Κάνε γάμο, όχι πόλεμο

Διάβασα σχετικά πρόσφατα στην «Athens Voice» κείμενο του Μάνου Ματσαγγάνη (έχει πάντα κάτι ενδιαφέρον να πει), με την ευκαιρία επίσκεψής του στη Βιέννη και επαφής του εκεί με την ιστορία της πόλης και των Αψβούργων. Ο Ματσαγγάνης, λοιπόν, θύμισε την περιώνυμη φράση «Bella gerant alii. Tu felix Austria nube». Δηλαδή: «Οι άλλοι ας πολεμούν. Εσύ, ευδαίμων Αυστρία, νυμφεύου». Ή, επί το λαϊκότερον, «Ασε τους άλλους να κάνουν πολέμους. Εσύ, ευτυχισμένη Αυστρία, κάνε γάμους».

Τι δηλοί ο μύθος, ή μάλλον η φράση; Οτι οι Αψβούργοι δημιούργησαν την αυτοκρατορία τους, στην οποία «ο ήλιος δεν έδυε ποτέ», κυρίως μέσω της διπλωματίας των γάμων. Ετσι, ο Μαξιμιλιανός Α’ απέκτησε τις Κάτω Χώρες μέσω του γάμου του (το 1477) με τη Μαρία της Βουργουνδίας. Ο γιος τους Φίλιππος ο Ωραίος παντρεύτηκε (το 1496) την Ιωάννα τη λεγόμενη Τρελή, κόρη του Φερδινάνδου της Αραγονίας και της Ισαβέλλας της Καστίλλης, κληρονόμο του θρόνου της Ισπανίας. Οι γιοι τους, Κάρολος Ε’ και Φερδινάνδος Α’, είχαν έτσι υπό το σκήπτρο τους τη σημερινή Αυστρία και μέρος της Γερμανίας, τις Κάτω Χώρες, τη Νότια Ιταλία, τη Σικελία, τη Σαρδηνία, την Ισπανία, καθώς και τις ισπανικές κτήσεις στον λεγόμενο Νέο Κόσμο.

Κουραστική ίσως αυτή η μικρή παράθεση ονομάτων και τόπων. Η ουσία, όμως, παραμένει. Δεν είναι πάντοτε – ή δεν είναι μόνο – οι πόλεμοι αυτοί που θεμελιώνουν ή επεκτείνουν τις αυτοκρατορίες. Είναι και οι κάθε είδους διπλωματικές κινήσεις, μέρος των οποίων μπορεί να αποτελούν και οι (αν και σπανίως ευτυχισμένοι) «χρήσιμοι» γάμοι.