέρα Μακαρία θα ζωντανέψει τον λόγο του Ρήγα στα Βαλκάνια, 222 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Η ηγουμένη, έχει σπουδάσει Θεολογία στη Θεσσαλονίκη και εξηγεί ότι είναι χαρά της να συμπεριλάβει το έργο του Ρήγα στη βιβλιοθήκη της Μονής Σοκόλιτσα και να το διδάξει στους Σέρβους διατηρώντας τους ιστορικούς δεσμούς φιλίας μεταξύ των δύο λαών. «Γνώριζα ούτως ή άλλως για τη ζωή και τη δράση του Ρήγα Φεραίου», λέει η ηγουμένη Μακαρία μιλώντας στα «ΝΕΑ». «Ο Ρήγας είναι ένας ήρωας που μαρτύρησε στο Βελιγράδι και όλοι οι Σέρβοι τρέφουν μεγάλο σεβασμό για το πρόσωπό του. Κάθε φορά που έχουμε λειτουργία στο Μοναστήρι, όταν τελειώνουμε, προσφέρουμε ένα κέρασμα και μιλάμε στους επισκέπτες μας. Προσπαθούμε να στεριώσουμε την ορθόδοξη πίστη στους ανθρώπους. Πλέον θα τους ρωτώ “Τι ξέρετε για τον Ρήγα Φεραίο”; Και έπειτα θα αρχίσω να τους μιλώ…».
Το μοναστήρι, που ακολουθεί το παλιό ημερολόγιο, δέχεται κάθε χρόνο περισσότερους από 10.000 επισκέπτες ενώ το πανηγύρι που διοργανώνει για την Κοίμηση της Θεοτόκου στο τέλος Αυγούστου προσελκύει τουλάχιστον 2.000 ανθρώπους.
«Μας επισκέπτονται πολύ συχνά έλληνες αξιωματικοί που θέλουν να εκκλησιαστούν σε μας, να κοινωνήσουν και να μιλούν με τους ανθρώπους που συναντούν εδώ», λέει η ηγουμένη. «Κάνουμε πολύ ωραίες συζητήσεις με αυτά τα παιδιά. Κάποιος μου είπε “τώρα δεν σας μιλώ ως στρατιώτης του ΝΑΤΟ αλλά ως άνθρωπος”. Αλλωστε», συνεχίζει η ηγουμένη, «η Ελλάδα αρνήθηκε να βομβαρδίσει τη Σερβία και δεν αναγνώρισε ποτέ το Κοσσυφοπέδιο».

Ενας από τους στρατιωτικούς που επισκέπτονται το μοναστήρι ήταν και εκείνος ο αξιωματικός, με καταγωγή από το Βελεστίνο, ο οποίος λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα της πήγε τα βιβλία: Είναι συγγράμματα με θέμα τη δράση του Ρήγα Φεραίου και την περιοχή του Βελεστίνου, τα οποία έστειλε στο μοναστήρι ο Δήμος Ρήγα Φεραίου στη Μαγνησία και φέρουν την υπογραφή του δημάρχου. «Για κάποιο καιρό ζούσαμε με έλληνες στρατιωτικούς, τους είχαμε δώσει ένα σπίτι για φιλοξενία. Κάναμε και Πάσχα όλοι μαζί. Ηταν δύο στρατιώτες, ο ένας ήταν γιος ιερέα και θυμάμαι πως είπαμε τα Εγκώμια δύο φορές, μία στα ελληνικά και μία στα σέρβικα. Ελληνες και Σέρβοι είναι ένας λαός και οι άγιοι μας συμπλέκονται», λέει η ίδια σε άπταιστα ελληνικά.
Η Μητέρα Μακαρία, κατά κόσμο Μιλίτσα Ομπράντοβιτς, έζησε στην Ελλάδα και διδάχτηκε Θεολογία στη Θεσσαλονίκη ενώ στη χώρα μας έλαβε και ένα δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών. «Γεννήθηκα στο Στάλατς της Κεντρικής Σερβίας αλλά η καταγωγή μου όπως όλων των Σέρβων είναι από το Κόσοβο. Η οικογένειά μου έζησε για λίγο εκεί όμως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον εμφύλιο που ακολούθησε στη Γιουγκοσλαβία, κι ενώ εγώ ήμουν τριάμισι ετών σκοτώθηκε ο πατέρας μου. Η μητέρα μου έμεινε χήρα 36 ετών με τέσσερα παιδιά και πήγε στο Κόβιν. Αργότερα σπούδασα Χημεία στο Βελιγράδι όπου με κράτησαν ως βοηθό καθηγητή στο Πανεπιστήμιο. Στην συνέχεια πήγα στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα όπου κάνοντας τη διατριβή μου πήρα τον τίτλο “Γιατρός της Επιστήμης”. Εκεί, στη Λιουμπλιάνα, σε ένα διάλειμμα από την προετοιμασία της διατριβής επισκέφτηκα ένα βουνό και ο Θεός άρπαξε την ψυχή μου», λέει. Ετσι ξεκίνησε μια νέα πορεία στη ζωή της η οποία την έφερε ως μοναχή στα Ορμύλια της Χαλκιδικής.
Λίγα χρόνια αφότου έφυγε από την Ελλάδα, το 1991, έφτασε στη Σοκόλιτσα έχοντας αποφασίσει μαζί με άλλες τρεις μοναχές να αποκαταστήσουν τη Μονή του 14ου αιώνα και να μείνουν εκεί. Σήμερα στο μοναστήρι ζουν επτά μοναχές. Και παρότι περιστοιχίζονται από μουσουλμανικούς πληθυσμούς, έχουν κατορθώσει να εδραιώσουν καλές σχέσεις με τους γείτονες. «Ολοι μας εμπιστεύονται κι εμείς τους έχουμε βοηθήσει πολύ. Ετσι πρέπει να είναι», λέει. «Αλλωστε, όλος ο κόσμος είναι αδέλφια, δεν είναι σπουδαίο αν είσαι ορθόδοξος ή μωαμεθανός, αφού είμαστε όλοι παιδιά του Θεού».